1 bréf (Lbs774,4to)

2011-08-10T13:29:16Z

Örn: /* Lbs 774 4to, Reykjavík 19 august 1868 */

* '''Handrit''': Lbs 774 4to, '''Sjö''' bréf frá Sigurði Guðmundssyni málara til Eggerts Briem
* '''Safn''': Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn
* '''Dagsetning''': 19 ágúst 1868 (1), 27 mars 1869 (2), 21 juni 1869 (3), 7 september 1870 (4), 4 Desember 1872 (5), 6 maí 1873 (6), 24 mars 1874 (7)
* '''Bréfritari''': Sigurður Guðmundsson
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðtakandi''': Eggert Briem
* '''Staðsetning viðtakanda''':
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': Björn (Jónsson?), Einar (Þórðarson?), Jón (Guðmundsson?), Jón Sigurðsson, Benedikt Gröndal

----
* '''Texti''':
''
==Lbs 774 4to, Reykjavík 19 august 1868==
[[File:http://myndir.handrit.is/file/Lbs_486_4to/Lbs_486_4to,_0000r-FB_-_0-tbn.jpg|400px|thumb|right| handrit]]
bls. 1
 
 Reykjavík 19 august 1868
 Goði vin!
 Svo fyrnist vinskapur sem fundir! eg þakka þér
 fyrir byrjunina að þú varst svo viljugur að skrifa
 mér fyrst, við höfum báðir alltaf svo mikið að géra
 einkannlega þegar að gufuskipið er á ferðinni að
 hvorugur mun géta rist mikið af torfi og eins og
 þú veist þá er hér darleg reiðíngsvelta.
 Illa for með peningana sem þú sendir að austann
 til safnsins og annara, ef það er farið, því safnið
 þarf alls syns með enn þá er það verra að fleiri hvarta
 um sömu leiðilegheit með austannpostinn um
 og er víst þörf á að róta upp í slíku.
 Skírslann<ref>[[Sigurður Guðmundsson]] 1868. ''Skýrsla um Forngripasafn Íslands í Reykjavík 1863-1868.'' I-III Kaupmannahofn: Hið Íslenska Bókmenntafélag. Sjá formálann hér: [http://sigurdurmalari.hi.is/wp-content/uploads/SigurdurGudmundsson-Forngripasafn_Islands-1862.pdf]</ref> er kominn út og sendi eg þer hana til
 hjartastirkingar, mér líkar hún allvel, registrið er
 allgott þó eitthvað meigi ef til vill að því finna
 manna nafna registur vantar, og ýmsar villur
 eru hér og þar sem mest munu þó vera okkur
 að kenna að við höfum ekki lesið nogu vel samann
 handritin, annars held eg að eingu sé breitt sem
 orð á sé gérandi segðu mér næst hvað þer sýnist
 um það eða hvað er abótavant, safnið hefir
 nú vaxið svo það er orðið 634 Nr af mörgum góðum
 hlutum og er það ekki alllitið, enn nú er svo komið
 að húsrúmið ætlar að verða safninu hættulegast
 því skýrslann kémur annars á það eflaust
 góðum refsböl áfram.
 Ég hefi feingið greinina okkar
<ref group="sk">Hér er fyrsta af mörgum tilvísunum í þessum bréfum um grein eftir Sigurð og Eggert sem birtist að lokum í Norðanfara þann 7. des. 1869.</ref> frá Birni
<ref group="sk"> Líklega [[Björn Jónsson]] á Akureyri, eigandi og ábyrgðarmaður tímaritsins [[Norðanfari|Norðanfara]].</ref> og
 afsakanir með sem allar lutu að því að honum
 þótti ekki talað með nogri lotningu um hann
 Einar sinn<ref group="sk">Það er ekki ljóst af greininni eins og hún birtist hver Einar þessi mun hafa verið, en líklega er þetta [[Einar Þórðarson]] prentari í Reykjavík. Hins vegar hnýta þeir líka í embættismenn, presta, lækna og verslunarmenn.</ref> ég hefi fyrir nokkru síðann verið að
 
----
bls. 2
 
 sarga við [[Baldur (tímarit)|Baldur]] hinn góða um að taka
 hann þó það sé reyndar á eptir tímanum
 þá er þó betra seint enn aldrei, enn ekki
 veit eg enn hvert geingur samann með okkur
 þeir eru bogir á að taka skammir sem eru að
 gagni enn eru að narta hinseinn í náungann
 eins og tannlausar mís.
 Mér líður við sama eg hefi argað mig halfdauðann
 viðvíkjandi safninu og verður þó lítið ágeingt
 eg vildi koma því í fast horf enn það geingur
 ervitt því þá er vá fyrir dyr þá öðrum er innum
 komið og rísa upp altaf nýar hættur svo gérir
 mér vest efnaleysið að standa í þessu fyrir ekkert
 og leggja fram svo mikinn tíma fyrir ekkert því
 fyrirhöfninn eikst altaf ótrúlega að sýna
 safnið og skrifa um það, og halda því í reglu,
 samt hefi eg feingið 50 Rd. fyrir skírsluna frá
 [[Jón Sigurðsson|Jóni Sigurðssyni]] svo eg fæ víst braðum ístru
 af ofáti, af þessu leiðir að eg hefi einga spánýa
 uppástúngu gert um neitt, eg hefi líka verið að
 ganga í að koma [[Skólavarðan|skólavörðunni]] í rétt horf
 og er hún nú að komast upp og er komin 8 ál.
 og mun verða allsvatur líka er lagður vegur upp
 að henni og upp frá henni inn undir öskjuhlíð
 og var eg eins konar pottur og panna (að eg held)
 í því að vegurinn var lagður svo beinn á þeim
 stað og kostaði það mig mikið arg að grafa
 fyrir því með gómapálnum þettað eru nú
 verklegar uppástúngur Vilt þú samt ekki
 skrifa grein í Baldur og biðja um handa
 forngripasafninu ímsa þjóðgripi sem til má
 tína og vil eg aðeins nefna fáa so þú getir
 aukið við:<ref group="sk">Þessar háðsku tillögur koma allar síðan fram í Norðanfara-greininni.</ref>

----
bls. 3
 
 heldurðu ekki að polití stjórnin á Islandi
 hafi nægann ellisvip á sér til að vera þjóð
 gripur og setjast á forngripasafn, og verslunar
 aðferð kaupmanna, kunnátta bænda í jarðar
 rækt og að fara með á borð, framför sunnlendinga
 í stórskipaútgerð og þeirra litlu bátar þeir
 géta þá rúmast á forngripasafni, hvað segjar
 ðu þá um sálma bókina okkar má ekki til nefna
 í henni svo æruverðuga sálma að þeir megi
 farframast, samheldni sunnlendinga,
 bæjarstjórana í [[Reykjavík]] má setja suma á
 safnið því þeir innihalda svo mikið af
 gömlum skoðunum sem hvergi eiga heima
 nema á forngripasafni. aðferð stjórnar
 innar að halda saman ríkjum sínum og löndum
 og að efla velmeigun þeirra. Sveitastjórnin
 á islandi? væri svona grein laglega komið
 fyrir, þá væri það all góður máti að að koma
 ýmsu að sem maður á annars að örðugra með
 að tala um hugsaðu þig nú um til næst
 Eg hefi líka opt hugsað senonum þegjandi
 þörfina enn eg hefi eingann tíma til þess því
 annað stendur miklu nær sem eg má þó láta
 ógért. gamlar brefautanáskriptir mætti
 og setja á safnið t.d. Guð elskandi [lándiss]
 kvinnu etc með þessu gætir þú prítt [[Baldur (tímarit)|Baldr]]
 hinn góða <ref group="sk">Tímaritið "[[Baldur (tímarit)|Baldur]]."</ref>og það væri miklu sæmra yrkiss
 efni enn sumt það sem hefir verið í hönum

----
bls. 4
 
 enn það geingur líklega með hann eins og
 Norðannfara <ref group="sk">Tímaritið "Norðanfari."</ref> að hann lætur það liggja sem
 gagn er að enn tekur það versta hefurðu
 seð annara enn skaldskapinn í hönum eg
 fyrir mitt leiti kæri mig kollóttann um Petur
 postula enn það verður að vera einhver hug
 mind í skáldskapnum eða stefna,
 Hvað segir þú um ragnarökkrið<ref group="sk">Ragnarökkur: kvæði um Norðurlanda guði, eftir [[Benedikt Gröndal]], kom út 1868.</ref> fellir þú
 þig við þessi eilífu bragarhattaskipti það finst
 mér eiðileggja alla þá norrænu ró sem þarf að vera í
 slíku kvæði, aðrir segja að það geri ekkert enn eg
 segi né! hitt ætla eg að láta þig dæma ef þú
 vilt, og svo líka þettað.
 vale
 Sigurðr Guðmundsson
''
----

==Lbs 774 4to, Reykjavík 27 mars 1869==
 
bls. 1
 27 Marts 1869
 Goði vin!
 Gott þikir mer að þú finnur ekki
 mikið að skírslunni. það er satt sem
 þú segir að gott væri að setja leiðréttingar
 við ímsar greinar skírslunnar þá ef
 til vill ekki fyr enn 1 bindi væri
 komið þettað verður eins konar antiqvar-
 isk ruslakista sem með tímanum verður
 fróðleg þótt margir nú hlægi að því,
 safnið á nokkuð liggjandi af peningum
 sem bráðum þarf að brúk og það þó meira
 væri til að innrétta hús fyrir safnið
 það serð þú af þjóðafli<ref group="sk">Tímaritið Þjóðólfur birti reglulega yfirlit [[Sigurður Guðmundsson|Sigurðar]] og [[Jón Árnason|Jóni Árnasyni]] á gjöfum til safnins.</ref> 2 enskir menn
 sendu safninu samtals 30 rd. eg vildi
 það heldi áfram - Eg hefi reint með
 greinina okkar bæði við Einar [[Baldur (tímarit)|Baldur]] <ref group="sk">[[Einar Þórðarson|Einar prentari Þórðarson]] var ábyrgðarmaður tímaritsins [[Baldur (tímarit)|Baldur]].</ref>
 og [[Kvöldfélagið|kvöldfelagið]], og þikir þeim öllum
 helst á móti að taka hana að hún sé
 orðinn of gömul. líka þikir þeim hún
 of laung, og þeim er ekki um að birja
 mitt stríð, eg held því að við verðum
 þó leitt sé að sleppa að hugsa um hana
 því við fáum hana ekki prentaða nema
 með afarkostum enda finst mér hún hafa
 tapað miklu af sínu gildi af því hún er orðinn
 
 
----
<bls. 2>
 
 of gömul, við erum finn eg á líkri
 skoðun með ragnarokkrið og viljum
 ekki hafa þettað utlenda hringl
 Eg er á því að það se vant við
 fángs að géra þessa andlegu furu
 gripi eigulega á safn enn þá
 held eg að það mætti útbúa nokkra
 af þeim handa [[Norðannfari|Norðannfara]] og
 norðlendíngum að minsta kost þeir
 eru meira nýúnga gjarnir enn aðrir
 landsbúar, þettað var annars gaman
 uppástúnga af mer - [[Forngripasafnið|forngripasafninu]]
 bætast alltaf góðir hlutir og vona eg
 að þú reinir að stirkja það sem þú gétur
 það má hafa það firir keyri á þá
 að útlendir eru farnir að stirkja
 það, það hvetur altaf þá sem einga
 þjóðernismeðvitund hafa, þeir vilja
 hafa útlent alt og helst vitleisi se
 það falt
 vale
 Sigurðr Guðmundsson

==Lbs 774 4to, Reykjavík 21 juni 1869==
bls. 1
 
 Reykjavík 21 juni 1869
 Góði vin!
 Mer líkar allvel ritgjörðin um forngripina
 það vill svo illa til að eg hefi ekki haft neinn
 tíma til að hugsa um hana fyrir ímsum önnum
 mer dettur ekkert mottó í hug sem passar eða er betra nema ef
 það væri þettað "Grísir gjalda enn gömul svín valda<ref group="sk">Grein um Forngripasafnið birtist í Norðanfara, 7. des. 1869, undir fyrirsögninni "Grísir gjalda, en gömul svín valda." Sjá [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2039924 Norðanfari 8 ár. no. 47-48, bls. 93-34]</ref>
 og passar það þá ekki, mér dettur heldur ekkert nítt
 í hug sem nauðsynlegt er að setja á þettað safn
 nema blaðastjórana sjálfa, það er óhæfa hvað þeir
 smjaðra fyrir dónanum enn hvursvegna nema af
 því þeir borga mest af blöðonum, alt á alþíða
 að dæma um bókmentir, [pólitík] framfarir, enginn á
 að géta orðið alþingismaður nema hann first segi
 alþíðu allar synar skoðanir sbr. þjóðólf og alt á að vera
 ónítt nema þeir haldi fundið við kjósendur syna* *sem alt eiga að vita og
 þegar á þing er komið þá vinna þeir til heldur að
 standa upp sér til skammar "svo að Kjósendur þeirra
 sjái hvaða skoðunn þeir hafa á málinu" í staðinn fyrir
 að votera þegjandi, eins og við aðrir menn alt er undir
 því komið að [hjóptu] mikið og með þessu móti géra
 þeir sjalfir þingið dýrast sem mest tala um að
 það kosti of mikið "látum af alþíðu dæma" hvort
 þettað er ekki satt."
 þar næst eru nefnda og þingmanna kosníngar,
 mest er undir því komið að menn sem kosnir eru í
 nemdir allarséu fyrst og fremst, sjálfir æruverðugir forngripir
 sem séu bæði andlega og líkamlega komnir í þær
 fellingar sem verra sé að rétta þá úr enn 100
 ára rostúngshúð, með þessu móti er ekki að óttast að nokkr
 ar nýjar uppástúngur fai framgáng, nema þær sem þeir
 þekktu á ingri árum enn þær munu flestar úreltar
 enda munu þeir ekki koma á þing eða til að láta fu....sannfærast
 
 
----
bls. 2
 
 Eg sendi þer ritgjörðina aptur því mer þikir
 best henda að prenta hana í Norðann fara
 því Baldur gérir sig svo vigtugann að eg
 er orðinn svo leiður á að eiga við hann að eg
 nenti ekki að eiga undir því að syna ha ritstjór
 anum ritgjörðina,
 Nú er forngripasafnið orðið 708 Nr. það geingur
 alt seigt þú talar um að eg þú sert kallaður
 gjafari í auglísingu í þjóðafli ef þettað er (sem
 eg hefi aldrei nent að gæta að) þá er það af ágæti
 [[Jón Guðmundsson|Jóns]]<ref group="sk">[[Jón Guðmundsson]], ritstjóri Þjóðólfs.</ref> enn hinsvegar er of mikið að heimta að við
 auglísum alla géfendur því það kostar altof mikið
 heldur auglísum við hver sendi og ur hvaða hérað
 það er - varla kémur nein skírsla út í sumar
 og er það mein mikið varla er til neins að fitja
 setja það mál á þing í sumar enn þó gétur
 verið að eg géri það
 vale!
 Allra æruverðugum
 sira [[Eggert Briem|Eggert Brím]] sálusorgara og fargara
 a Djúpavog

==Lbs 774 4to, Reykjavík 7 september 1870==
bls. 1
 
 Reykjavík 7 september 1870
 '''ATH MYND'''
Handteiknuð mynd af typpi og pung með englavængi. Geislastrik allt í kring og strik sprautast úr typpinu 
 
 Hill sé með þínu geislega reðrildi!
 Mér leist vel á forngripasafnið í [[Norðanfari|Norðannfara]]
 enn eg held að það hafi gért af litla verkun
 sem komi af því að þá um leið komu þessar
 frammúrskarandi dónagreinir um
 [[Þjóðhátíðin 1874|þjóðhátíðina]]<ref group="sk">Sjá Norðanfara 13. og 27. júlí 1870. "Þjóðhátíðin 1874" eftir "J.S."</ref> og sem flesta þótt illir seu undr-
 raði stórum að nokkur gæti skrifað, það er
 að míga á moldir feðra sinna eg held varla
 að eg géti stilt mig um að géra karrieatúr
 af höfundinum í þá stefnu þessháttar á ekki
 að svara á annann hátt, hvör veit nem við
 Baldur gétum farið að géfa út karrieatúrer
 ef hann lifnar við, eg hefi sent eina til
 Norveysum stjórnina, þikir þér ekki mergur
 í [[Íslendingabragur|Islendínga brag]] það gátu þá Danir loksins
 skilið þannig eiga menn að sigla á þá
 með gapandi höfðum og gínandi trjónum
 og hleipa öllu til skipsbrots þá verða
 þeir seinast hræddir, og þá komast á
 illindi milli þjóðanna sem er það firsta
 skilirði að Islendingar vakkni skilurðu!
 
 
----
bls. 2
 
 Við höfum ekki freist að biðja stjórnina
 enda hefir okkur tekist að narra út úr henni
 500rd Líka er eg búin að útvega safninu
 húsrúm uppá kirkju lofti sem er 8-9 alnir
 a breidd og 16 á leingd og á 6 al á hæð þettað
 kalla eg gott og nú erum við í oða kappi
 að láta smíða það kémur til að kosta um
 200 rd. í alt. mer þikir vest að áhugi
 landsmanna á safninu ætlar alveg að
 hætta einmitt þegar að safnið er komið
 í svo gott horf að það fer að verða skémti-
 legt það er sára lítið sem því hefir géfist
 í firra og í ár það hefir um 802 Nr í alt
 við höfum keift töluvert fyrir eina 80
 -90 rd silfur og þessháttar enn peníngarnir
 hrokkva ekkert til ef menn ætla að leggjast
 á það lúalag að selja safninu alt enn
 hætta að senda því géfins þettað þarf
 að skrifa um í [[Norðanfari|Norðannfara]].
 Géturðu ekki útvegað mér gamalt besli
 með öllum ádrattum ennislaufi eirnahing
 eirnahringjum og þessháttar, og gamlar
 brjóstgjarðir Spurðu bróður þinn<ref group="sk">Bræður Eggerts voru [[Jóhann Briem|Jóhann]] (7. 8. 1818-18. 4. 1894) og [[Ólafur Briem]] (29. 11. 1808 - 15. 1. 1859.) Hér er því átt við Jóhann.</ref> um
 það hornistöðin vóru mikið og góð eru
 ekki gamlar mussur og bolir og stutt
 bugsur þarna eistra og svartar karlmans
 skotthúfur eru þar ekki gamlir hnakkar
 með bríkum aptann og framann hugsaðu
 um þettað þettað þarf safnið að fá
 fyrirgéfðu hér er ekki plats fyrir reðrildi né fuðrildi
 þú hefur heldur ekki gott af að sjá það
 vale
 Sigurðr Guðmundsson

==Lbs 774 4to, 15 des Reykjavík 4 Desember 1872==
bls. 1
 
 Meðt. 15 des Reykjavík 4 Desember 1872'''ATH DATE'''
 Góði vin!
 þú áttir bréf hjá mér, enn eg þorði ekki að senda
 þér bréf í þessar landsuður óbigðir, því eg var
 hræddur um að það kinnu að koma úr þér
 alt af volgar landsinníngs vokur; svo að
 þar á móti þirti að koma ein hvur notrandi
 útviríngs beljandi frá mér - eg varð
 feginn þegar eg sá að bréf þitt var ekki í
 ljóðum; því þó eg egi þér mest skáldskapar
 gáfuna að þakka ! þá er hún samt skjaldann
 heima --- um Forngripa safnið er lítið að
 segja og þó mikið, því miðar alltaf obboð lítið
 á fram reindar er það lítið, því bæði eru
 litlir peningar til, og eins á eg örðugt með að
 sinna því eins og þörf er á svona alt fyrir
 ekkert, eg hefi jafn vel gért það meira enn eg
 hefi haft efni á --- safnið hefur nú um 907 Nr als
 og því er all vel raðað eins og stendur, enn lítið
 pláts er fyrir meira -- það hefur hamlað safninu
 mjög að mókmentafélagið <ref group="sk">Hið Íslenska Bókmenntafélag.</ref> hefur verið svo seint
 að géfa út skírsluna enn hún kémur nú í
 vor -- þettað gérir meðframm það að verkum
 að áhugi manna fyrir safninu er farinn að
 dafna; því margir hafa einmidt géfið því
 af fordild enn ekki af föðurlandsást --
 það síðasta sem eg fékk var Islenski vefstóllinn
 eptir lánga mæðu þá var einginn vefur í
 honum, það verða önnur vandræðinn að fá
 hann -- eg hefi tjaldað herbergi, hvor maður
 sér það helsta gamla innventarinn vefla, tjöld,
 útskornar staðir, hurð, stál, rúm með tjöldum
 kistla, og stakka, veiðitigi, búninga, og [vapk]
 
 
----
bls. 2
 
 að sömu vantar á alt þettað mikið, enn
 það hefur mjög mikla þiðing fyrir okkur
 því eptir stuttann tíma verður alt eyðilagt
 sem ekki er komið á safnið, eða komið
 í útlenda.
 Eg veit ekki hvað eg á að segja um það sem
 þú talar um, að þú sendir útdrátt af
 skírslunni um safnið á Dönsku? það er
 sjálfsagt að það irði að vera útdráttur
 því skírslann er saminn fyrir Islendínga eina,
 Eg er viss um að sumum kinni að þikja það
 fróðlegt, enn vilja þeir borga það? það er
 fyrst að vita; og frammhaldið verður
 fyrst að koma<ref group="sk">Framhaldið kom aldrei út.</ref>, sem verður fult svo lángt
 og hitt, og ef til vill að mörgu fróðlegra
 því það er meira safn til sögu Islands enn skírsla
 þar er talað um flesta búnínga sem tíðkuð
 ust eptir 1500 hér á landi borið samann
 við kvæði og vit, sem eg held að kunni að
 hafa mikla þíðing fyrir Islendínga í
 sögulegu tilliti, enn sem vafasamt er
 hvert Danir kæra sig verulega um;
 því aðgætandi er: að þegar okkur fer aptur
 á bak er öllum öðrum að fara fram,
 eptir 1500 þekkja allir norðurlandabúar
 sögu sína út í æsar, bæði af ritum og óteljandi
 mindum, þettað gétum við að mörgu leiti
 sagt um fornöldina til 1400 enn þar á
 eptir, þá vantar oss miklu meir bæði sögu
 og mindir (þessu hafa of fáir tekið eptir) í þessu
 erum við gagnstæðir öllum öðrum, og er
 því óvíst að þeir sem ekki að nokkru leiti
 skilja skírsluna a Islensku kæri sig um hana, eða
 vilji kasta til þess, því penúga penínga hafa þeir valla
 aflögu
 
 
----
bls. 3
 
 líka er það galli að mindirnar vanta,
 enn það er hægra sagt enn gért að géra þær
 að öllu því hvur borgar? það er dýrt --
 um galla í skírslunni hefi eg lítið athugað,
 eg man ekki eptir neinu sérlegu, það er sjálfsagt
 margt smátt og stórt sem má að henni finna,
 það besta við hana er það, að hún er
 tekinn dálítið praktískara, enn alment er
 í þesskonar ritum, með því að bera forn
 menjarnar samann við sögur og kvæði vor,
 þá sjá menn líka betur hvaða þíðing safnið hefur
 ef menn vilja sjá það
 eg hefi aðeins náð einu rúnastein á Höskulds
 stöðum fir "síra Martein prest"<ref group="sk">
Í Árbók Fornleifafélagsins frá 2000-2001 ritar Þórgunnur Snædal um rúnir, þar er skráður
rúnasteinn og er í greininni með raðnúmerið 40: „Höskuldsstaðir, Austur-Húnavatnssýslu,
liggur ásamt fleiri gömlum legsteinum á stalli í sauðausturhorni kirkjugarðsins, stuðlaberg, l.
182cm, þ. 32-36 cm, br. 39 cm, rh. 6-7 cm.“ Á steininn er letrað, Hér hvílir síra Marteinn
prestur. Telur Þórgunnur að steininn hafi líklega verið lagður yfir séra Martein Þjóðólfsson
sem lést árið 1383. (ÞS, 28). Sbr. [http://www.hafnir.is/skipulag/gogn/hoskulsstadir_sydriholl.pdf]</ref> (passaðu
 vel uppa hann) um [Morjo] líkneskið er mér vel
 kunnugt eg hefi séð það það er velgjört í öllum
 bænum passaðu vel uppá það og Elsabetu eins,
 eg hefi opt reint að ná því enn ei feingið,
 það er vandinn að koma því, að það ekki skemmist
 það væri helst ef [[Jón Sigurðsson]] færi á Sauðarkrók
 væri eg prestur, þá skildi eg innprenta þér
 alskonar kjærleika, að ógleimdum þeim
 kristilegu, og þeim sem kvennfólkið stundum
 nítur góðs af fremur enn af spennu skrifum,
 og katólskum krossmörkum, hringjum
 kistlum og trafakéflum; rúmfjalir eru bestu
 gripir, enn hvur hefur séð rúm fjöl sem
 géti safnast við sjálfann þig -- ergo álit
 eg að eg hafi miklu meiri þörf á rúmfjöl
 enn kona þín; og þú sem lúterskur klerkur átt
 ekki að líða kátólsk krossmörk og marjumindir
 í húsum þínum, sendu mer það helst alt svo það
 verði ekki til hneigliss
 optime vale
 Sigurðr Guðmundsson

==Lbs 774 4to, Reykjavík 6 Mai 1873==
bls. 1
 
 [[Reykjavík]] 6 Mai [[1873]]
 Salútem domine fralló!
 Stuttu og daufu bréfi er að svara;
 í staðinn hefi eg fáar og illar fréttir að
 færa -- við hrópuðum báðir of snemma
 húrra forngripasafninu geingur illa
 [Jón Sigurðsson] skrifar að skírslann komi
 ekki út, því hann er alltaf í benínga ill
 deilum við forsetann hérna<ref group="sk">Jón Þorkelsson rektor var forseti Íslandsdeildar H.Í.B. 1868-1877. Deilur milli Kaupmannahafnar- og Reykjavíkurdeildanna snérust um hvaðan útgáfu Skírnis væri stjórnað og hvert tekjur félagsins af félagsgjöldum og bóksölu rynnu.</ref><ref>''Hið Íslenska Bókmenntafjelag 1816-1916. Minningarrrit Aldarafmælisins 15. Ágúst 1916.'' Reykjavík 1916. H.Í.B.</ref>, svo ekkert
 fæst prentað; og því síður fæst borgað
 ritlauninn fyrr enn eptir mörg ár; gott
 fyrir þá sem géta þolað það og eru hræddir við spari
 sjóðinn - þettað skérðir mjög allann áhuga
 manna á safninu og margur eru okkur
 stórreiðir því flestir géfa meir til að
 sjá nafn sitt á prenti, enn af ættjarðarást,
 safnið hefur samt feingið 200 ríkisdali fyrir
 þettað ár - með öllu þessu þá eru sem stendur
 flestar framkvæmdir hindraðar eg vildi
 bara óska að [[Jón Sigurðsson|Jón Sig]] irði rektor <ref group="sk">Hugmyndir voru á lofti að [[Jón Sigurðsson]] yrði rektor Lærða Skólans eftir að [[Jens Sigurðsson|Jens bróðir hans]] varð bráðkvaddur frá embættinu 1872.</ref><ref>Sjá einnig: Guðjón Friðriksson. 2003. ''Jón Sigurðsson, Ævisaga'' (II) Reykjavík: Mál og Menning, bls. 473.</ref>
 að sameina deildirnar því þettað dugar
 ekki leingur hvur ítir frá sér eða skarar
 umm of eld að sinni köku, ef þú serð útskorna
 skápa, kísla, rúmstokka, stakka, lóra,
 þilstakka og alt þess háttar þá segðu mér til; og
 fáðu að vita hvað það kostar, og hvurt það fæst,
 eða verður flutt, við gétum eins og stendur
 borgað dálítið - tvent er nú vest og það
 er hvað alt þessháttar er farið að verða dyrt
 hjá fólki - og þar næst að okkur fer að bresta
 húsrúm þessu hvurugu er gott að bæta úr
 fyr enn við erum alveg orðnir frjálsir, og þá
 hæpið hvurninn það geingur --
 
 
----
bls. 2
 
 öll okkar bókasöfn eru á hausnum
 alt ætlar að fúna í Skála biblio tekinu
 því bygginginn er að öllu svikinn og
 eptirlitið er laklegt - eru ekki þjóð-
 sögur eða einkum æfintýri þarna í
 manna kjöptum sem ekki er prentað áður
 gátur og þulur - slíkt eru mjög merkir
 forngripir einkum í dramatísku tiliti
 og ef rómanar rænugirðir dultið skorri
 enn mannamunnurinn það væri þá skárra
 að setja í það útilegumannasögur og okkar
 gömlu þulur kvæði og æfintýri um að
 flækjast til Flanderu og svo næst til Danmerkur
 í lusaleit - það er ófagurt að sjá - vera
 kann samt að eitthvað sé nítt í því pródukti
 enn nauðsynlegt væri að krítisera manna-
 muninn því annars gétur hann spilt smekk
 þjóðarinnar ef hann eða fleiri fara í kjölfarið
 það er annars eins og leirskaldinu ætli eins og
 stendur að verða ofaná - boða '''(búðu?)''' nú til fallega
 karrieatúr grafskrift eða erfiljóð til að setja í [[Göngu-Hrólfr (Tímarit)|Gönguhrólf]] - áður enn hann verður
 kirktur - búðu svo til einhvurja cómedíu
 hefurðu ekki reint að búa til drama þú ert
 full hagorður til þess. við þirtum að kæfa
 þessa moðvolgu klín klúðurs skirsattar
 vælu lýrík helst með drama eða þá með
 góðum smá nóvellum - hvað segjurðu um það -
 skrifaðu mér nú verra bréf; jeg fæ munnskitu
 ef eg skrifa leingra
 vale!
 Sigurðr Guðmundsson

==Lbs 774 4to, Reykjavík 24 marts 1874==
----
bls. 1
 
 [[Reykjavík]] 24 marts [[1874]]
 Goði vin!
 Eg hefi ekki tíma til að spauga - hvort nokkuð
 verður úr þessari [[Ísafold (tímarit)|Isfold]] er óvíst enn eitthvað fæst
 til þess utann landss og innann Pétur garfar eitthvað.
 Hér er umm að géra að ná 2000 rd. einhvar
 staðar frá - við meigum til að fá prentsmiðju
 einhvarstaðar frá - því einokun og dramb
 Einars trukk<ref group="sk">[[Einar Þórðarson]], prentari?</ref> og stiftsyfirvaldanna, er orðinn
 óþolandi. Ritstjóra þarf og að fá að gagni því
 einginn af þeim dugar hið minsta enn það er
 hægra sagt enn gjört [[Matthías Jochumsson|Mattías prestur]] er
 orðinn ritstjóri [[Þjóðólfur (tímarit)|þjóðólfs]] og hefir keipt hann
 fyrir °900rd<ref group="sk">Séra [[Matthías Jochumsson]] varð ritstjóri Þjóðólfs í maí 1874, eftir að hafa undirritað kaupsamning heima hjá [[Jón Sigurðsson|Jóni Sigurðssyni]] forseta í febrúar það sama ár.</ref><ref>Sjá einnig: Þórunn Erlu Valdimarsdóttir, 2006. Upp á Sigurhæðir. Reykjavík: JPV.</ref> enn til þeirra starfa dugar
 hann ekki ögn heldur enní pólitíkinni
 enn ólukann er hann treistir ser mest
 þar sem hann er veikastur það sá eg á
 þingvallafundinum sæla
 þú spurð mig um þjóðhátíðina hvurninn mér litist á
 hana, mér líst háðunglega á hana, því verði
 ekkert meira gért enn á horfist er það mesta
 þjóðskömm það hefur nú verið stúngið svo
 uppá svo mörgu sem einginn féllst þó á, að það
 er til lítils að tala um það, flest af því hefur
 ekki átt við - enn þó er þrent af því þess eðliss
 að það hefði gétað átt við, svo sem [[Styttan af Ingólfi|stitta Ingolfs]],
 (ef innlendir hefðu gétað gért hana) enn hún hefði
 kostað frá 12-20,000 rd, saga Isl. hefði att vel
 við enn hún kostar sama, og hvur hefði gert hana
 á minna enn, 12-20 árum? - eg sleppi því alveg
 Fyrsta uppástúngann er sú besta og tiltækileg-
 asta að biggja þjóðsafnsbiggingu það mætti
 géra og irði gért ef 4 til 5000 rd. feingjust
 
 
----
bls. 2
 
 batnaði árferðið þá væri landsmönnum
 ekki vorkun að skjóta samann 7-8000 bæi
 til að hala koma þessu fyrir tæki til leiðar
 og eins nýju þjóðblaði með prentsmiðju
 því þá innu þeir landinu ómetandi gagn því
 forngripasafnið er eins nauðsynlegt og saga
 landsins og annar grein af henni - safnið
 hefur nú 1160 gripi og húsrúmið er þrotið
 hvurninn á nú að halda áfram að safna
 og sýna safnið; hér liggja og hrönnumm
 samann Steinasöfn og safn af eggjum
 flest allra fugla sem einginn gétur feingið
 að sjá, það væri hægt að fá hingað alla
 fugla Ísl. og þá gætu menn á fáum árum
 feingið heilt gott Isl. nátturu fræðiss safn
 og það er það annað sem mest þörf er á því
 skortur á náttúru fræðis þekking er það sem
 mest hamlar okkar fram förum sé rétt
 a litið - hugsaðu þig nú vel um þettað
 batni árferðið, eg hefi skrifað um þettað
 mál [[Ólafur Sigurðsson (í Ási)|Olafi í Ási]] og [sira Birni í Laufasi]
 til að reina að þreifa mig fyrir við norðlend-
 inga - því taki þeir illa undir það þá er
 ekki til neins að fara þess meira á flot,
 því þá fellur það eins og allar hinar uppá
 stúngurnar og ekkert verður gert.
 eg vildi því biðja þig fyrir að þreifa þig
 fyrir í sislunni, og láta mig vita það allra
 bráðasta undir tektir manna að eg gæti þá
 safnað hér samann mönnum og sent boðsbréf
 um allt land.
 
 
----
bls. 3
 
 að tala um að safna saman 80-100,000 rd
 fyrir gufuskip sem margir tala um er
 helber barnaskapur, því slikt á að gjörast
 með sköttum enn ekki betli, til þess höfum
 vér feingið fjárhagsráð og skattalaga-
 vald - sama er að segja um þinghúss biggingu
 það á ekki við
 Ekki held eg að eg fari að géfa mig út
 fyrir Alþingissmann, eg er ónítur í pólitík
 og illa fanst mér láta að vera á þingvalla
 fundinum sættrar minníngar -
 Hér hafa verið miklar gleðileikar í vetur,
 Hellismennirnir gérðu samt litla lukku
 því samtölin eru kraptlaus, enn það var
 mikið kostað uppá þá í vopnum og klæðum,
 það er mein mikið að svo fair fast við að
 semja Isl. leikrit því það stirkir og mentar
 flestu fremur þjóðerkið og glæðir smekk
 fegurðartilfinning og sögu þekking þjóðar-
 innar - enn lyrekinn er orðinn bráðum
 ódaunsslefa sem lekur úr hvurjum
 kjapti sem er á landinu - það verður að
 koma nítt líf, rómann á litteratúríum
 er og fjarska dárleg, þar þarf eitthvað nítt
 að koma, þó ekki væri nema atlagt til að vega
 á móti - nú nenni eg ekki að skrifa
 meira því eg veit ekki nema þú fári akægð
 af öllum þessum uppa stúngum,
 láttu sjá og skrifaðu mer aptur
 þinn
 Sigurðr Guðmundsson

----
* '''Gæði handrits''':
* '''Athugasemdir''': '''CHANGES: (tags) emph --> strong, del --> em, add --> em, comments from o in red '''
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa Ósk Alfreðsdóttir
* '''Dagsetning''': XX.07.2011
----

==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:1]][[Category:All entries]]

Sigurdurmalari - Breytingar notanda [is]

1 bréf (Lbs774,4to)