Sigurdurmalari - Breytingar notanda [is]

Fundur 22.maí, 1874

2015-02-28T17:36:45Z

Eoa2:

Fundur 22.maí, 1874

2015-02-28T17:36:24Z

Eoa2:

Fundur 4.maí, 1874

2015-02-28T16:26:41Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1874}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 4. maí 1874
* '''Ritari''': Stefán Sigfússon
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0144v_-_289.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0144v Lbs 488 4to, 0144v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0144v Lbs 488 4to, 0144v])

4 Fundur.

Forseti H. E. Helgason Drepr á hvað síðast var

talað um nl. þjóðhátíðar spursmálið, en engum

fannst þörf á að ræða þ meira að sinni

Jón Jónasson frá Melum Um merkidaga, og

tillidaga. H. vill eigi tala um merkidaga

Víkverja, heldur um tillidaga s úr sturl. heyra

Islandi til. 1o Sumardagurinn fyrsti. Tvær

veizlur voru jafnan hér áðr á landi s: um

miðvetr og á haustin. Vanal. hefr verið að

halda tillidag í fostinngang, það eru leyfar Carne-

valsins, og þykir honum þriðjudagurinn vera

til þess setturðr og þjóðl., en alls eigi Mánu-

daginn, s. hann vill leggja niðr, og einkum það

að slá hattinn úr tunnunni. Sumardagrinn

fyrsti skal vera landsins fyrsti tillidagu, annar

ætti að haldast um haust og inn þriðji um

miðjanvetr. Norðlendingar vilja halda þjóðhátíðar

daginn á Þingmannamessu*, en nú er hitt orðið

statum rectum* <del>g</del> nl. 2 aug. g á því a honum

þjóðhátíðina að halda. Jónsmessa er kristni-

innleiðsludagur landsins beste Guðbr. Vig-

fússyni, og ætti því að halda t einhvtima

hátiðl. í <del>þr</del> minningu þess.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0145r_-_290.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0145r Lbs 488 4to, 0145r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0145r Lbs 488 4to, 0145r])

Jón Borgfjörð andmæl. h kveðr frummæl.

hafa tekið flest fram er tala átti. Honum

finnst að tillidagar og merkisdagar ættu

að prentast og safnast í eina brók, svo

ávallt væri þá hægt að finna. Útlendir

merkidagar ættu alveg að útilokast, einkum

Fastelavnsmandagen. Nýr merkisdagr ætti

að búast til í october í haust í minning

Hallgrims Pétrssonar er þá hefr legið 200

ár í gröf sinni, og ætti að reisa honum

einhverja minning.

Mattias Jochumsson. þ ætti að fá full-

komnara almanak frá þjóðvinafélaginu

t vill gjöra þ islenskara og taka upp fist

upp fæðingarö og dauðdaga merkra o.s.frv.

Danska Almanakið er betra og vísindalegra

það á að fylla það með öllum merkustu

dögum landsins. I nefnd til þess

sting jeg fyrst uppá sjálfum mér svo

Jóni frá Melum sem professor og Jóni

Borgfjörð sem docent. Hin natolsku*

messur og nöfn eru ómerkil. orðin og óþörf

í vora islenska Almanaki.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0145v_-_291.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0145v Lbs 488 4to, 0145v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0145v Lbs 488 4to, 0145v])

Lárus Haldórsson. Finnst eðlil. sem frummæl.

andi tók fram um sprengikvoldið, og vill g setja

nefnd manna til að sjá um að alls eigi

verið haldið uppá mánudaginn heldr þriðju

daginn. Hann vill gjöra hreina Demon-

strution móti þessum útlenda manudegi

með hans nattar úr tunnuslætti og marcher.

H. E. Helgesen. Málið hefr fengið daufar und-

irtektir og virtist frummálsmaður ekki

ganga nógu djúpt inn í texta minn, þar

t sleppti að rekja upptök íslenskra merkis-

daga. Viðvikjandi mánu- g þriðjud. þá þykja

honum hvorntveggja þessa merkir sem kall-

dagar katólskir á undan föstunum, en hjá

oss hafa þr mjög lilta þyðing, nema sem

hangikjötsveizlur í sveit sem, að því leyti

sem þ er át, hefr litla skemtun eða gleði

helst ættu því að vera skemtil. samkoma,

en í einu orði vill t hvorugan helgan hafa

- Ef líf helst eigi lengr í þsri umræðu vill

t láta því hætta.

Málið því útrætt

Tekið tl umræða um þjóðhátíðina

Matth. Jochumsson. Vill alls eigi tvískipta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0146r_-_292.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0146r Lbs 488 4to, 0146r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0146r Lbs 488 4to, 0146r])

þjóðhatiðinni, þ er bæði óeðlil. og ofseint að fara

að breyta því. <del>Allar</del> Hátíðir eru eigi aðeins til

skemtunar heldr og til gagns, og vill t láta

setja í blöðin hvað þ skyldi best vera,

og ts meining er að menn skuli ná í skip,

s. hið allra nauðsynlegasta, og sem

mest hljóti að tiltala þjóð<del>hatiðinni</del>ar* íslenska s; vonar

t líka að utlendingar muni við þetta

tækifæri eitthvað styrkja oss. Til minn-

ingar Ingólfs vill t stofna lítið legat,

og setja einkennilegan og nettan stein

á Íngólfshæð.

Snorra Jónssyni finnst hrein skömm að

því að minnast Ingólfs með litlum steini

Larus Haldrson. Finnst minnisvarði

handa Ingólfi megi eins koma ár 999

eða 1001 eins og 1000, og t sé eigi betri

minning heldr eitthvert fyrirtæki sem

er landinu til framfara. Þ er eigi reist stein,

en þ er sköm að vera eigi eptir 1000 ár,

civiliceruð og framfara þjóð. Vér sýnum

----
[[File:Lbs_488_4to,_0146v_-_293.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0146v Lbs 488 4to, 0146v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0146v Lbs 488 4to, 0146v])

mestan drengskap á þjóðhátíðinni ef vjer

kveikjum líf og fjör hjá þjóðinni, sem

hana mjög vantar. <del>Ef v</del> Ver* því vjer

sjáum, hvað öll samskot ganga hægt þá

finnst tm eigi þetta tækifæri mega slepp-

ast til að koma hinu stór aog þarflega

gufuskipi á kringum landið. Vér getum

því eins reist Ingólfs varðann ár stórþúsund

Matt. Jochumsson. kveður að Ingólf muni

mest hafa rekið sig á hafnaskort hér á

landi, og því vill h reisa gufuskip.

H. E. Helgesen. Vill lítið eitt skýra betr þ er

vakti fyrir dyralækninum. þ er ment-

aðra þjóða séðr þegar hátíð skal haldast

við stórt merkisatriði, að mn velja nefnd

manna til að stjórna hátíðinni, þessi nefnd

kemur öllum timunum kring um mið-

punkt hátíðarinnar. þannig var þ í Noregi

síðast, hátíðin var þar um land allt sama

dag, með messum, processium, ræðum, og

svo var á eptir samsæti meðal hinna heldri

og skemtun úti meðal hinna óæðri. Jeg

----
[[File:Lbs_488_4to,_0147r_-_294.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0147r Lbs 488 4to, 0147r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0147r Lbs 488 4to, 0147r])

sá þetta ganga þannig til sálfr við

Haugasund, sá styttu Haraldar afskr-

ast eptir konungsboði, sem hélt ræðu,

og svo aðrir á eptir hm. Eitthv. sýnil.

vakir beinl. fyrir manni við slika hátíð,

sé því hér eigi tilefni til glaðværðar, þá vil

jeg ekki neitt gjöra; en hver hlýtr eigi af

mörgu go miklu að gleðjast, af málinu etc.

þetta þarf fyr mn að brýnast. Pllar land

hefr stutt heimssöguna g þ er stórkostlegt.

Islendingar hafa þolað og liðið margt, en ekki

til einskis, þegar þr í 1000 ár hafa gætt

sinnar tungu, verndað sína sögu og Norðr-

landa. Jeg er eigi á máli Norðlendings-

ins, sem vill hafa sorgarhátíð. Jeg vil

því að bráðr hugm sé undin að því að nefnd

sé kosin til að styra hátíðinni, hvar sem

hún svo verðr haldin, og allt gangi til

í félagsskap og einum anda, þar hver er

hinr af félagsheildinni. Hvað sem því valið er

stytta, hús, skip etc. það skal því að því bráðum

bug vindu*. Heim óttast sakir framkvæmdar

----
[[File:Lbs_488_4to,_0147v_-_295.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0147v Lbs 488 4to, 0147v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0147v Lbs 488 4to, 0147v])

að hátíðarhaldið verði heldr lítið, því

nefndin hafi enga fasta stefnu um þá

tekið sem átti um þetta að hugsa, þ sjest

bezt á því h versu Norðlendingar og sunnlend

ingar vilja nú hafa sinn hvern hátíðar-

dag. Jeg fyr mitt leyti vil styrkja hvað

af hinu áformaða sem upp á verðr, en jeg

óttast að almenn samtök verði aldrei,

og fyr oss fari sem Norðl. presta sem koma

á Basarinn í Reykjavík fyr prestaekkjurnar.

og sem eigi lét slá sig fyrir grænum toskilding

og fyrst nú helstu mennirnir eru svona

við hverju má þá búast við af sauðra almeng.

Fyrtækið er þarflegt, en kannske of stórkostl. ef

strax skal framkvæmast, en byrj. er góð.

Matthias Jochumsson Finnst eigi ástæða til

að bera Islendingum á brýr að þr sem eiga

nóga varnir fyrir þsu., og lofar af eitthv kynni

að vanta á það, að vona þá með þjóðólfi.

Hátíðin er vegleg mer á andlegann hátt enn ver-

aldlegan, og á betr við jafnfátæka þjóð og vora

að hugsa eigi ofhátt, en þá vil jeg gjöra allt

hvað mögul. er fyrir gufuskipinu, þ er fögur

og praktisk Idee.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0148r_-_296.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0148r Lbs 488 4to, 0148r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0148r Lbs 488 4to, 0148r])

Jón frá Melum Er forseta samdóma, en

gleymdi því praktiskasta að koma sér

niðr á því fasta og vissa, því sem gjöra

skuli. Hann vill 2 aug. Gegn Laurusi,

þ er taplisme* hreinn að álita ár 999

eins gott og 1001 ár til minnisvarða, en

eigi til gufuskipsgjörðar, það hlytr að

vera jafn eðlil. til hvors fyrirtækisins

sem er.

Lárus Haldórsson Að skjalla Islendinga er

nauðsynl., en líka það að skamma þá.

Að fá gufuskip af stokkunum 2 aug. er mannske ómögul.

en Ideen er þá góð og nauðsynl.

Punctum sul. er að keikja Enthusiasme.

Fundi slitið

HEHelgesen Stefán Sigfússon

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 3.maí, 1874

2015-02-28T16:17:01Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1874}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 3. maí 1874
* '''Ritari''': Stefán Sigfússon
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0140v_-_281.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0140v Lbs 488 4to, 0140v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0140v Lbs 488 4to, 0140v])

3. fundur

Aframhald.

Lárus Halldorsson: Vill að eitthvað beri að

gjöra. G. M. vildi hafa manslíkan af Ingolfi og þótti lítið

að eyða 30-40,000rdl til að lífga andann. Respekt

fyrir þessu, en alitr að likneskið gjöri ei þá verkan sem

ætlazt sé til því þorf hjá Isl. mottakuhæfilegleika*. -

Mannlíkan gjörði oss að athlægi, yrði eigi brúkuð til

annars en míga upp við. Of miklu til kostað

til lítils, vill halda þjóðhátíð með að efla dug og

dáð í landi <del>með</del> að dæmi forfeðra, gagnstæðr

----
[[File:Lbs_488_4to,_0141r_-_282.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0141r Lbs 488 4to, 0141r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0141r Lbs 488 4to, 0141r])

frummálsmanni. Andmálsmaðr E. Br. kom

með aðra uppástungu er honum líkar miklu

betur, einkum af því að kostnaðurinn yrði

minni, þó hann líklega reiknaði það of lagt.

En þetta er of lítið og annað og meira ber að gjöra

til minningar um þjóðhátíðina, og vill láta

þennan minnisvarða vera í því folginn að lífga

og glæða upp Islendinga með því að vekja þá

til dáðar og framkvæmda. Buksorg drepur alla

Interesse og þjóðernistilfinningu. Menn ætla

því að stofna eittvað verklegt og praktiskt til

minningar um 1000 ára hátíð. - M Remrað*

segja að þetta eigi að gjöra samt og þurfti eigi

þjóðhátíð til þess. Ef maðr eflir velmegun eflir

maðr Nationalitet, en eigi með minnisvarða.

Eigi trúaður á Búnaðarfélag. Skip væri æskilegt

ef til einvhers væri nýtt. Gæti haft blessunarlegar

afleiðingar að fá skip er færi kringum allt land

væri vel notuð þjóðhátíðin ef einhverju slíku yrði

til leiðar komið. Sammála forseta af félg vort

getr ei sagt hvað gjöra skuli, en vér getum þó

komið oss niður á hvað <del>gjöra</del> vér viljum að

gjöra skuli. Landsmenn hafa eigi gagn af

----
[[File:Lbs_488_4to,_0141v_-_283.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0141v Lbs 488 4to, 0141v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0141v Lbs 488 4to, 0141v])

mannlíkum heldr Rvk, utlendingar einir gagn

af forngripasafni, þessar uppástungur geta þó

eigi orðið alþjóðlegar. -

Sigurður málari. Hefir nýlega grandskoðað

uppastungur sem komið hafa. 3 eru brúkanlegar

en hinar eiga alls eigi við. Gufuskipið á eigi

við; Kostar 100,000 Rdl. HVersvegna á að betla

til slíkra hluta. - 1. Uppast. sem við á er

myndastytta að allra siðaðra þjóða dæmi á

hún bezt við. Amerikum reisa í ár styttu

Leifs heppna, en það verður dýrt með fogrum

sökkul etc. etc., slíkt þarf eigi að verða til aðhlát-

urs. Aðalhængurinn er peningarnir og þarnæst

að enginn islendingr er til að gjöra hana og eigi

Garanti f að hún verður rjett eptir vorum

skilning. Eigi víst að Bergslien gæti gjört mynd-

ina. Utan úr landi fæst eigi einn skildingur. -

2. Uppast Saga Islands NB saga sem menn

eru að rita á 20-30 árum. Smásaga getr

hver slussari gjört. Hér vantar hús peninga og

----
[[File:Lbs_488_4to,_0142r_-_284.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0142r Lbs 488 4to, 0142r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0142r Lbs 488 4to, 0142r])

15 ár þarf til fullkomnunar og því ónýt. 3. uppa-

st. betri en ekkert að gjöra safnsbyggingu fyrir forn-

gripi og nátturuhluti. Menn hafa í múlasafninu

steina og egg ísl. gætu fengið fugla alla en allt er

í grand óaðgengilegt. Forngripasafn er ómögulegt

forngripir liggja út um landið en hér er eigi

rum. Forngrsafn er synileg Kultursaga Islands

og því mjög áríðandi. Að Reykjavík ætti að kosta

slíkt er floshel því þá ætti Reykjavík að kosta

latínu og læknaskola og allar þær stofnanir sem

hér eru. þetta hús er það eina sem kljúfandi er.

Pragtlegging þarf eigi; má byrja svo að bygg-

ingin síðarmeir geti orðið skrautbygging.-

<del>safnby</del> Safninn hafa menn verið hlynntir og því

von í að þessu verði vel tekið út um land. -

Gísli Magnússon þessi þjóðhátíð á að veg-

samast af standmynd af Ingolfi, þr sem rifa

mig niðr grýta mig likt og spámenn. Jeg lofa ekki

að vera stuttorðr nú 1o Móti hinum 1 andmælanda.

Mn gjörðu hars* að því að fá styrk hjá erlendum

mn, en að hverju er eigi gjört hars? Geisir og Hekla

hafa dregið fé inn í landið eins mundi myndin

gjöra auk frægðarinnar.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0142v_-_285.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0142v Lbs 488 4to, 0142v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0142v Lbs 488 4to, 0142v])

Forngripasafnshús þykir honum sama sem að

hafa Krist incrustlatum, eða eins og í brauðskorpu.

Pyka mindirnar voru bæði til fegurðar og gagns, þó

þær voru bystoðir framliðna mna. því skal og

reisa Ingólfi overandlegum verendl. muusoleum

Muúsum Thorvaldsen absurdum að nefna

hér, hvað forngripasafnshús viðvíkur þá heyrir

þ ekkert undir þetta tækifæri. 1617 var ekkert

hatiðarhald. 1717 var hið fyrsta kristnigleðihald

á Íslandi það sem um þ stendr í Arbókunum

var upplesið sem og um hátíðahaldið 1814. Til að

sjá hvað nú eigi að gjöra vill hann segja hvað átti

að gjöra þá, þegar allt var skrælingjalegt og í skötu-

líki (1617), þá áttu þr sem með Luther héldu að gjöra

mynd af honum, Jóns Arasonar menn af Jóni

En 1717 áttu Íslendingar að gjöra mynd af Hall-

grími Pétrsyni. 1817 af Jóni Vídalín, og eins

og t álitr þ fagurt hefðu þr gjört þ eins álitr t

fagurt nú fyrir oss að gjöra mynd af Ingólfi, og

svo síðar af Jóni Sig fyrir ef allt fer með goðu lagi.

Hatiða hugvekja en enginn minnisvarði. Pening

ar fást ef allir vilja leggast á eitt, bæði stjórnin og

hin upprennandi kynslóð, en þr virðast vilja þverskall-

art, en jeg læt fyrr grýta mig en jeg hef mig.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0143r_-_286.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0143r Lbs 488 4to, 0143r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0143r Lbs 488 4to, 0143r])

Heiðarl. minningarmark væri þ og allir ungir

menn hlypu til g trúlofuðu sig og giptu, það er

uppá-stunga ein enþá þó margir segja að ekkert

sje til að gjöra. Um daginn vildi t ekkert hafa

annað en standmynd, en nú þykir tm gripa-

húsið betra en alls ekkert. Ný uppástunga:

Felagsmenn leggist á eitt að fá þá skip eða heldur

gripasýningarhús. Við erum á rassinum í lík-

aml. tilliti af því við erum á rassinum í andl.

efnum. dæmi: myndir í erlendum blöðum leikir

etc. við andl. fjör <del>gle</del> eykst líkaml. Uppástunga

ný: th er afstaðinn frá standmyndar hugmyndinni

í því stóra, og vill nú hafa leggmynd með mynd

uppá, s. gæti líkl. fengist fyrir 6-10.000 dali.

Falli þetta plan æskir t að vjer göngum allir

á flokk saman og leitum til Bergslein bréfl.

sjálfr v t til í þ slurk ef 2 eða 3 fylgja honum

hinir skrúfkuðungarnir mega missast.

Helgi Helgasen vill stuttl. láta meining sína í

ljósi, tm finst bezt að við eigu að gjöra mann-

líkaninn af Ingólfi. A Þingvollum kem þ til

umræðu þrssum og þá vildu menn í sameining reisa

skýli á sama stað af virðing fyrir þessum landnámsmn

----
[[File:Lbs_488_4to,_0143v_-_287.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0143v Lbs 488 4to, 0143v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0143v Lbs 488 4to, 0143v])

en þ þótti of búmannsl. Styttan lítil eða stór

þykir tm bezt við eiga, og allar aðrar hugm

forkastanlegar, svo sem skýli Jakobi postula

á Þingvöllum

Larus Haldórson. Sigurðr málari kvað húsið

vera að dæmi allra siðaðra þjóða og myndin líka,

en Islendingar eru þm svo langt að baki í efnal.

tilliti. Husið r eigi nú til að gjöra þjóðhátíðina

dyrðl. Hér er eigi forresten talað um að d gjöra þjóð

hatiðina dyrðlega, heldr eitthvað framkvæmdar-

andalega. Við vegsömum Ingóðf rétt ef vjer

reynum að hefja oss upp r þm skít, sem vjer liggjum

í. (Helgasen: þ spursmál er prófsteinn fyrir

föðurlandsástina). Foðrlandsást er eigi

að elska fjöll og hæðir. <del>Interessen</del>

Mattías Jochumsson. Sér að Ingólfsvarðinn

getr eigi látið sig gjöra, því til að hafa þýð-

ing þarf hann að sjást í sumar. Nú liggr annað

mögul. við, ekki gripasafn, það getr varðveitst,

heldr á þjóðin í sumar að sýna nú rögg á sjer, <del>á</del>

<del>einum stað</del> gjöra gufuskip með nafni Ingólfs,

sem yrði stórvirki þjóðarinnar. Utlendingar mundu

skopast að mynd en dáðst að viðleytni þri að koma

----
[[File:Lbs_488_4to,_0144r_-_288.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0144r Lbs 488 4to, 0144r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0144r Lbs 488 4to, 0144r])

á gufuskipi í þ myndu útlendingar leggja fé.

þssi hugmynd fylgi eg til síðasta blóðdropa

Sigurðr Guðmundsson. Myndin er spursmalslaust

réttust. Súla með mynd verðr lítið ódýrari. En

myndarhaus stytta gæti go gengið, að hafa myndir

ofaná er nokkrskonar barnaspil þegar stongin

er há því þá getr engin sjeð myndina á skyn-

saml. hátt. Steinstytta ætti mikið vel við, en

berzt er að vjer höfum einungis ekki grót sem

dugar, grásteinninn sólbrennr (Bessastaða-

kikja.) Að betla af Bergslien mynd væri

smánarlegt. Sannfæring hs er að enginn

ný uppástunga dugi framar, húsið er það

tiltækilegasta og bezta.

Gísli Magnússon. það má margt á milli

bera að vjer reisum eina mynd á 1000 árum eða

* 1000 á einu ári. Gufuskip er hægt að

hugsa að nokkur virði menn fyrir. Nú vil

jeg taka öll mín orð aptr og stinga uppá að

ekkert verði gjört.

Helgi Helgasen Finnst ei uttalað um málið

og ætlar að næsta föstud. kveld eigi að opnast

með þessu máli, saþykkt. - þ með merk

dögunum biðr því næsta fundar.

Fundi slitið

H.E.Helgesen Ste Sigfús

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 3.maí, 1874

2015-02-27T17:13:51Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1874}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 3. maí 1874
* '''Ritari''': Ste* Sigfússon
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0140v_-_281.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0140v Lbs 488 4to, 0140v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0140v Lbs 488 4to, 0140v])

3. fundur

Aframhald.

Lárus Halldorsson: Vill að eitthvað beri að

gjöra. G. M. vildi hafa manslíkan af Ingolfi og þótti lítið

að eyða 30-40,000rdl til að lífga andann. Respekt

fyrir þessu, en alitr að likneskið gjöri ei þá verkan sem

ætlazt sé til því þorf hjá Isl. mottakuhæfilegleika*. -

Mannlíkan gjörði oss að athlægi, yrði eigi brúkuð til

annars en míga upp við. Of miklu til kostað

til lítils, vill halda þjóðhátíð með að efla dug og

dáð í landi <del>með</del> að dæmi forfeðra, gagnstæðr

----
[[File:Lbs_488_4to,_0141r_-_282.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0141r Lbs 488 4to, 0141r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0141r Lbs 488 4to, 0141r])

frummálsmanni. Andmálsmaðr E. Br. kom

með aðra uppástungu er honum líkar miklu

betur, einkum af því að kostnaðurinn yrði

minni, þó hann líklega reiknaði það of lagt.

En þetta er of lítið og annað og meira ber að gjöra

til minningar um þjóðhátíðina, og vill láta

þennan minnisvarða vera í því folginn að lífga

og glæða upp Islendinga með því að vekja þá

til dáðar og framkvæmda. Buksorg drepur alla

Interesse og þjóðernistilfinningu. Menn ætla

því að stofna eittvað verklegt og praktiskt til

minningar um 1000 ára hátíð. - M Remrað*

segja að þetta eigi að gjöra samt og þurfti eigi

þjóðhátíð til þess. Ef maðr eflir velmegun eflir

maðr Nationalitet, en eigi með minnisvarða.

Eigi trúaður á Búnaðarfélag. Skip væri æskilegt

ef til einvhers væri nýtt. Gæti haft blessunarlegar

afleiðingar að fá skip er færi kringum allt land

væri vel notuð þjóðhátíðin ef einhverju slíku yrði

til leiðar komið. Sammála forseta af félg vort

getr ei sagt hvað gjöra skuli, en vér getum þó

komið oss niður á hvað <del>gjöra</del> vér viljum að

gjöra skuli. Landsmenn hafa eigi gagn af

----
[[File:Lbs_488_4to,_0141v_-_283.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0141v Lbs 488 4to, 0141v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0141v Lbs 488 4to, 0141v])

mannlíkum heldr Rvk, utlendingar einir gagn

af forngripasafni, þessar uppástungur geta þó

eigi orðið alþjóðlegar. -

Sigurður málari. Hefir nýlega grandskoðað

uppastungur sem komið hafa. 3 eru brúkanlegar

en hinar eiga alls eigi við. Gufuskipið á eigi

við; Kostar 100,000 Rdl. HVersvegna á að betla

til slíkra hluta. - 1. Uppast. sem við á er

myndastytta að allra siðaðra þjóða dæmi á

hún bezt við. Amerikum reisa í ár styttu

Leifs heppna, en það verður dýrt með fogrum

sökkul etc. etc., slíkt þarf eigi að verða til aðhlát-

urs. Aðalhængurinn er peningarnir og þarnæst

að enginn islendingr er til að gjöra hana og eigi

Garanti f að hún verður rjett eptir vorum

skilning. Eigi víst að Bergslien gæti gjört mynd-

ina. Utan úr landi fæst eigi einn skildingur. -

2. Uppast Saga Islands NB saga sem menn

eru að rita á 20-30 árum. Smásaga getr

hver slussari gjört. Hér vantar hús peninga og

----
[[File:Lbs_488_4to,_0142r_-_284.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0142r Lbs 488 4to, 0142r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0142r Lbs 488 4to, 0142r])

15 ár þarf til fullkomnunar og því ónýt. 3. uppa-

st. betri en ekkert að gjöra safnsbyggingu fyrir forn-

gripi og nátturuhluti. Menn hafa í múlasafninu

steina og egg ísl. gætu fengið fugla alla en allt er

í grand óaðgengilegt. Forngripasafn er ómögulegt

forngripir liggja út um landið en hér er eigi

rum. Forngrsafn er synileg Kultursaga Islands

og því mjög áríðandi. Að Reykjavík ætti að kosta

slíkt er floshel því þá ætti Reykjavík að kosta

latínu og læknaskola og allar þær stofnanir sem

hér eru. þetta hús er það eina sem kljúfandi er.

Pragtlegging þarf eigi; má byrja svo að bygg-

ingin síðarmeir geti orðið skrautbygging.-

<del>safnby</del> Safninn hafa menn verið hlynntir og því

von í að þessu verði vel tekið út um land. -

Gísli Magnússon þessi þjóðhátíð á að veg-

samast af standmynd af Ingolfi, þr sem rifa

mig niðr grýta mig likt og spámenn. Jeg lofa ekki

að vera stuttorðr nú 1o Móti hinum 1 andmælanda.

Mn gjörðu hars* að því að fá styrk hjá erlendum

mn, en að hverju er eigi gjört hars? Geisir og Hekla

hafa dregið fé inn í landið eins mundi myndin

gjöra auk frægðarinnar.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0142v_-_285.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0142v Lbs 488 4to, 0142v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0142v Lbs 488 4to, 0142v])

Forngripasafnshús þykir honum sama sem að

hafa Krist incrustlatum, eða eins og í brauðskorpu.

Pyka mindirnar voru bæði til fegurðar og gagns, þó

þær voru bystoðir framliðna mna. því skal og

reisa Ingólfi overandlegum verendl. muusoleum

Muúsum Thorvaldsen absurdum að nefna

hér, hvað forngripasafnshús viðvíkur þá heyrir

þ ekkert undir þetta tækifæri. 1617 var ekkert

hatiðarhald. 1717 var hið fyrsta kristnigleðihald

á Íslandi það sem um þ stendr í Arbókunum

var upplesið sem og um hátíðahaldið 1814. Til að

sjá hvað nú eigi að gjöra vill hann segja hvað átti

að gjöra þá, þegar allt var skrælingjalegt og í skötu-

líki (1617), þá áttu þr sem með Luther héldu að gjöra

mynd af honum, Jóns Arasonar menn af Jóni

En 1717 áttu Íslendingar að gjöra mynd af Hall-

grími Pétrsyni. 1817 af Jóni Vídalín, og eins

og t álitr þ fagurt hefðu þr gjört þ eins álitr t

fagurt nú fyrir oss að gjöra mynd af Ingólfi, og

svo síðar af Jóni Sig fyrir ef allt fer með goðu lagi.

Hatiða hugvekja en enginn minnisvarði. Pening

ar fást ef allir vilja leggast á eitt, bæði stjórnin og

hin upprennandi kynslóð, en þr virðast vilja þverskall-

art, en jeg læt fyrr grýta mig en jeg hef mig.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0143r_-_286.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0143r Lbs 488 4to, 0143r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0143r Lbs 488 4to, 0143r])

Heiðarl. minningarmark væri þ og allir ungir

menn hlypu til g trúlofuðu sig og giptu, það er

uppá-stunga ein enþá þó margir segja að ekkert

sje til að gjöra. Um daginn vildi t ekkert hafa

annað en standmynd, en nú þykir tm gripa-

húsið betra en alls ekkert. Ný uppástunga:

Felagsmenn leggist á eitt að fá þá skip eða heldur

gripasýningarhús. Við erum á rassinum í lík-

aml. tilliti af því við erum á rassinum í andl.

efnum. dæmi: myndir í erlendum blöðum leikir

etc. við andl. fjör <del>gle</del> eykst líkaml. Uppástunga

ný: th er afstaðinn frá standmyndar hugmyndinni

í því stóra, og vill nú hafa leggmynd með mynd

uppá, s. gæti líkl. fengist fyrir 6-10.000 dali.

Falli þetta plan æskir t að vjer göngum allir

á flokk saman og leitum til Bergslein bréfl.

sjálfr v t til í þ slurk ef 2 eða 3 fylgja honum

hinir skrúfkuðungarnir mega missast.

Helgi Helgasen vill stuttl. láta meining sína í

ljósi, tm finst bezt að við eigu að gjöra mann-

líkaninn af Ingólfi. A Þingvollum kem þ til

umræðu þrssum og þá vildu menn í sameining reisa

skýli á sama stað af virðing fyrir þessum landnámsmn

----
[[File:Lbs_488_4to,_0143v_-_287.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0143v Lbs 488 4to, 0143v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0143v Lbs 488 4to, 0143v])

en þ þótti of búmannsl. Styttan lítil eða stór

þykir tm bezt við eiga, og allar aðrar hugm

forkastanlegar, svo sem skýli Jakobi postula

á Þingvöllum

Larus Haldórson. Sigurðr málari kvað húsið

vera að dæmi allra siðaðra þjóða og myndin líka,

en Islendingar eru þm svo langt að baki í efnal.

tilliti. Husið r eigi nú til að gjöra þjóðhátíðina

dyrðl. Hér er eigi forresten talað um að d gjöra þjóð

hatiðina dyrðlega, heldr eitthvað framkvæmdar-

andalega. Við vegsömum Ingóðf rétt ef vjer

reynum að hefja oss upp r þm skít, sem vjer liggjum

í. (Helgasen: þ spursmál er prófsteinn fyrir

föðurlandsástina). Foðrlandsást er eigi

að elska fjöll og hæðir. <del>Interessen</del>

Mattías Jochumsson. Sér að Ingólfsvarðinn

getr eigi látið sig gjöra, því til að hafa þýð-

ing þarf hann að sjást í sumar. Nú liggr annað

mögul. við, ekki gripasafn, það getr varðveitst,

heldr á þjóðin í sumar að sýna nú rögg á sjer, <del>á</del>

<del>einum stað</del> gjöra gufuskip með nafni Ingólfs,

sem yrði stórvirki þjóðarinnar. Utlendingar mundu

skopast að mynd en dáðst að viðleytni þri að koma

----
[[File:Lbs_488_4to,_0144r_-_288.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0144r Lbs 488 4to, 0144r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0144r Lbs 488 4to, 0144r])

á gufuskipi í þ myndu útlendingar leggja fé.

þssi hugmynd fylgi eg til síðasta blóðdropa

Sigurðr Guðmundsson. Myndin er spursmalslaust

réttust. Súla með mynd verðr lítið ódýrari. En

myndarhaus stytta gæti go gengið, að hafa myndir

ofaná er nokkrskonar barnaspil þegar stongin

er há því þá getr engin sjeð myndina á skyn-

saml. hátt. Steinstytta ætti mikið vel við, en

berzt er að vjer höfum einungis ekki grót sem

dugar, grásteinninn sólbrennr (Bessastaða-

kikja.) Að betla af Bergslien mynd væri

smánarlegt. Sannfæring hs er að enginn

ný uppástunga dugi framar, húsið er það

tiltækilegasta og bezta.

Gísli Magnússon. það má margt á milli

bera að vjer reisum eina mynd á 1000 árum eða

* 1000 á einu ári. Gufuskip er hægt að

hugsa að nokkur virði menn fyrir. Nú vil

jeg taka öll mín orð aptr og stinga uppá að

ekkert verði gjört.

Helgi Helgasen Finnst ei uttalað um málið

og ætlar að næsta föstud. kveld eigi að opnast

með þessu máli, saþykkt. - þ með merk

dögunum biðr því næsta fundar.

Fundi slitið

H.E.Helgesen Ste Sigfús

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 10.apr., 1874

2015-02-26T16:38:48Z

Eoa2:

Fundur 14.mar., 1874

2015-02-26T14:59:55Z

Eoa2:

Fundur 30.maí, 1873

2015-02-26T14:31:50Z

Eoa2:

Fundur 27.maí, 1873

2015-02-26T14:17:56Z

Eoa2:

Fundur 25.apr., 1873

2015-02-26T14:15:46Z

Eoa2:

Fundur 18.apr., 1873

2015-02-26T13:38:55Z

Eoa2:

Fundur 28.mar., 1873

2015-02-25T17:45:39Z

Eoa2:

Fundur 28.mar., 1873

2015-02-25T17:44:56Z

Eoa2:

Fundur 14.mar., 1873

2015-02-25T14:41:10Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}

* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 14. mars 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0128v_-_257.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0128v Lbs 488 4to, 0128v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0128v Lbs 488 4to, 0128v])

14. fundur, 14. marz.

Jón frá Melum (í málinu um barbarismos in

lingua patria): þetta mál verðr eigi útkljáð

með skynseminni einni, því tilfinningin á hér

mikinn þátt í því. Álit mitt um þetta er: að

hverri þjóð beri að halda uppi sínu þjóðerni,

og eitt hið helzta af þeim atriðum sem Styðja

þjóðernið er málið. Vjer Íslendingar höfum

sjerlega ástæðu til að halda upp á mál vort,

þar sem þjóðin talar enn í dag hið sama

mál, sem forfeður hennar á næstliðinni

öld. Jeg verð að vera á móti því, að tekin

sjeu upp ný útlend orð í íslenzku, þar sem

mögul. er að koma því við, heldur vil jeg

láta mynda ný orð úr íslenzkunni sjálfri

þar sem eigi eru til gömul orð. Nú hefur

komið upp stefna, sem vill taka upp sem

flest útlend <del>er</del> orð án þess að taka eða

----
[[File:Lbs_488_4to,_0129r_-_258.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0129r Lbs 488 4to, 0129r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0129r Lbs 488 4to, 0129r])

mynda góð orð í málinu sjálfu. þessi

stefna kemur fram hjá ritstjóra Gönguhrólfs,

og finnst mjer það bæði óþarft <del>að</del> orð má fá

í málinu sjálfu <del>sjálfa</del>, og óhentugt af því

að þjóðin skilur það ekki. Jeg get ekki

skilizt svo við þetta mál, að jeg ekki

minnist á þann ósið, sem hjer hefur komið

fram, nl. skrípanafninu, hálfíslenzk. (t.d.

Þorlákína, Guðbrandína, Björgvin,

Gunnjóna, Friðdóra, Þjóðgata etc.). þessi

skrípanöfn og öll hálfútlend orð vil

jeg nema úr íslenzkunni, til <del>til</del> þess

að varveita þjóðernið.

Jón Ólafsson: þetta er mál heyrir undir

skynsemina en ekki undir tilfinninguna.

Það hafa svo margir spolerað sínu sproki

fyrir þessa vitlausu national tilfinníngum.

það mál sem frummælandi og se*r[blekklessa]

----
[[File:Lbs_488_4to,_0129v_-_259.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0129v Lbs 488 4to, 0129v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0129v Lbs 488 4to, 0129v])

menn vilja skrifa er þjóðernisleg lygi,

nl. það mál, sem var úrelt á dögunum

<del>stjórnar</del> Snorra Sturlusonar, en ekki

það sem lifir á tungu<del>máli</del>rótum

þjóðarinnar. Menn vilja ekki <del>er</del> brúka annað

eins orð og að brúka, sem allir menn brúka!

Hann (frumm) vildi útrýma ýmsum orðum úr íslenzku,

en því vildi hann ekki útrýma málinu

líka. Hví skyldum við Ísl. vilja láta

einhverja hugsun taka sig út öðruvísi en aðrar

þjóðir? Hvað á að þýða það að vera að

taka upp óendanleg <del>eitt</del> íslenzk orð fyrir eina

hugmynd. Hann talaði um Gönguhrólf; en

hvað skilur almúginn betr andleg en object.

Hann nefndi reformera, en hvaða ísl. orð er

til yfir það. Hvað vill hann kalla renolition,

eða revolutionera; æra<del>menn til</del>er annað enrevolitioner.

Hví skyldum vjer, verstu skítbuxur verald-

arinnar, ekki geta <del>látið</del> oss nægja þau sömu

orð, sem allar þjóðir<del>a</del> hafa? Ekkert orð

----
[[File:Lbs_488_4to,_0130r_-_260.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0130r Lbs 488 4to, 0130r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0130r Lbs 488 4to, 0130r])

er verra nje betra fyrir það hvort það er

innlent eða útlent. Photograp er kallað

ljósmyndari, en skaparinn er eiginl. ljósmynd-

ari, en photografinn ekki. Úr og byssa

eru útlend, sem ekki eru verri en þó hefði

verið mynduð ný orð yfir. Jeg bífell allt,

sem ekki er óbrúkandifrá asthetikurinner

eða praktikurinnar standpúnkti.

Gísli Magnússon: Jeg hef líklega fátt að tala.

Frummælandi talaði vel. <del>Andmælandi</del>

Andmælandi talaði eins og óður maður.

Frummælandi talaði eins og skynsamur,

hægur maður; hann sagði þó að þetta mál

ætti fremur undir tilfinningu en undir

skynsemi, en það á jafnt undir hvorttveggja.

það má gjöra sólina svarta með því að bera fyrir

hana potthlemm. Mjer finnst það sem frummæl.

sagði vera nokkuð óskýrt. Málið er <del>nokkuð</del> en

sú bezta guðsgjöf, sem til er, og Ísl. eiga

sóma skilið fyrir að hafa varðveitt sitt mál

meðan allar þjóðir svívirtu sitt mál.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0130v_-_261.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0130v Lbs 488 4to, 0130v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0130v Lbs 488 4to, 0130v])

Lúters mikilleiki var að birta alþýðu ritn.,

sem var hulin, Caesar að breyta tímataki

Rómverja. Mjer fannst frummálsmaður

gjöra of lítið úr því að útrýma orðum úr

málinu; í mínu ungdæmi voru brúkuð orð eins

og item og dto. Ritst. Gönguhrólfs er tilfinn-

ingamaður; hann talar um að eitthvað sé óþýtt

af því hann er ekki vanur því. aposioþesis hef

jeg útlagt sem þagnarmynd; triarii er þriðju-

raðamenn. Þegar útl. maður talar, heyrum <del>við</del>

við ekki hvað hann segir, af því að orðin eru

óþýð. Hver veit hvað er seil? Hver veit hvað er

hald? Hver veit hvað er þretlandi? Halld.

Friðr. er enginn meistari í að mynda orð. Andm.

bregður mér um andlag, en hver skilur object?

Þegar J. Ól. kveður fegurst, þá talar hann bezt

mál. Sumt er rangt í merkingunni <del>er</del>=þó,

því það er ventrum af samr. Það er

dæilegt <del>að</del> þegar barnið legst á eitt með

föðurnum að misþirma móðurinni. Þegar

jeg var í skóla var brúkað að tvíula, for-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0131r_-_262.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0131r Lbs 488 4to, 0131r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0131r Lbs 488 4to, 0131r])

tvíula, stóla, stóla uppá. Þetta er svívirðing.

Jeg vil spyrja hvað vill hann kalla Góðrar-

vonarhöfða. <del>Jeg</del> Hekúla lenti á þrak-

skaga, og þar viltist hún og varð að tík og

var grafinn í Tíkarhaug (Kepnosama*). Dégas

Polamai er ekki = Geitafljót, heldur Geitálar.

Thermo<del>lai</del>pylai = Vermimúli. þetta á að

taka upp, og það veldr engum ruglingi.

Jeg gef formönnum skít fyrir að kalla

Hippodromos: Padreim. Þegar jeg var

í skóla var brúkað máske, nú þetta helvítis-

eftilvill; það er: má vera, kann vera. Póst-

skip er orðið svo fast í málinu, að það

verður varla reynt úr málinu; það er eiginl.

=dyrastafaskip. <del>B</del> Mjer er obrið á brýn

að jeg <del>sje s</del> vilji hafa gamalt, en það er lygi.

Meining vil jeg ekki hafa. Hvenær er rjett að

<del>kalla</del> hafa forlagningu fyri rframan nefniorð?

ástæða er ekki rjett, því að standa á er ekki til í

samsvarandi merkingu. Afmeyja er gott orð

----
[[File:Lbs_488_4to,_0131v_-_263.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0131v Lbs 488 4to, 0131v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0131v Lbs 488 4to, 0131v])

afeysta líka gott: hreystra fisk og spyrða

er málhelgi. Við ættum af hatri fyrir Dönum

að forðast dönsk orð. Latínuletrið hefur

orðið til þúsundfaldrar bölvunar um

allan heim. Timeo Danaos et dana ferentes,

það er haft það er; það er eptirepja. Í

Ölvusi í mínu ungdæmi voru 70 hórdóms-

menn, (3/4). Frakkar byrjuðu á þessu bölvuðu

„il“. Það er flekkur á Heiberg, hvað hann

hefur flekkað málið. Baggeren og Odenseh,

dto., Grundtvig hefur vakið englaflokka.

Bölvað þvaður er í Sibbern og Mortensen.

Schewing hafði viljann en ekki máttinn. þetta

helvítis eins og, sem Halldór Friðr. ber fram;

hið tilvisil. fornafn er er. Jeg læri dönsku

á Bessastöðum. það er þægil. fyrir mann,

sem á gamla konu að eiga gott við vinnukon

una. Hvað margir prestar drukku í mínu

ungdæmi? Í Arnessýslu drukku þá 8 af 13,

nú 3 eða 4; líður er ekki gott orð. Akur-

yrkjan stynur undir oki arbeidskallanna.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0132r_-_264.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0132r Lbs 488 4to, 0132r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0132r Lbs 488 4to, 0132r])

Við frá eldri tímum megum harma að

hinir nýju leiðtogar vil<del>du</del>ja spilla öllu

sem ekki er spillt. Gísli Brynjólfsson er

föðurlandssvikari, verri en verið hefur

í 300 ár. Rask skökvar að málið sé að

mestu óbreytt; en þó er það svo óbreytt að

engin þjóð á eins óbreytt mál. Hvað kemur

til að við ekki töllustum við. Halld. er kenndur

við hreyfingar, en er enginn hreyfingamaðr,

en situr eins og guddaðr klár freðnum

hrosshaus. Jeg fæ mjer staup; hvað gjörir mjer

það? Tilfinningin kemur þar til greina.

Jeg hef sið andmælanda nokkuð svíraðan.

Fyrirgefning <del>er ekki</del> manglar. Manneskja.

Manneskja er humanitas: þegar búið er

að bera á völl má tala um taðneskju.

Jeg er strákur og segi nómer, en ekki númer,

og af því hef jeg fengið andstyggð á öllum

útlendum. Danir gjörðu menn á Dampvagn

og Loeumatio*. Hvað er telgraf? Svívirðing

nýju málanna eru útlendu orðin í þeim.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0132v_-_265.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0132v Lbs 488 4to, 0132v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0132v Lbs 488 4to, 0132v])

Bandit er sá maðr, sem á að setja í bönd,

Bajanet veit enginn nema jeg. Lengi

lifi gamli Bjarni. Bölvuð fari

sú nýja kynslóð, sem er að <del>rísa</del> skríða

upp. triremis er þríæringur eða þriggja-

raða skip. Kristján í Skógarkoti átti börn

með frillu, og sagði við Sveinbjörnsen:

Svona hefur kóngurinn það, svona hafði

Davíð það. Enska og franska eru

þau svívirðilegustu mál.

Jón Ólafsson: Mikill Fölelsessag er mathe-

matikin, a+b+c(!!!). Hann bar mig saman

við páfann, sem vildi byrgja ljósið, en

það er þvertámóti. Alþýða skilur ekki betur.

þessi svokölluðu íslensku orð, en útlendu

orðin sjálf. G. M. vildi heldur hafa böggladuggu

en póstskip. það er barnaglingur að

vera að berjast fyrir þessu, sem

ekkert er í varið, og sem ekkert er nema

vani. Skiljanlegleiki er fornuftsag, en

----
[[File:Lbs_488_4to,_0133r_-_266.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0133r Lbs 488 4to, 0133r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0133r Lbs 488 4to, 0133r])

en fegurð tilfinningasag. Ástæða er rétt

<del>er</del> í riti nl það ef það er rétt í tali, og rétt í

í tali ef það er rétt í riti; þjóðin

<del>er</del> talar ekki eptir grammatik, en gramma-

tikin lagar <del>ekki eptir sjer</del> sig eptir þjóðinni.

<del>Frummælandi</del> Andmælandi vill ekki

hafa dönskuleg orð af hatri við <del>hatri</del> Dani:

það er samkvæmt öðru hans bulli. Enska

er eitt hið dýrðlegasta mál. Englendingar

væru enn í dag barbarar, ef þeir hefðu verið

að gefa sig þessu grammatikurgutli. Jeg

vildi að andmælandi ættu spánýjan

krakka, og hann yrði 90 ár að kenna

honum að tala eptir sinni theorie.

Gísli Magnússon: Jeg svara andmælanda engu.

það er eitthvað líflegt eða hressandi að

bregða þeim fyrir sig. Egilsen sagði að enginn

talaði betra mál en Gísli Magnússon.

Jón frá Melum: Fyrsti andmælandi

sagði að þetta sé ekki tilfinningamál, en að fegurðin

----
[[File:Lbs_488_4to,_0133v_-_267.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0133v Lbs 488 4to, 0133v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 11 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0133v Lbs 488 4to, 0133v])

sé líka tilfinningarmál, en þetta er þó

<del>tilfinningar</del> mál, sem snertir fegurðina,

og fegurðartilfinninguna. - (þá var útrætt um málið.)

Næst var ákveðið að tala um „stúdentalífið“,

og sömul., „um útgáfu Kristjánskvæða“; frum-

mælandi Ól. Björnsson; andmælendur:

Jón Ólafsson og Jens Pálsson.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 7.mar., 1873

2015-02-24T11:22:11Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 7. mars 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0123v_-_247.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0123v Lbs 488 4to, 0123v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0123v Lbs 488 4to, 0123v])

13. fundur, 7. <del>feb</del> marz.

Sigf. Eymundsson (í málinu um verzlun Norðm):

Norðm. hafa byrjað að nokkru leyti alm. verzlun hjer.

þó má fram telja félag Magn. í bráðræði, sem það

er hafi byrjað á þann hátt, sem verzlun hér á

að vera. Þá komu bráðum upp önnur félög, og

var fyrst snúið sér til Norðm. Þeir sendu hér

þá uppskip, sem gjörði ómetanl. gagn, með

því að setja miklu betri prísa en annars hafa

orðið, og fyrir það eiga þeir miklar þakkir

skilið. Svo fóru þeir nú bráðum að færa

sig upp á skaptið og blönduðu sér of mikið

í ýmisl. hér og reyndust óáreiðanl. þegar

Norðum. byrjuðu verzlun hér höfðu þeir

í höndunum allan ágóðan, en undir niðri var

sjálfselskan hjá þeim, og ætluðu þeir sér

að kjena á Íslendingum, eins og t.a.m.

Finnunum; fornmennirnir hafa og brúkað

þetta sjálfum sér til góðs, og sýndu fullk.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0124r_-_248.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0124r Lbs 488 4to, 0124r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0124r Lbs 488 4to, 0124r])

sá einn var tilgangur þeirra að gjöra sjálfa

sig ríka. Við sjáum nú heldur í ár enga bót

frá þeirra hálfu, því þeir hafa eigi boðið

betri, heldur jafnvel verri. Jeg er því á

því að þeir eigi fremur óþakkir skilið af

okkur heldur en þakkir, þar sem tilgangur

þeirra var að gjöra sjálfa sig ríka. Nú er einn

maðr í félaginu, sem sjálfr hefr orðið

ríkur á þessari ísl. verzlun, en nú er hann

rekinn úr félaginu. Verzlun Magnúsar í

Bráðræði er sú rétta verzlun; nú fær hann

sitt sérstaka skip upp í vor með allar

vörur frá grossera í Kpmh:, sem víst

hefði verið betra að fara til strax heldr

en til Norðmanna. þeir senda ekki 7000 fð*

af seglgarni, þegar beðið hefur verið umm 1000

fð. etc. þeir hafa eigi farið eptir tillögum

Íslendinga, heldr eptir sínum eigin geðþótta,

til að græða sjálfir, og eiga því óþakkir skilið af oss.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0124v_-_249.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0124v Lbs 488 4to, 0124v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0124v Lbs 488 4to, 0124v])

Jón frá Melum: það factiska

í því, sem frummælandi sagði er

vístjrjett, en jeg get ekki verið hon-

um samdóma í því, að Norðmenn

eigi vanþakkir skilið af fyrir Ísl. fyrir

verzlunarviðskipti þeirra. það er ólíkt

hvernig Norðm. taka á móti Íslend

ingum eða Danir. það er vitaskuld að

Norðmenn vilja nátturl. ekki á viðskipt-

um sínum niðast, og þess er ekki heldur

von að frændaástin færi svo langt.

Eiríkur Briem: Jeg er samdóma frum-

mælanda í því, að Norðm. hafa fremur

byrjað verzlun <del>til</del> sína hér til eigin

hagsmuna; en eigi að síður hafa þeir

þeir þó stutt <del>hina</del> hina innlendu

verzlun, og hjálpað óbeinl. áfram

hinni innlendu verzlun. Gufuskipið

----
[[File:Lbs_488_4to,_0125r_-_250.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0125r Lbs 488 4to, 0125r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0125r Lbs 488 4to, 0125r])

„Jón Sig.“ hefr sjálfsagt verið sent

af Norðm. í eigingjörnum tilgangi

eða þeim sjálfum til hags, en eigi að

síður ætla jeg að ferðir hans í kringum

landið hafi komið mjög miklu góðu til

leiðar, þrátt fyrir allar þess óreglul.

ferðir; það <del>verðr</del> verðr líkl. <del>til þess</del> bæði

til þess að efla hin innlendu verzlunar-

fjélög, og sömul. til að koma á reglul.

gufuskipsferðum kringum landið,

sem er eitt hið mesta nauðsynjamál.

Sigfús Eymundsson: Fyrsti andmælandi

talaði um hinn bróðurl. kærleika Norðm.

og það getr verið að þeir hafi hann, en

NB fyrir borgun. Andmælandi hafði

ekki annað að færa til síns máls, en að

það hefði verið tekið svo vel á móti honum.

Viðv. gufuskipinu, Jóni Sigurðssyni, þá

----
[[File:Lbs_488_4to,_0125v_-_251.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0125v Lbs 488 4to, 0125v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0125v Lbs 488 4to, 0125v])

hefur það gjört okkur mikla bölvun,

og gerir okkur ómetanl. bölvun til

langframa, og það verða til að koma

í veg fyrir að gufuskiptsferðir komizt

hér á, því allir fælast að kunna hér

á gufuskipin, þegar þetta hefur ekki

gengið betur. Jeg vona þó að gufuskipið

„Jón Sig.“ hafi þó ekki drepið allan kjark

úr Íslendingum, þó það hafi reynt

til þess.

Eiríkur Briem: Nú er jeg þvert á móti

andmælanda. Einmitt þessar gufuskipaferðir

Norðm. hafa sýnt mönnum, hvernig

gæti orðið komið gufuskipsferðum

hér ´alandi; þó hugm. hafi áður verið

komnar um gufuskipsferðir, þá voru

þær aðeins í lausu lopti, og nú fyrst

sáu menn, að það gat gengið; nú fyrst

sáu menn og, að það varð sú trafik

----
[[File:Lbs_488_4to,_0126r_-_252.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0126r Lbs 488 4to, 0126r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0126r Lbs 488 4to, 0126r])

hér, sem mönnum kom í ekki í hugarlund áður.

Jón frá Melum: Frummælandi skildi mig

ekki rjett. Mjer var ekki gefið neitt í Nor-

vegi, enda var jeg ekki í neinum kröggum,

og þurfti einskis með, svo jeg veit ekki

hvernig þeir hefðu snúizt við, ef svo hefði

verið. En þrátt fyrir það finnst mjer

þeir sýna mér þá mestu velvild, sem

jeg hef reynt, að minnsta kosti meiri en

Danir.

Sigf. Eymundsson: Fyrsti andmælandi

talaði um gjafir presta og Henr. Krohns

[því var sleppt að skrifa]. Hinr. Krohn er einn

af hinum skinheilögu mönnum í Norv.

Viðv. gufuskipinu J. S. er jeg enn á því

að það hafi gjört Í<del>ls</del>sl. mikið mikið ógagn.

Gufuskip getr hér ekki borgað sig með eigin

innlendum kröptum, en það verðr að standa

í samb. við útlend félög: snnars stenzt það ei.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0126v_-_253.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0126v Lbs 488 4to, 0126v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0126v Lbs 488 4to, 0126v])

Helgi Helgesen: Jeg held að yfirhöfuð sé <del>á</del>

<del>milli</del> góðr hugur Norðmanna á Íslend-

ingum, þó einstakir menn komi ekki vel

fram við oss. Tökum til dæmis þau

leikrit, sem báðar þjóðirnar semja, þar

sem Íslendingar koma fyrir í. Danir

láta Ísl. vera mestu aula og bjána, sem

varla getr sett á sig <del>verzlun</del> vetling, en

Norðm. láta helztu <del>men</del> persónur <del>koma</del>

<del>fram</del> vera Íslendinga, sem marga og

mikla góða kosti hafa, en ekkert illt eða hlægi-

legt. Viðvíkjandi verzlun Norðm. á Ísl.,

þá álít jeg að hún hafi meðfram verið

stofnuð af bróðurl. hug, en það er ekki að

búast við öðru, en kaupmenn hugsi um að

græða, eða að minnsta kosti vilji ekki tapa.

Jeg vil láta skömm þar skella, semá, nl.

á stjórn félagsins, en ekki á félaginu,

eða því síður á Norðm. í heild sinni.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0127r_-_254.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0127r Lbs 488 4to, 0127r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0127r Lbs 488 4to, 0127r])

það er sjálfsagt, að gufuskipið var sent eptir

fjarskal. vitlausu plani, svo það getr engan

vegin borgað sig, þar sem það t.d.

kostaði 2-300<del>0</del> rd. kolin um daginn.

það vr heimskul. að byrja á þessaru, heimsku-

legra að halda því áfram, en enn heimsku-

legast að þrjóskast við að vilja ekki hætta

við það, þegar það sást, að það gekk ekki

Snorri Jónsson: Viðv. velvilja Norðm

á Íslendingum etc þá vil jeg geta þess að

<del>að</del> þar sem forseti gat enn um að Danir

skömmuðu Ísl. í leikritum sínum, þá

hefur hann t víst meint, „Besöget i

Kjöbenhavn“, en hin isl. persóna, sem

þar er við átt, á ekki að vera Ísl. til

skammar, heldur hefr hún orðið nokkuð

afkáraleg af því hún var illa leikin.

Jón Bjarnason: Síðasti andmæl-

andi kom fram sem nokkurskonar

----
[[File:Lbs_488_4to,_0127v_-_255.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0127v Lbs 488 4to, 0127v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0127v Lbs 488 4to, 0127v])

procurator Dana, og skil jeg það svo sem

við ætlum fremur að reiða okkur okkur uppá

Norðmenn <del>eða</del> heldur en Dani. Norðmenn

hafa þó ekki farið eins illa með Ísl. og

Danir, og brúka ekki Ísl. til skrípa,

eins og Danir. Jeg vil því miklu fremur

vera í samb. við <del>Dani</del> Norðmenn heldur

en við Dani, sem við getum ekkert af lært.

Ísland og Danmörk hafa aldrei saman átt,

og jeg álít að þau muni ekki saman eiga.

Sigf. Eymundsson: Forseti var að tala um

hinn bróðurl. kærleika Norðm., en þeir geta

ekki skafið af okkur sómanum, þó þeir fegnir

vildu. J. B. talaði um að Norðm. væru

svo praktiskir í verzluninni, en jeg

vil ekki fara út í það meira.

Jónas Helgason: Jeg vil geta þess viðv.

því hvað Danir eru velviljaðir Ísl.,

að stiptamtsmannsfrúnni (sem er dönsk)

og mér lenti saman í því að tala um

----
[[File:Lbs_488_4to,_0128r_-_256.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0128r Lbs 488 4to, 0128r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0128r Lbs 488 4to, 0128r])

músik. Jeg sýndi henni einu sinni eptir bón

hennar cumphositian eptir mig, sem hún

dáðist að, meðan hún ekki vissi <del>við hann</del>

<del>hún átti</del> eptir hvern það var, en þegar <del>það</del>

<del>var búið</del> hún vissi það, þá var það búið.

þegar þetta stykki kom til Dana mætti það

engum illvilja, en yfir höfuð þykir ekkert

nýtil., sem Íslendingar sjálfir gjöra.

þetta er lítill vottur um <del>en</del> kala Dana

til vor yfirhöfuð.

þá álitið útrætt um þetta mál.

Á næsta fundi var ákveðið að tala

skyldi 1) um „barbarismas“ etc. og 2.) „hvernig

lífi stúdenta í Rkvík ætti að vera varið“; frum-

mælandi var: Lárus Halldórsson; andmæl-

endur: Jón Bjarnason og Sig. Guðmundsson.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem.

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 7.mar., 1873

2015-02-24T11:21:31Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 7. mars 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0123v_-_247.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0123v Lbs 488 4to, 0123v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0123v Lbs 488 4to, 0123v])

13. fundur, 7. <del>feb</del> marz.

Sigf. Eymundsson (í málinu um verzlun Norðm):

Norðm. hafa byrjað að nokkru leyti alm. verzlun hjer.

þó má fram telja félag Magn. í bráðræði, sem það

er hafi byrjað á þann hátt, sem verzlun hér á

að vera. Þá komu bráðum upp önnur félög, og

var fyrst snúið sér til Norðm. Þeir sendu hér

þá uppskip, sem gjörði ómetanl. gagn, með

því að setja miklu betri prísa en annars hafa

orðið, og fyrir það eiga þeir miklar þakkir

skilið. Svo fóru þeir nú bráðum að færa

sig upp á skaptið og blönduðu sér of mikið

í ýmisl. hér og reyndust óáreiðanl. þegar

Norðum. byrjuðu verzlun hér höfðu þeir

í höndunum allan ágóðan, en undir niðri var

sjálfselskan hjá þeim, og ætluðu þeir sér

að kjena á Íslendingum, eins og t.a.m.

Finnunum; fornmennirnir hafa og brúkað

þetta sjálfum sér til góðs, og sýndu fullk.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0124r_-_248.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0124r Lbs 488 4to, 0124r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0124r Lbs 488 4to, 0124r])

sá einn var tilgangur þeirra að gjöra sjálfa

sig ríka. Við sjáum nú heldur í ár enga bót

frá þeirra hálfu, því þeir hafa eigi boðið

betri, heldur jafnvel verri. Jeg er því á

því að þeir eigi fremur óþakkir skilið af

okkur heldur en þakkir, þar sem tilgangur

þeirra var að gjöra sjálfa sig ríka. Nú er einn

maðr í félaginu, sem sjálfr hefr orðið

ríkur á þessari ísl. verzlun, en nú er hann

rekinn úr félaginu. Verzlun Magnúsar í

Bráðræði er sú rétta verzlun; nú fær hann

sitt sérstaka skip upp í vor með allar

vörur frá grossera í Kpmh:, sem víst

hefði verið betra að fara til strax heldr

en til Norðmanna. þeir senda ekki 7000 fð*

af seglgarni, þegar beðið hefur verið umm 1000

fð. etc. þeir hafa eigi farið eptir tillögum

Íslendinga, heldr eptir sínum eigin geðþótta,

til að græða sjálfir, og eiga því óþakkir skilið af oss.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0124v_-_249.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0124v Lbs 488 4to, 0124v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0124v Lbs 488 4to, 0124v])

Jón frá Melum: það factiska

í því, sem frummælandi sagði er

vístjrjett, en jeg get ekki verið hon-

um samdóma í því, að Norðmenn

eigi vanþakkir skilið af fyrir Ísl. fyrir

verzlunarviðskipti þeirra. það er ólíkt

hvernig Norðm. taka á móti Íslend

ingum eða Danir. það er vitaskuld að

Norðmenn vilja nátturl. ekki á viðskipt-

um sínum niðast, og þess er ekki heldur

von að frændaástin færi svo langt.

Eiríkur Briem: Jeg er samdóma frum-

mælanda í því, að Norðm. hafa fremur

byrjað verzlun <del>til</del> sína hér til eigin

hagsmuna; en eigi að síður hafa þeir

þeir þó stutt <del>hina</del> hina innlendu

verzlun, og hjálpað óbeinl. áfram

hinni innlendu verzlun. Gufuskipið

----
[[File:Lbs_488_4to,_0125r_-_250.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0125r Lbs 488 4to, 0125r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0125r Lbs 488 4to, 0125r])

„Jón Sig.“ hefr sjálfsagt verið sent

af Norðm. í eigingjörnum tilgangi

eða þeim sjálfum til hags, en eigi að

síður ætla jeg að ferðir hans í kringum

landið hafi komið mjög miklu góðu til

leiðar, þrátt fyrir allar þess óreglul.

ferðir; það <del>verðr</del> verðr líkl. <del>til þess</del> bæði

til þess að efla hin innlendu verzlunar-

fjélög, og sömul. til að koma á reglul.

gufuskipsferðum kringum landið,

sem er eitt hið mesta nauðsynjamál.

Sigfús Eymundsson: Fyrsti andmælandi

talaði um hinn bróðurl. kærleika Norðm.

og það getr verið að þeir hafi hann, en

NB fyrir borgun. Andmælandi hafði

ekki annað að færa til síns máls, en að

það hefði verið tekið svo vel á móti honum.

Viðv. gufuskipinu, Jóni Sigurðssyni, þá

----
[[File:Lbs_488_4to,_0125v_-_251.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0125v Lbs 488 4to, 0125v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0125v Lbs 488 4to, 0125v])

hefur það gjört okkur mikla bölvun,

og gerir okkur ómetanl. bölvun til

langframa, og það verða til að koma

í veg fyrir að gufuskiptsferðir komizt

hér á, því allir fælast að kunna hér

á gufuskipin, þegar þetta hefur ekki

gengið betur. Jeg vona þó að gufuskipið

„Jón Sig.“ hafi þó ekki drepið allan kjark

úr Íslendingum, þó það hafi reynt

til þess.

Eiríkur Briem: Nú er jeg þvert á móti

andmælanda. Einmitt þessar gufuskipaferðir

Norðm. hafa sýnt mönnum, hvernig

gæti orðið komið gufuskipsferðum

hér ´alandi; þó hugm. hafi áður verið

komnar um gufuskipsferðir, þá voru

þær aðeins í lausu lopti, og nú fyrst

sáu menn, að það gat gengið; nú fyrst

sáu menn og, að það varð sú trafik

----
[[File:Lbs_488_4to,_0126r_-_252.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0126r Lbs 488 4to, 0126r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0126r Lbs 488 4to, 0126r])

hér, sem mönnum kom í ekki í hugarlund áður.

Jón frá Melum: Frummælandi skildi mig

ekki rjett. Mjer var ekki gefið neitt í Nor-

vegi, enda var jeg ekki í neinum kröggum,

og þurfti einskis með, svo jeg veit ekki

hvernig þeir hefðu snúizt við, ef svo hefði

verið. En þrátt fyrir það finnst mjer

þeir sýna mér þá mestu velvild, sem

jeg hef reynt, að minnsta kosti meiri en

Danir.

Sigf. Eymundsson: Fyrsti andmælandi

talaði um gjafir presta og Henr. Krohns

[því var sleppt að skrifa]. Hinr. Krohn er einn

af hinum skinheilögu mönnum í Norv.

Viðv. gufuskipinu J. S. er jeg enn á því

að það hafi gjört Í<del>ls</del>sl. mikið mikið ógagn.

Gufuskip getr hér ekki borgað sig með eigin

innlendum kröptum, en það verðr að standa

í samb. við útlend félög: snnars stenzt það ei.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0126v_-_253.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0126v Lbs 488 4to, 0126v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0126v Lbs 488 4to, 0126v])

Helgi Helgesen: Jeg held að yfirhöfuð sé <del>á</del>

<del>milli</del> góðr hugur Norðmanna á Íslend-

ingum, þó einstakir menn komi ekki vel

fram við oss. Tökum til dæmis þau

leikrit, sem báðar þjóðirnar semja, þar

sem Íslendingar koma fyrir í. Danir

láta Ísl. vera mestu aula og bjána, sem

varla getr sett á sig <del>verzlun</del> vetling, en

Norðm. láta helztu <del>men</del> persónur <del>koma</del>

<del>fram</del> vera Íslendinga, sem marga og

mikla góða kosti hafa, en ekkert illt eða hlægi-

legt. Viðvíkjandi verzlun Norðm. á Ísl.,

þá álít jeg að hún hafi meðfram verið

stofnuð af bróðurl. hug, en það er ekki að

búast við öðru, en kaupmenn hugsi um að

græða, eða að minnsta kosti vilji ekki tapa.

Jeg vil láta skömm þar skella, semá, nl.

á stjórn félagsins, en ekki á félaginu,

eða því síður á Norðm. í heild sinni.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0127r_-_254.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0127r Lbs 488 4to, 0127r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0127r Lbs 488 4to, 0127r])

það er sjálfsagt, að gufuskipið var sent eptir

fjarskal. vitlausu plani, svo það getr engan

vegin borgað sig, þar sem það t.d.

kostaði 2-300<del>0</del> rd. kolin um daginn.

það vr heimskul. að byrja á þessaru, heimsku-

legra að halda því áfram, en enn heimsku-

legast að þrjóskast við að vilja ekki hætta

við það, þegar það sást, að það gekk ekki

Snorri Jónsson: Viðv. velvilja Norðm

á Íslendingum etc þá vil jeg geta þess að

<del>að</del> þar sem forseti gat enn um að Danir

skömmuðu Ísl. í leikritum sínum, þá

hefur hann t víst meint, „Besöget i

Kjöbenhavn“, en hin isl. persóna, sem

þar er við átt, á ekki að vera Ísl. til

skammar, heldur hefr hún orðið nokkuð

afkáraleg af því hún var illa leikin.

Jón Bjarnason: Síðasti andmæl-

andi kom fram sem nokkurskonar

----
[[File:Lbs_488_4to,_0127v_-_255.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0127v Lbs 488 4to, 0127v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0127v Lbs 488 4to, 0127v])

procurator Dana, og skil jeg það svo sem

við ætlum fremur að reiða okkur okkur uppá

Norðmenn <del>eða</del> heldur en Dani. Norðmenn

hafa þó ekki farið eins illa með Ísl. og

Danir, og brúka ekki Ísl. til skrípa,

eins og Danir. Jeg vil því miklu fremur

vera í samb. við <del>Dani</del> Norðmenn heldur

en við Dani, sem við getum ekkert af lært.

Ísland og Danmörk hafa aldrei saman átt,

og jeg álít að þau muni ekki saman eiga.

Sigf. Eymundsson: Forseti var að tala um

hinn bróðurl. kærleika Norðm., en þeir geta

ekki skafið af okkur sómanum, þó þeir fegnir

vildu. J. B. talaði um að Norðm. væru

svo praktiskir í verzluninni, en jeg

vil ekki fara út í það meira.

Jónas Helgason: Jeg vil geta þess viðv.

því hvað Danir eru velviljaðir Ísl.,

að stiptamtsmannsfrúnni (sem er dönsk)

og mér lenti saman í því að tala um

----
[[File:Lbs_488_4to,_0128r_-_256.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0128r Lbs 488 4to, 0128r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0128r Lbs 488 4to, 0128r])

músik. Jeg sýndi henni einu sinni eptir bón

hennar cumphositian eptir mig, sem hún

dáðist að, meðan hún ekki vissi <del>við hann</del>

<del>hún átti</del> eptir hvern það var, en þegar <del>það</del>

<del>var búið</del> hún vissi það, þá var það búið.

þegar þetta stykki kom til Dana mætti það

engum illvilja, en yfir höfuð þykir ekkert

nýtil., sem Íslendingar sjálfir gjöra.

þetta er lítill vottur um <del>en</del> kala Dana

til vor yfirhöfuð.

þá álitið útrætt um þetta mál.

Á næsta fundi var ákveðið að tala

skyldi 1) um „barbarismas“ etc. og 2.) „hvernig

lífi stúdenta í Rkvík ætti að vera varið“; frum-

mælandi var: Lárus Halldórsson; andmæl-

endur: Jón Bjarnason og Sig. Guðmundsson.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem.

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 28.feb., 1873

2015-02-23T15:03:47Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 28. febrúar 1873
* '''Ritari''': Magnús Jósefsson
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==
[[File:Lbs_488_4to,_0118r_-_236.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118r Lbs 488 4to, 0118r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118r Lbs 488 4to, 0118r])

12. fundr 28. febr.

Fyrst var tekið til umræðu um bókmentafjel. áframhald

Frummæl. Jón Bjarnason. Mjer fanst seinast andmæl. takað

þ sem þrjósku er jeg bað um orðið síðast, g þótti mjer sem

honum myndi sýnast þ vera ragmenska af mjer ef jeg kæmi

nú eigi en til þessa hafði jeg þó lögleg forföll etc. -- Hvað

viðvikr skýr á orðunum caput og membra þá eru þessi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0118v_-_237.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118v Lbs 488 4to, 0118v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118v Lbs 488 4to, 0118v])

ekki frá Luter sem andmæl. sagði heldr eru þau

komin upp á undan hinum. Viðvíkj. því er jeg

sagði að rjettrinn væri hjer en valdið í K. höfn. þá er

það enn sem stendr faktiskt að máttrinn er í Kaupm.h.

en rjett er það að máttrinn sje hjer í landinu. Því eins

hægt er að skrifa bækr hjer á landi. Á Rvkmentafjel.

fundi var sagt að Skírnir ætti að prentast ytra

því þar væru betri data fyrir hendi, en nóg er að

semja Skírni eftir frjettablöðum <del>hjer</del> sem hingað

flytjast. þegar Skírni kemur ekki fyr út en á

vorin þá væri hægt að vera búinn að semja

frjettir hjer á <del>þeim</del> tímanum frá því seinasta

póstskip fer og þangað til hið fyrsta kemr. En

til þessa þarf jeg að forudsetja að menn sjeu

praktiskir og prentverkið sje í standi g gangi

og betr stjórnað en nú er. Frummæl. fanst það

óhætt að hreifa Bokmentafjel. stofnuninn frá

þeim stað, er Rask hafði stofnað það á en

----
[[File:Lbs_488_4to,_0119r_-_238.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0119r Lbs 488 4to, 0119r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0119r Lbs 488 4to, 0119r])

Jeg held Rask hafi ætlað að stofna Bókm. fjelagið

á þeim stað sem það gagnaði mest á, en þá

var hjer engin mentun, en nú myndi hann

eigi vilja binda það við Kaupm. höfn, er hann

sæi mentunaraukning. hjer í Rvík, og ef hann

hjeldi að það gæti orðið hjer að nokkrum notum

Jeg respektera ekki gefanda ef hann gefr svo að hann

fer ekki að hinu sanna gagni og hljóta menn þá að

breyta ákvörðun þierri er ógagn vinnur. Viðvíkj. því er

andmæl. hvatti mig til að rita, þá er jeg eigi viss

um að það yrði <del>t</del> antekið þótt af Bókmentafjel.

þótt jeg færi að skrifa eitthvað. það var ekki rjett að

rejicera útlegging af séra Þórarni yfir Börneven þó bókin

væri ekki sem bezt úr garði gjörð. það hefði átt að kjósa

ritnefnd til að dæma ritið g kosta nokkrar afskriftir

af því (Macbeth og Othello) g geymt á bókasöfnum í

landinu, svo þeir sem vildu gætu keypt sjer þær. Viðvíkj.

því sem andmæl sagði út af uppástungu Eir. Briems

----
[[File:Lbs_488_4to,_0119v_-_239.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0119v Lbs 488 4to, 0119v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0119v Lbs 488 4to, 0119v])

um fjárvarðveizlu þá held jeg þessi orð hafi verið

misskilin. (G. M. jeg skildi Eirík svo að hann

vildi láta gæta betr að og ákveða hvaða vissa væri fyrir

veði er peningar væru lánaðir út móti) þá ætla jeg

ekki að mæla fremr um það. Lexicon Egilsens hefði

jeg máske ekki mælt fram með þó það sje góð bók

fyrir lærða, því sú bók er ekki alþjóðleg g flestir í bók-

mentafjel. en alþýðumenn. Útaf Mytol. sem jeg

drap á fann andmæl. að lastmælum mínum

um bókina, en mjer fanst hún ekki alþjóðleg

og svo geta allir sem vilja kynna sjer hana lesið

hana á dönsku eða öðrum málum Náttúrusagan Gröndals

sagði andmæl. að hefði verið rejiseruð, en það var

ekki gert skilmálalaust. Bókin er annars yfir-

höfuð mikið góð. Andmæl. tók illa upp fyrir

mjer er jeg fór að tala um þýðing brjefa Horazar

en jeg ætlaði einmitt að hrósa henni, bókin er

fyrir skólann og lærða menn og brúkuð í skóla og

því átti skólinn að hafa peninga til að gefa

----
[[File:Lbs_488_4to,_0120r_-_240.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0120r Lbs 488 4to, 0120r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0120r Lbs 488 4to, 0120r])

hana út og gjöra það en ekki bókmentafjel. Skrírnir

er hreint í blöðronum og afhrak fyrir orðaklaustr

en þó er hún einhver hin skásta af þeim sem árlega

koma út. Landshagsskýrsl. þyrftu ekki að vera nema

fáein Exemplör, sem væru geymd við Archivin svo menn gætu

sjeð þær; þær eru reyndar góðar til að segja mönn-

um syndir þra. Saga Melsteðs er ein af þeim

bókum sem næst liggr því að vera fyrir almenning.

Oddsens landafr. er nytsöm og góð gömul bók, en að

fara að gefa hana nú út er axarskaft. Til þessa

þarf að hafa góða bókasölu hjer á landi svo menn

gætu fengið bækr úr öllum löndum, þær sem menn

vildu, og ætti bókmentafjel. að verja peningum til

þess, að styrkja það að menn út um landið gæti

fengið það. Bókmentafjel. gerði vel ef það styrkti menn

til að leggja út ágrip úr beztu bókum (alþjóðlegum)

svo þeir sem ekki kunna bannversku* gætu lesið þær.

Prestatal er ekki fyrir almenning og fullt af götum

----
[[File:Lbs_488_4to,_0120v_-_241.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0120v Lbs 488 4to, 0120v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0120v Lbs 488 4to, 0120v])

Handritasafn er nauðsynlegt sem Patalog á bóka-

söfnum en sem alþjóðleg bók er hún óhafandi að

öllu leiti. - Grammatíkr les enginn hvorki í skóla

nje þar sem þær eru lærðar nje alþýða g ekki

heldr mentaðir menn. Skólinn á að pískast

til að gefa þær út. Syntaxis er nauðsynlegri

en Formlære. Formlære má hnoða saman í

eina örk í öllum málum sem jeg þekki: ekki

fyrir þenkjandi Grammatíkrinni. Tölvísin B. G. er

hvergi lesin og hún er eftir Eir. Biem) úttroðin af

prentvillum. Andmæl. bannsöng öllum <del>leikn</del>

mathematiskum leiknum og sagði að þetta væri komið

frá Danmörk þangað frá Frakkl. þangað frá þýska

landi etc. en jeg held þessi mathemat. termina sjeu

meira exact, en nokkr önnur vísindi. Landmæl.

Gunnl. er svo svört að enginn getr komist út úr henni

nema reikningsfróðr maðr. Andmæl. fanst það

vera sveitaprestlegt að jeg skyldi segja að við

þyrftum að mentast þar eð við værum á vondu landi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0121r_-_242.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0121r Lbs 488 4to, 0121r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0121r Lbs 488 4to, 0121r])

en það er sofistiskt af honum g jeg verð að fordæma hann

Einmitt af því að við erum á vondu landi þá þurfum

við fremur anlegrar og líkamlegrar menningar til

þess að geta fylgt með straumunum. Fjel. ritin eru

góð pólitisk bók, en hún heyrir ekki til bókmentafjel.

sem bók til að búa alþýðu undir hina sælu stjórnar

bót. Ef menn eru hjer ekki til sem geta frumsamið

bækr, þá er ekki annað en leggja þær út. þetta

hafa margir aðrir gert og það í öðrum mentaðri

löngum. Að tillögin ættu að borgast hjer er gott, en

að fara að skrifa á bak við forseta í K. höfn út um land að borga

tilt. til forseta hjer þar er til K. hafnar ættu aðborg-

ast eins og forf gjörði. það finst mjer als eigi fall-

egt. Bókmentafjel. er ekki hægt að breyta meðan

Jón S. er í K. höfn og ekki rjett að fara í illdeilur

við hann því hann á margt gott skilið. Fyrir lastmælgi

er jeg als eigi að biðja fyrirgefningar því and-

mælandi G. M. langtum lastmálli en jeg. g það svo

að jeg kemst ekki í hálfkvisti við hann.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0121v_-_243.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0121v Lbs 488 4to, 0121v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0121v Lbs 488 4to, 0121v])

andmæl. H.E.Helgasen. Mjer þykir frummæl. hafa

farið ofmikið í Detailler. Bækurnar eru nauðsynlegar

hver upp á sína vísu. þær hafa hver um sig margt

fræðandi inni að halda. Landshagsskýrslur þyki

mjer vera mjög fróðleg bók og maður hefr ekki áreiðan

legra að fara eftir í því efni. Viðvíkj. capite et membris

þá kenna flestir höfðinu um öll götin, en mjer finst

stjórnin vera sem framkvæmdarvaldið og limirnir

eiga að búa alt upp í hendurnar á þeim. Enginn

getr ætlast til að stjórnin skuli semja öll rit <del>sem</del>

gefa þau út og senda þau út. Fjel. menn eiga

að stjórna gegnum forseta, og gæta þess að fjelags

ins marki og miði sje framfylgt, og þess að for-

stjórinn fari feti framar en honum er leyfilegt

Stjórnin má gjarnan vera lakleg ef fjelagsmenn

passa það að gegna skyldu sinni, og þess ætlum

við að gæta Ísl. að við erum ekki eintóm göt

en persóna g maðr með atkvæðisrjetti. Viðvíkjandi

Barnavininum útlagða þá var hún viðtekin án

----
[[File:Lbs_488_4to,_0122r_-_244.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0122r Lbs 488 4to, 0122r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0122r Lbs 488 4to, 0122r])

þess ritnefnd væri valin, og finst mjer þetta ekki vera

gott af forseta hjer. Maðr ætti sem mest að fá af

fjelaginu inn í landið, en meðan svona stendr á

þá held jeg að það fái lítinn framgang. og dygði máske

ekki því við erum hjer flestir argvitugar nátthúur

Smársmygli fer jeg eigi að elta sökum tímaleysis.

andmæl. G. M. Að þ sje eins hægt að búa til

bækr hjer eins og ytra þá held jeg að torveldara væri

að búa til góðan frjettabálk hjer af aðfluttum <del>gp</del>

blöðum, þar sem það er í fersku minni ytra er maðr

hefr lesið þ. Prentsmiðjan er bölvuð. Viðvíkj. Börneven

þá vill fjel. ekki taka snúnar bækr nema þær sjeu

afbragð, að vera að taka afskriftir af þessum bókum

hryggir mig sannarl. því þessar afskriftir liggja

manni til skammar og skaða. Viðvíkj. Orðabók

Egilsens þá kemr hún til K. hafnar liggr þar nokkr

ár hjá Rask sem ekki vildi láta prenta hana fyrir sínu eigin gutli og svo

fór alt í hundana. Málið á Skírni hjá Eiríki

er memstarsmál. Viðvíkjandi Födier þá því að

Aputaxis* og Formlære þá gekk mjer það til að

----
[[File:Lbs_488_4to,_0122v_-_245.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0122v Lbs 488 4to, 0122v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0122v Lbs 488 4to, 0122v])

búa til Formlære að menn hjer rituðu svo hrap-

arlega. Jeg vildi stinga upp á því við forseta

að hann styrkti að því að JónBj. gæfi út

Formlære á latínu sem brúkuð yrði í skóla og

væri ekki nema ein örk. (Jón Bj.: Jeg vil þá hafa

bókina borgaða fyrirfram). Viðvíkj. mentuninni

hvernig geta menn ætlast til að menn hjer geti

fengið jafn mikla mentun sem t.d. ameríkumenn

og þjóðverjar. - Danir eru gabbaðir fyrir út-

leggingar sínar, þessir drísilbannverjar eru naum-

ast færir um að frumsemja og verða því að leggja

út. þegar hann talaði um að fara ekki í illdeilur

við Jón Sig. þá fanst mjer hann tala þar sem of-

dankaður prófastur. - Forseti gat þess að

stjórnin væri framkvæmdarvald og ætti að stýra

öllu, en hvernig á að stjórna ef engum er

að stjórna. H. Helgasen forseti er sálin í þessu

fjelagi og hvernig myndi því nú

----
[[File:Lbs_488_4to,_0123r_-_246.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0123r Lbs 488 4to, 0123r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 11 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0123r Lbs 488 4to, 0123r])

vera varið ef forseti hefði ekki stjórnað því svo,

sem hann hefr stjórnað. það er rjett af frum-

mælanda að finna að göllunum þó hann

bætti ekki höfuð eða limi. <del>það að stjórnin sje sálin</del>

<del>í fjelaginu þá finnst m</del>

H. Helgasen það að stjórnin sje sálin í fjelag-

inu þá finst mjer forseti gjarnan geta gefið Ideer

og verið hvatamaðr að starfsemi fjelagsins, en

þetta er engin skylda stjórnarinnar og það geta

limirnir alt eins vel gjört og eiga að gjöra. Af

fjelagsmönnum í bókmentafjel. eru 2/3 ólærðir

G. M. þar sem fjelagið gefr út latneskar bækr þá

finst mjer mega og eiga að bæta bændum það upp

Jón á Melum Jeg vissi ekki af bókmentafjel. fund-

inum í fyrra og finst eiga að boða hann.

Jón Bjarnason: Fundinn á að boða í blöðunum.

H.E.Helgesen. Magn. Jósefsson

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 28.feb., 1873

2015-02-23T15:02:51Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 28. febrúar 1873
* '''Ritari''': Magnús Jósefsson
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==
[[File:Lbs_488_4to,_0118r_-_236.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118r Lbs 488 4to, 0118r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118r Lbs 488 4to, 0118r])

12. fundr 28. febr.

Fyrst var tekið til umræðu um bókmentafjel. áframhald

Frummæl. Jón Bjarnason. Mjer fanst seinast andmæl. takað

þ sem þrjósku er jeg bað um orðið síðast, g þótti mjer sem

honum myndi sýnast þ vera ragmenska af mjer ef jeg kæmi

nú eigi en til þessa hafði jeg þó lögleg forföll etc. -- Hvað

viðvikr skýr á orðunum caput og membra þá eru þessi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0118v_-_237.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118v Lbs 488 4to, 0118v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118v Lbs 488 4to, 0118v])

ekki frá Luter sem andmæl. sagði heldr eru þau

komin upp á undan hinum. Viðvíkj. því er jeg

sagði að rjettrinn væri hjer en valdið í K. höfn. þá er

það enn sem stendr faktiskt að máttrinn er í Kaupm.h.

en rjett er það að máttrinn sje hjer í landinu. Því eins

hægt er að skrifa bækr hjer á landi. Á Rvkmentafjel.

fundi var sagt að Skírnir ætti að prentast ytra

því þar væru betri data fyrir hendi, en nóg er að

semja Skírni eftir frjettablöðum <del>hjer</del> sem hingað

flytjast. þegar Skírni kemur ekki fyr út en á

vorin þá væri hægt að vera búinn að semja

frjettir hjer á <del>þeim</del> tímanum frá því seinasta

póstskip fer og þangað til hið fyrsta kemr. En

til þessa þarf jeg að forudsetja að menn sjeu

praktiskir og prentverkið sje í standi g gangi

og betr stjórnað en nú er. Frummæl. fanst það

óhætt að hreifa Bokmentafjel. stofnuninn frá

þeim stað, er Rask hafði stofnað það á en

----
[[File:Lbs_488_4to,_0119r_-_238.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0119r Lbs 488 4to, 0119r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0119r Lbs 488 4to, 0119r])

Jeg held Rask hafi ætlað að stofna Bókm. fjelagið

á þeim stað sem það gagnaði mest á, en þá

var hjer engin mentun, en nú myndi hann

eigi vilja binda það við Kaupm. höfn, er hann

sæi mentunaraukning. hjer í Rvík, og ef hann

hjeldi að það gæti orðið hjer að nokkrum notum

Jeg respektera ekki gefanda ef hann gefr svo að hann

fer ekki að hinu sanna gagni og hljóta menn þá að

breyta ákvörðun þierri er ógagn vinnur. Viðvíkj. því er

andmæl. hvatti mig til að rita, þá er jeg eigi viss

um að það yrði <del>t</del> antekið þótt af Bókmentafjel.

þótt jeg færi að skrifa eitthvað. það var ekki rjett að

rejicera útlegging af séra Þórarni yfir Börneven þó bókin

væri ekki sem bezt úr garði gjörð. það hefði átt að kjósa

ritnefnd til að dæma ritið g kosta nokkrar afskriftir

af því (Macbeth og Othello) g geymt á bókasöfnum í

landinu, svo þeir sem vildu gætu keypt sjer þær. Viðvíkj.

því sem andmæl sagði út af uppástungu Eir. Briems

----
[[File:Lbs_488_4to,_0119v_-_239.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0119v Lbs 488 4to, 0119v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0119v Lbs 488 4to, 0119v])

um fjárvarðveizlu þá held jeg þessi orð hafi verið

misskilin. (G. M. jeg skildi Eirík svo að hann

vildi láta gæta betr að og ákveða hvaða vissa væri fyrir

veði er peningar væru lánaðir út móti) þá ætla jeg

ekki að mæla fremr um það. Lexicon Egilsens hefði

jeg máske ekki mælt fram með þó það sje góð bók

fyrir lærða, því sú bók er ekki alþjóðleg g flestir í bók-

mentafjel. en alþýðumenn. Útaf Mytol. sem jeg

drap á fann andmæl. að lastmælum mínum

um bókina, en mjer fanst hún ekki alþjóðleg

og svo geta allir sem vilja kynna sjer hana lesið

hana á dönsku eða öðrum málum Náttúrusagan Gröndals

sagði andmæl. að hefði verið rejiseruð, en það var

ekki gert skilmálalaust. Bókin er annars yfir-

höfuð mikið góð. Andmæl. tók illa upp fyrir

mjer er jeg fór að tala um þýðing brjefa Horazar

en jeg ætlaði einmitt að hrósa henni, bókin er

fyrir skólann og lærða menn og brúkuð í skóla og

því átti skólinn að hafa peninga til að gefa

----
[[File:Lbs_488_4to,_0120r_-_240.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0120r Lbs 488 4to, 0120r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0120r Lbs 488 4to, 0120r])

hana út og gjöra það en ekki bókmentafjel. Skrírnir

er hreint í blöðronum og afhrak fyrir orðaklaustr

en þó er hún einhver hin skásta af þeim sem árlega

koma út. Landshagsskýrsl. þyrftu ekki að vera nema

fáein Exemplör, sem væru geymd við Archivin svo menn gætu

sjeð þær; þær eru reyndar góðar til að segja mönn-

um syndir þra. Saga Melsteðs er ein af þeim

bókum sem næst liggr því að vera fyrir almenning.

Oddsens landafr. er nytsöm og góð gömul bók, en að

fara að gefa hana nú út er axarskaft. Til þessa

þarf að hafa góða bókasölu hjer á landi svo menn

gætu fengið bækr úr öllum löndum, þær sem menn

vildu, og ætti bókmentafjel. að verja peningum til

þess, að styrkja það að menn út um landið gæti

fengið það. Bókmentafjel. gerði vel ef það styrkti menn

til að leggja út ágrip úr beztu bókum (alþjóðlegum)

svo þeir sem ekki kunna bannversku* gætu lesið þær.

Prestatal er ekki fyrir almenning og fullt af götum

----
[[File:Lbs_488_4to,_0120v_-_241.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0120v Lbs 488 4to, 0120v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0120v Lbs 488 4to, 0120v])

Handritasafn er nauðsynlegt sem Patalog á bóka-

söfnum en sem alþjóðleg bók er hún óhafandi að

öllu leiti. - Grammatíkr les enginn hvorki í skóla

nje þar sem þær eru lærðar nje alþýða g ekki

heldr mentaðir menn. Skólinn á að pískast

til að gefa þær út. Syntaxis er nauðsynlegri

en Formlære. Formlære má hnoða saman í

eina örk í öllum málum sem jeg þekki: ekki

fyrir þenkjandi Grammatíkrinni. Tölvísin B. G. er

hvergi lesin og hún er eftir Eir. Biem) úttroðin af

prentvillum. Andmæl. bannsöng öllum <del>leikn</del>

mathematiskum leiknum og sagði að þetta væri komið

frá Danmörk þangað frá Frakkl. þangað frá þýska

landi etc. en jeg held þessi mathemat. termina sjeu

meira exact, en nokkr önnur vísindi. Landmæl.

Gunnl. er svo svört að enginn getr komist út úr henni

nema reikningsfróðr maðr. Andmæl. fanst það

vera sveitaprestlegt að jeg skyldi segja að við

þyrftum að mentast þar eð við værum á vondu landi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0121r_-_242.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0121r Lbs 488 4to, 0121r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0121r Lbs 488 4to, 0121r])

en það er sofistiskt af honum g jeg verð að fordæma hann

Einmitt af því að við erum á vondu landi þá þurfum

við fremur anlegrar og líkamlegrar menningar til

þess að geta fylgt með straumunum. Fjel. ritin eru

góð pólitisk bók, en hún heyrir ekki til bókmentafjel.

sem bók til að búa alþýðu undir hina sælu stjórnar

bót. Ef menn eru hjer ekki til sem geta frumsamið

bækr, þá er ekki annað en leggja þær út. þetta

hafa margir aðrir gert og það í öðrum mentaðri

löngum. Að tillögin ættu að borgast hjer er gott, en

að fara að skrifa á bak við forseta í K. höfn út um land að borga

tilt. til forseta hjer þar er til K. hafnar ættu aðborg-

ast eins og forf gjörði. það finst mjer als eigi fall-

egt. Bókmentafjel. er ekki hægt að breyta meðan

Jón S. er í K. höfn og ekki rjett að fara í illdeilur

við hann því hann á margt gott skilið. Fyrir lastmælgi

er jeg als eigi að biðja fyrirgefningar því and-

mælandi G. M. langtum lastmálli en jeg. g það svo

að jeg kemst ekki í hálfkvisti við hann.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0121v_-_243.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0121v Lbs 488 4to, 0121v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0121v Lbs 488 4to, 0121v])

andmæl. H.E.Helgasen. Mjer þykir frummæl. hafa

farið ofmikið í Detailler. Bækurnar eru nauðsynlegar

hver upp á sína vísu. þær hafa hver um sig margt

fræðandi inni að halda. Landshagsskýrslur þyki

mjer vera mjög fróðleg bók og maður hefr ekki áreiðan

legra að fara eftir í því efni. Viðvíkj. capite et membris

þá kenna flestir höfðinu um öll götin, en mjer finst

stjórnin vera sem framkvæmdarvaldið og limirnir

eiga að búa alt upp í hendurnar á þeim. Enginn

getr ætlast til að stjórnin skuli semja öll rit <del>sem</del>

gefa þau út og senda þau út. Fjel. menn eiga

að stjórna gegnum forseta, og gæta þess að fjelags

ins marki og miði sje framfylgt, og þess að for-

stjórinn fari feti framar en honum er leyfilegt

Stjórnin má gjarnan vera lakleg ef fjelagsmenn

passa það að gegna skyldu sinni, og þess ætlum

við að gæta Ísl. að við erum ekki eintóm göt

en persóna g maðr með atkvæðisrjetti. Viðvíkjandi

Barnavininum útlagða þá var hún viðtekin án

----
[[File:Lbs_488_4to,_0122r_-_244.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0122r Lbs 488 4to, 0122r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0122r Lbs 488 4to, 0122r])

þess ritnefnd væri valin, og finst mjer þetta ekki vera

gott af forseta hjer. Maðr ætti sem mest að fá af

fjelaginu inn í landið, en meðan svona stendr á

þá held jeg að það fái lítinn framgang. og dygði máske

ekki því við erum hjer flestir argvitugar nátthúur

Smársmygli fer jeg eigi að elta sökum tímaleysis.

andmæl. G. M. Að þ sje eins hægt að búa til

bækr hjer eins og ytra þá held jeg að torveldara væri

að búa til góðan frjettabálk hjer af aðfluttum <del>gp</del>

blöðum, þar sem það er í fersku minni ytra er maðr

hefr lesið þ. Prentsmiðjan er bölvuð. Viðvíkj. Börneven

þá vill fjel. ekki taka snúnar bækr nema þær sjeu

afbragð, að vera að taka afskriftir af þessum bókum

hryggir mig sannarl. því þessar afskriftir liggja

manni til skammar og skaða. Viðvíkj. Orðabók

Egilsens þá kemr hún til K. hafnar liggr þar nokkr

ár hjá Rask sem ekki vildi láta prenta hana fyrir sínu eigin gutli og svo

fór alt í hundana. Málið á Skírni hjá Eiríki

er memstarsmál. Viðvíkjandi Födier þá því að

Aputaxis* og Formlære þá gekk mjer það til að

----
[[File:Lbs_488_4to,_0122v_-_245.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0122v Lbs 488 4to, 0122v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0122v Lbs 488 4to, 0122v])

búa til Formlære að menn hjer rituðu svo hrap-

arlega. Jeg vildi stinga upp á því við forseta

að hann styrkti að því að JónBj. gæfi út

Formlære á latínu sem brúkuð yrði í skóla og

væri ekki nema ein örk. (Jón Bj.: Jeg vil þá hafa

bókina borgaða fyrirfram). Viðvíkj. mentuninni

hvernig geta menn ætlast til að menn hjer geti

fengið jafn mikla mentun sem t.d. ameríkumenn

og þjóðverjar. - Danir eru gabbaðir fyrir út-

leggingar sínar, þessir drísilbannverjar eru naum-

ast færir um að frumsemja og verða því að leggja

út. þegar hann talaði um að fara ekki í illdeilur

við Jón Sig. þá fanst mjer hann tala þar sem of-

dankaður prófastur. - Forseti gat þess að

stjórnin væri framkvæmdarvald og ætti að stýra

öllu, en hvernig á að stjórna ef engum er

að stjórna. H. Helgasen forseti er sálin í þessu

fjelagi og hvernig myndi því nú

----
[[File:Lbs_488_4to,_0123r_-_246.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0123r Lbs 488 4to, 0123r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 11 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0123r Lbs 488 4to, 0123r])

vera varið ef forseti hefði ekki stjórnað því svo,

sem hann hefr stjórnað. það er rjett af frum-

mælanda að finna að göllunum þó hann

bætti ekki höfuð eða limi. <del>það að stjórnin sje sálin

í fjelaginu þá finnst m</del>

H. Helgasen það að stjórnin sje sálin í fjelag-

inu þá finst mjer forseti gjarnan geta gefið Ideer

og verið hvatamaðr að starfsemi fjelagsins, en

þetta er engin skylda stjórnarinnar og það geta

limirnir alt eins vel gjört og eiga að gjöra. Af

fjelagsmönnum í bókmentafjel. eru 2/3 ólærðir

G. M. þar sem fjelagið gefr út latneskar bækr þá

finst mjer mega og eiga að bæta bændum það upp

Jón á Melum Jeg vissi ekki af bókmentafjel. fund-

inum í fyrra og finst eiga að boða hann.

Jón Bjarnason: Fundinn á að boða í blöðunum.

H.E.Helgesen. Magn. Jósefsson

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 21.feb., 1873

2015-02-20T13:43:24Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 21. febrúar 1873
* '''Ritari''': Magnús Jósefsson
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0114r_-_228.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r])

11. fundur 21. febr.

Fyrst var rætt um hvernig skyldi orfundæra* bokmenntafjel. in capite

et membris.

Frummælandi Jón Bjarnason.

Þgr þetta orðatitl. in cap. et membri. kom fyrst upp þá var

það haft um kap. kkjuna og nú heimfæri jeg þ upp á bokm.

fjel.g held jeg væri bezt að aðgreina <del>það f</del> höfuðið frá hin-

mann. Tvö en höfuðin annað hjer en hitt í Kmhöfn <del>ger</del>

það helzta sem fundið er að bókm. fjel. er að þ gefr út bækr

sem það eiginl. ætti ekki að gefa út, og að það uppbygði

ekki landið sem þörf væri á. margar allgóðar bækr hafa

komið frá þessu fjel. en þær eru fæstar svo að þær upp-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0114v_-_229.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114v Lbs 488 4to, 0114v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114v Lbs 488 4to, 0114v])

byggi landið eða gjöri neina verul. eposhl* í vís-

indunum. Fjelagið hefði að minni ætlan átt að

gefa út alþjóðlegum bókum, en þær sem það hefr

gefið út eru flestar einstrengingslegar. Goðafræðin

er hvorki handa lærðum nje ólærðum því ólærðir hafa

ekki gagn af henni, en hinir geta eins vel lesið

hana á öðrum málum. Skírnir er hentug bók og

ómissandi, og því lesin af alþýðu en hann er svo ill-

skrifaðr og óljóslega hugsaðr að hann er naumast

lesandi en hann er þó betri en ekkert. Landshags-

skýrslur eru einhver hin ljélegasta bók sem jeg hef

sjeð. þessa 200 dali sem ganga til að gefa þær

út vildi jeg helzt spara, þegar fara á að taka

það úr landssjóði. það er reyndar nauðsynlegt að hafa

slíkar skyrslur. Tíð. um stjórnarmálefni<del>nn</del> Ísl eru

ómissandi, en það kemr ei hinu ísl. bókmentafjel

við að vera að gefa þau út, því stjórnin sjálf ætti að

kosta þau. Mannkynsagan er raunar góð en hún

----
[[File:Lbs_488_4to,_0115r_-_230.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0115r Lbs 488 4to, 0115r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0115r Lbs 488 4to, 0115r])

er ópraktisk svo að leikmenn og bændr hafa ekkert gagn

af henni því landaskipunarfræði, er ei að því skapi

<del>á</del> svo unnin hjer að menn geti haft gagn af henni

Heiður þjóðarinnar eflist bezt með mentuninnni g er

það einkum bókmentafjel. sem ætti helzt að styðja að

því, g einkum með því að gefa út e-ð alþjóðlegt

það er svo sem að kasta þessum peningum í sjóinn, sem

menn gefa til Bókmentafj. þegar menn bera það saman

við það sem menn geta fengið frá öðrum löndum

það er gott að það gefi sig við að gefa út fornfræði

sem sem biskupasögur <del>etc</etc> þjóðsögur etc g eru þjóðsögurnar

sú lanbezta sem hefr komið út frá því. Flestallar

bækr sem fjelagið gefr út liggja fyrir utan þess verkahring

og eru ópraktiskar, sem sjezt á því að þjóðinni hefur

als ekki farið fram síðan þetta fjel. komst upp. það er

og skrítið að fjelagið skuli vera að gefa út stúfa af bók-

um Tölvísin er óbrúkandi sökum prentvillna

Jeg álít það óheppil. að bækr handa skólanum skyldu vera

gefnar út af fjelaginu. <del>þ</del> Islendingar þurfa að auka sína

alþýðu upplýfingu sem þeim framast er unt til þess að

geta handið á öðrum þjóðum, sem nú una nokkurn

----
[[File:Lbs_488_4to,_0115v_-_231.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0115v Lbs 488 4to, 0115v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0115v Lbs 488 4to, 0115v])

tíma hefr fleygt fram fjarskamikið, g það ekki sízt

þegar þeir eru að heimta löggjafarvald. Kaupmannah.

deildin þyrfti nauðsynl. að dragast hingað enda

hefr hún ekkert að gera þar þegar nýja póststjórnin

kemst á. það eru líka meiri og fleiri mentamenn hjer

en þar g hvað yrði úr því ef jón dæi. Mjer finst því

annaðhvort höfuðið mega fara af. Forseti hjer er ekki

samverkandi forseta í höfn, g er það ef til vill ekki

gott því í þessu fjel. hefr yfirhöfuð mikið gjörræði kom-

ið fyrir. þótt eitthvað sje <del>gr</del> samþykt á fundi hjer

g gjört að lögum, þá deyr það einhvernveginn út og verðr

að <del>f</del> engu þegar út kemur. Fjárhag fjelagsins veit

jeg ekki um hvernig honum er borgið. Gjaldheimt-

urnar eru alveg í hundunum. (Ath. semd H. H. ; Frá

Reykjavíkrdeild. fær víst enginn rukkarabrjef.) Rvík,

deildin á að vera aðaldeildin samkvæmt lögunum; en

hún gefr sig ekki að því að fylgja því fram. Deildirnar

verða að fylgjast að, en mega ei skiljast sem hingað til.

Deildin hjerna sendi ávalt rit þau sem undir hana eru

borin til Kaupm.hafnardeild. og sýnist svo sem þeir

----
[[File:Lbs_488_4to,_0116r_-_232.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0116r Lbs 488 4to, 0116r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0116r Lbs 488 4to, 0116r])

þori ekki að gefa atkvæði sitt um það. það ætti að keyra

prentarana til að gefa fjelaginu alminleg kjör svo það

gæti látið gefa <del>betr</del> bækrnar út hjerna. In membrins ætti

að bæta fjel. með því að rukka skulda þrjótana og reka

menn til að sækja fundi. In capite aptr í mótoi með því

að hafa forseta hjer í Rkjav.. En jeg efast um að það

yrði að gagni því sá núverandi forseti hefr mjög sjer-

stakar skoðanir í mörgum málum.

Gísli Magnúss.

Frummæl. nefndi að t hefði eigi búið sig undir

þetta mál, enn mjer finst þvert á móti. Mjer finst

flest vera last sem sagt hefur verið um T. Fyrst var

talað um hvernig bæta skyldi fjel. á höfði g limum.

Engum hefði dottið í hug að láta Jón B. læra sjer um

höfuð g limi. Að bæta fjel. á höfði og limum er

að bæta það í stóru og smáu. Ágreiningr. hefr verið

um það að rjetturinn sje í Rv. en það er afhermt. og er

það að nokkru leiti rjett en nokkru rángt. <del>Mjer finst</del>

Fjelagið á að gefa út alþyðl bækr, en það er meiri vandi

að <del>tal</del> semja góðar bækr, en semja þær g jeg vildi að

Jón B. vildi nú semja einhverja góða bók og bera hana

hjer upp á fundi g skyldi jeg mæla með henni. það er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0116v_-_233.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0116v Lbs 488 4to, 0116v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0116v Lbs 488 4to, 0116v])

slóðaskapr af forseta að hafa eigi yfir umsjá,

með fje fjelagsins, og því hefr farið sem farið hefr. Fje.

átti einu sinni kost á góðri bók eftir Egilsen g var lagt upp

svo að þ kostaði 4000 dali, svo sögðu sumir að bókin

væri vísindal. sumri að hún væri gagnleg g sumir

ekki, g svo varð ekki neitt af neinu; en það hefði verið

fjelaginu til sóma ef það hefði gefið út þá bók.

Gröndal kom með náttúrulögin; en svo spilti þurkuntan

Jens því öllu g prestrinn síra Hanness sem eyðileggr alt

sem gott er. Jeg er bálfornermaðr út af brjefur Hórasar

það er dæmt um málið á Skírni að málið á hon-

um sje stirt, en hann hefr vakið huga manna í

því sem gjörst hefr erlendis. Eiríkr skrifar sterklega

og fullvel. Jeg hef nýlega búið til orð yfir cumiculus:

jarðsmýgill. Á Skírni var <del>B</del> blómstrandi mál hjá Aml.

og fl. en nú eru frásagan góð. Menn hlaupa hver á

eftir öðrum. Ef e-ð þykir óþýtt þá hamast alllir

á því. Við vildum gefa mikla peninga fyrir

Landsh. skýrsl. ef við hefðum þær frá landsbyggingu

það var sagt að þær væru vitlausar g rangar, en það er óhæfa

Bókmentafjel. stjórn er smánuð fyrir það sem hún<del>það</del> gerir

----
[[File:Lbs_488_4to,_0117r_-_234.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0117r Lbs 488 4to, 0117r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0117r Lbs 488 4to, 0117r])

en gjöri þeir það þá sjálfir. það var verið að tala um Geografíu-

leysi; lesi þeir nú Oddsins Geograf. Prestatal og próf. er

nauðsynleg bók en ekki <del>eigandi</del> mentandi. það er nauð

synlegt að hafa prentaða kataloga yfir bókasöfnin

hjer, g væri gaman að vita, hve margar bækr hafa tínst

nú um nokkurn tíma. Biskupasög tók Jón til þess

að fá peninga. Málfræðisbækr væru mentandi ef þær væru

á íslensku máli. það vantar mann og menn til

að gefa út mentandi <del>d</del> bækr. þjóðinni fer aptr í

lesvísi var sagt, en það er hringavitlaust; í skóla las

jeg allar bækr sem út komu en núna kemst jeg naum-

ast <del>aftr í lesvísi</del> til að komast yfi rþað sem út kemr.

Nú á tímum er lesið miklu meira en áður. Jeg er skolli

hræddr um það að Tölvísin sje reyndar ónýt bók, en jeg

var þó hvatamaðr að því að hún kæmist út. Ekkert

má segja með orðum en alt með helvítis tökum g tölum

óendanlegum andskot. tölum zum og zum. <del>þg</del> þegar

jeg fór að skoða bókina sá jeg að hún var öðruvísi en

jeg ætlaði. það þarf ei að beja* það blákalt fram að Ísland

þurfi fremr mentun, en önnur lönd, en það þarf fremr

að tal aum hvernig menta skuli. Að sækja bókmenta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0117v_-_235.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0117v Lbs 488 4to, 0117v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0117v Lbs 488 4to, 0117v])

fjelagsfundi, þykir mjer ekki koma að neinu gagni því

öllu er svo andskotal. till. það var sasgt að bókmenta-

fjel. mentaði eigi í politískum skilningi; en nú eru það

viðrkent alment að Fjelagsritin gjöri það, og þá ganga þau ei

út fyrir það að þau gefa vissum mönnum ákúrur.

Höfuðið ytra; en ef Jón er eigi, sem vera ber þá ættu

menn að ganga á móti því. Jón er ekki sá maðr að

alt landið sje á rassinum þó hann setji upp tærnar

það var álitið nauðsynl. að fjel. dragist hingað, <del>agur</del>

er það að vísu gott. Kaupm. hafn. deildin ætti að gefa

út kver um heimsviðburði g senda það hingað 2/3

af fje fjelagsins ættu að vra hjer. Jeg vil ekki eyði-

leggja fjel. í Kaupm. höfn sökum. Rasks sem stofnaði það. Jón á

ekki að hafa gjörræði. þar eiga Ísl. að sýna sig og vísa öndverðir

móti. Prestaskólafjel. hefr sýnt rögg af sjer, einkum Lárus Hald.s.s.

með fjárhag fjelagsins hefr verið farið gjörræðisl. en það

hefr nú sínar orsakir. Borgunartíminn er tiltekinn

en honum er ei fylgt g það er eitt af svínsstrikum Jóns

Sigurðssonar. Bokmentafjel. var lastað fyrir útsendingar

en það er hægra um að tala en í að komast. Viðvíkjandi

útleggingu eftir Mattíus, þ´ahefr Jón ætlað Rvíkrfjelaginu

að gera út um það; en það hefr ekki interesserað sig fyrir því.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0118r_-_236.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118r Lbs 488 4to, 0118r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118r Lbs 488 4to, 0118r])

Svo var verið að tala um að kúska prentarana. það gjörði

Jón Siguðrss. 1. eða 2. árið með alþingistíð. er hann ætlaði

að senda þau út. Bjarni Rector gjörði það g með program

einu sinni. það væri nauðsynl. að fá prentsmiðju hjer sem væri

óháð bæði Einari og stiftamtsmanni. Jeg er yfirhöfuð

sammála frummæl. nema að því leyti að hann kom fram

svo sem lastandi. Lehmann hefr sjeð betr en nokkr

annar viðvíkjandi skuldaskiftum Íslands og Dan-

merkur.

Fundi slitið. Spursmál til næsta fundar var tekið:

eiga Norðmenn þakkir eða vanþakkir skilið fyrir viðskipti

sín við Ísl. á seinni tímum. Frummæl. Sigfús Eymundss.

andmælendr. Þorvaldr Stefenssen g Jón frá Mulum.

H.E.Helgesen Magnús Jósefsson.

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 21.feb., 1873

2015-02-20T13:42:01Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 21. febrúar 1873
* '''Ritari''': Magnús Jósefsson
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0114r_-_228.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r])

11. fundur 21. febr.

Fyrst var rætt um hvernig skyldi orfundæra* bokmenntafjel. in capite

et membris.

Frummælandi Jón Bjarnason.

Þgr þetta orðatitl. in cap. et membri. kom fyrst upp þá var

það haft um kap. kkjuna og nú heimfæri jeg þ upp á bokm.

fjel.g held jeg væri bezt að aðgreina <del>það f</del> höfuðið frá hin-

mann. Tvö en höfuðin annað hjer en hitt í Kmhöfn <del>ger</del>

það helzta sem fundið er að bókm. fjel. er að þ gefr út bækr

sem það eiginl. ætti ekki að gefa út, og að það uppbygði

ekki landið sem þörf væri á. margar allgóðar bækr hafa

komið frá þessu fjel. en þær eru fæstar svo að þær upp-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0114v_-_229.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114v Lbs 488 4to, 0114v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114v Lbs 488 4to, 0114v])

byggi landið eða gjöri neina verul. eposhl* í vís-

indunum. Fjelagið hefði að minni ætlan átt að

gefa út alþjóðlegum bókum, en þær sem það hefr

gefið út eru flestar einstrengingslegar. Goðafræðin

er hvorki handa lærðum nje ólærðum því ólærðir hafa

ekki gagn af henni, en hinir geta eins vel lesið

hana á öðrum málum. Skírnir er hentug bók og

ómissandi, og því lesin af alþýðu en hann er svo ill-

skrifaðr og óljóslega hugsaðr að hann er naumast

lesandi en hann er þó betri en ekkert. Landshags-

skýrslur eru einhver hin ljélegasta bók sem jeg hef

sjeð. þessa 200 dali sem ganga til að gefa þær

út vildi jeg helzt spara, þegar fara á að taka

það úr landssjóði. það er reyndar nauðsynlegt að hafa

slíkar skyrslur. Tíð. um stjórnarmálefni<del>nn</del> Ísl eru

ómissandi, en það kemr ei hinu ísl. bókmentafjel

við að vera að gefa þau út, því stjórnin sjálf ætti að

kosta þau. Mannkynsagan er raunar góð en hún

----
[[File:Lbs_488_4to,_0115r_-_230.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0115r Lbs 488 4to, 0115r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0115r Lbs 488 4to, 0115r])

er ópraktisk svo að leikmenn og bændr hafa ekkert gagn

af henni því landaskipunarfræði, er ei að því skapi

<del>á</del> svo unnin hjer að menn geti haft gagn af henni

Heiður þjóðarinnar eflist bezt með mentuninnni g er

það einkum bókmentafjel. sem ætti helzt að styðja að

því, g einkum með því að gefa út e-ð alþjóðlegt

það er svo sem að kasta þessum peningum í sjóinn, sem

menn gefa til Bókmentafj. þegar menn bera það saman

við það sem menn geta fengið frá öðrum löndum

það er gott að það gefi sig við að gefa út fornfræði

sem sem biskupasögur <del>etc</etc> þjóðsögur etc g eru þjóðsögurnar

sú lanbezta sem hefr komið út frá því. Flestallar

bækr sem fjelagið gefr út liggja fyrir utan þess verkahring

og eru ópraktiskar, sem sjezt á því að þjóðinni hefur

als ekki farið fram síðan þetta fjel. komst upp. það er

og skrítið að fjelagið skuli vera að gefa út stúfa af bók-

um Tölvísin er óbrúkandi sökum prentvillna

Jeg álít það óheppil. að bækr handa skólanum skyldu vera

gefnar út af fjelaginu. <del>þ</del> Islendingar þurfa að auka sína

alþýðu upplýfingu sem þeim framast er unt til þess að

geta handið á öðrum þjóðum, sem nú una nokkurn

----
[[File:Lbs_488_4to,_0115v_-_231.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0115v Lbs 488 4to, 0115v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0115v Lbs 488 4to, 0115v])

tíma hefr fleygt fram fjarskamikið, g það ekki sízt

þegar þeir eru að heimta löggjafarvald. Kaupmannah.

deildin þyrfti nauðsynl. að dragast hingað enda

hefr hún ekkert að gera þar þegar nýja póststjórnin

kemst á. það eru líka meiri og fleiri mentamenn hjer

en þar g hvað yrði úr því ef jón dæi. Mjer finst því

annaðhvort höfuðið mega fara af. Forseti hjer er ekki

samverkandi forseta í höfn, g er það ef til vill ekki

gott því í þessu fjel. hefr yfirhöfuð mikið gjörræði kom-

ið fyrir. þótt eitthvað sje <del>gr</del> samþykt á fundi hjer

g gjört að lögum, þá deyr það einhvernveginn út og verðr

að <del>f</del> engu þegar út kemur. Fjárhag fjelagsins veit

jeg ekki um hvernig honum er borgið. Gjaldheimt-

urnar eru alveg í hundunum. (Ath. semd H. H. ; Frá

Reykjavíkrdeild. fær víst enginn rukkarabrjef.) Rvík,

deildin á að vera aðaldeildin samkvæmt lögunum; en

hún gefr sig ekki að því að fylgja því fram. Deildirnar

verða að fylgjast að, en mega ei skiljast sem hingað til.

Deildin hjerna sendi ávalt rit þau sem undir hana eru

borin til Kaupm.hafnardeild. og sýnist svo sem þeir

----
[[File:Lbs_488_4to,_0116r_-_232.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0116r Lbs 488 4to, 0116r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0116r Lbs 488 4to, 0116r])

þori ekki að gefa atkvæði sitt um það. það ætti að keyra

prentarana til að gefa fjelaginu alminleg kjör svo það

gæti látið gefa <del>betr</del> bækrnar út hjerna. In membrins ætti

að bæta fjel. með því að rukka skulda þrjótana og reka

menn til að sækja fundi. In capite aptr í mótoi með því

að hafa forseta hjer í Rkjav.. En jeg efast um að það

yrði að gagni því sá núverandi forseti hefr mjög sjer-

stakar skoðanir í mörgum málum.

Gísli Magnúss.

Frummæl. nefndi að t hefði eigi búið sig undir

þetta mál, enn mjer finst þvert á móti. Mjer finst

flest vera last sem sagt hefur verið um T. Fyrst var

talað um hvernig bæta skyldi fjel. á höfði g limum.

Engum hefði dottið í hug að láta Jón B. læra sjer um

höfuð g limi. Að bæta fjel. á höfði og limum er

að bæta það í stóru og smáu. Ágreiningr. hefr verið

um það að rjetturinn sje í Rv. en það er afhermt. og er

það að nokkru leiti rjett en nokkru rángt. <del>Mjer finst</del>

Fjelagið á að gefa út alþyðl bækr, en það er meiri vandi

að <del>tal</del> semja góðar bækr, en semja þær g jeg vildi að

Jón B. vildi nú semja einhverja góða bók og bera hana

hjer upp á fundi g skyldi jeg mæla með henni. það er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0116v_-_233.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0116v Lbs 488 4to, 0116v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0116v Lbs 488 4to, 0116v])

slóðaskapr af forseta að hafa eigi yfir umsjá,

með fje fjelagsins, og því hefr farið sem farið hefr. Fje.

átti einu sinni kost á góðri bók eftir Egilsen g var lagt upp

svo að þ kostaði 4000 dali, svo sögðu sumir að bókin

væri vísindal. sumri að hún væri gagnleg g sumir

ekki, g svo varð ekki neitt af neinu; en það hefði verið

fjelaginu til sóma ef það hefði gefið út þá bók.

Gröndal kom með náttúrulögin; en svo spilti þurkuntan

Jens því öllu g prestrinn síra Hanness sem eyðileggr alt

sem gott er. Jeg er bálfornermaðr út af brjefur Hórasar

það er dæmt um málið á Skírni að málið á hon-

um sje stirt, en hann hefr vakið huga manna í

því sem gjörst hefr erlendis. Eiríkr skrifar sterklega

og fullvel. Jeg hef nýlega búið til orð yfir cumiculus:

jarðsmýgill. Á Skírni var <del>B</del> blómstrandi mál hjá Aml.

og fl. en nú eru frásagan góð. Menn hlaupa hver á

eftir öðrum. Ef e-ð þykir óþýtt þá hamast alllir

á því. Við vildum gefa mikla peninga fyrir

Landsh. skýrsl. ef við hefðum þær frá landsbyggingu

það var sagt að þær væru vitlausar g rangar, en það er óhæfa

Bókmentafjel. stjórn er smánuð fyrir það sem hún<del>það</del> gerir

----
[[File:Lbs_488_4to,_0117r_-_234.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0117r Lbs 488 4to, 0117r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0117r Lbs 488 4to, 0117r])

en gjöri þeir það þá sjálfir. það var verið að tala um Geografíu-

leysi; lesi þeir nú Oddsins Geograf. Prestatal og próf. er

nauðsynleg bók en ekki <del>eigandi</del> mentandi. það er nauð

synlegt að hafa prentaða kataloga yfir bókasöfnin

hjer, g væri gaman að vita, hve margar bækr hafa tínst

nú um nokkurn tíma. Biskupasög tók Jón til þess

að fá peninga. Málfræðisbækr væru mentandi ef þær væru

á íslensku máli. það vantar mann og menn til

að gefa út mentandi <del>d</del> bækr. þjóðinni fer aptr í

lesvísi var sagt, en það er hringavitlaust; í skóla las

jeg allar bækr sem út komu en núna kemst jeg naum-

ast <del>aftr í lesvísi</del> til að komast yfi rþað sem út kemr.

Nú á tímum er lesið miklu meira en áður. Jeg er skolli

hræddr um það að Tölvísin sje reyndar ónýt bók, en jeg

var þó hvatamaðr að því að hún kæmist út. Ekkert

má segja með orðum en alt með helvítis tökum g tölum

óendanlegum andskot. tölum zum og zum. <del>þg</del> þegar

jeg fór að skoða bókina sá jeg að hún var öðruvísi en

jeg ætlaði. það þarf ei að beja* það blákalt fram að Ísland

þurfi fremr mentun, en önnur lönd, en það þarf fremr

að tal aum hvernig menta skuli. Að sækja bókmenta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0117v_-_235.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0117v Lbs 488 4to, 0117v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0117v Lbs 488 4to, 0117v])

fjelagsfundi, þykir mjer ekki koma að neinu gagni því

öllu er svo andskotal. till. það var sasgt að bókmenta-

fjel. mentaði eigi í politískum skilningi; en nú eru það

viðrkent alment að Fjelagsritin gjöri það, og þá ganga þau ei

út fyrir það að þau gefa vissum mönnum ákúrur.

Höfuðið ytra; en ef Jón er eigi, sem vera ber þá ættu

menn að ganga á móti því. Jón er ekki sá maðr að

alt landið sje á rassinum þó hann setji upp tærnar

það var álitið nauðsynl. að fjel. dragist hingað, <del>agur</del>

er það að vísu gott. Kaupm. hafn. deildin ætti að gefa

út kver um heimsviðburði g senda það hingað 2/3

af fje fjelagsins ættu að vra hjer. Jeg vil ekki eyði-

leggja fjel. í Kaupm. höfn sökum. Rasks sem stofnaði það. Jón á

ekki að hafa gjörræði. þar eiga Ísl. að sýna sig og vísa öndverðir

móti. Prestaskólafjel. hefr sýnt rögg af sjer, einkum Lárus Hald.s.s.

með fjárhag fjelagsins hefr verið farið gjörræðisl. en það

hefr nú sínar orsakir. Borgunartíminn er tiltekinn

en honum er ei fylgt g það er eitt af svínsstrikum Jóns

Sigurðssonar. Bokmentafjel. var lastað fyrir útsendingar

en það er hægra um að tala en í að komast. Viðvíkjandi

útleggingu eftir Mattíus, þ´ahefr Jón ætlað Rvíkrfjelaginu

að gera út um það; en það hefr ekki interesserað sig fyrir því.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0118r_-_236.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118r Lbs 488 4to, 0118r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0118r Lbs 488 4to, 0118r])

Svo var verið að tala um að kúska prentarana. það gjörði

Jón Siguðrss. 1. eða 2. árið með alþingistíð. er hann ætlaði

að senda þau út. Bjarni Rector gjörði það g með program

einu sinni. það væri nauðsynl. að fá prentsmiðju hjer sem væri

óháð bæði Einari og stiftamtsmanni. Jeg er yfirhöfuð

sammála frummæl. nema að því leyti að hann kom fram

svo sem lastandi. Lehmann hefr sjeð betr en nokkr

annar viðvíkjandi skuldaskiftum Íslands og Dan-

merkur.

Fundi slitið. Spursmál til næsta fundar var tekið:

eiga Norðmenn þakkir eða vanþakkir skilið fyrir viðskipti

sín við Ísl. á seinni tímum. Frummæl. Sigfús Eymundss.

andmælendr. Þorvaldr Stefenssen g Jón frá Mulum.

H.E.Helgesen Magnús Jósefsson.

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 24.jan., 1873

2015-02-17T15:15:33Z

Eoa2:

Fundur 24.jan., 1873

2015-02-17T15:08:19Z

Eoa2:

Fundur 24.jan., 1873

2015-02-17T15:07:39Z

Eoa2:

Fundur 14.feb., 1873

2015-02-17T15:06:00Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 14. febrúar 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==
[[File:Lbs_488_4to,_0109v_-_219.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v])

10. fundur, 14. febr.

Fyrst var rætt um þjóðvinafélagið.

Andmælandi Jón Ólafsson tók fyrstr til máls.

Maðr þekkir ekki annað til þess, en <del>þess</del> að því sem

lög þess skýra frá. það var mjög óheppil. af

því að gera sig að leyndu félagi. Tilgangr

félagsins er mjög glæsil., en þó hef jeg ei séð

eins óheppileg lög. Í 3. gr. <del>stendr</del>: stendur

alþingismenn eru stofnendur félagsins; þetta

skil jeg ekki; eru það allir alþingismenn um

aldur og æfi. Í 4. gr. er tiltekið að formaðr

megi vera hvar sem vill, en vara formaðr ætíð

í Tkvík. þetta er hótleg tilhögun, þar sem

formaðrinn er óbundinn, en varaformaðr bundinn

við vissan stað. (Gísli Magnússon: Lögin eru

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110r_-_220.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r])

skammarl. samin; það má eigi interphellera

andmælanda þegar hann talar svo skynsaml.).

Hér gengr virðing og vald niðr á við, því

hér er hreinasta despotier og enginn getr

neinu ráðið nema formaðr, þar sem hann

má velja alla stjórnina; - og þetta félag kallar

sig frjálslegt! Í 5. gr. stendr að hver megi félags

maðr, sem sé kominn til vits og ára; hvar

er thermometer fyrir vitið? Í 10. gr. stendr

að reikninga megi prenta, ef það þykir henta.

hér kemur fram legndarlines* principið!

Í 11. gr. stendr að til fundarstjóra megi kjósa

formanninn etc. þetta er hlægil., og hendir á það

að sér í lagi skuli þó vleja formanninn. Samkv.

12. gr. má ekkert mál bera upp á fundi,

nema formaðr samþykki; þetta er verra en á

alþingi. Í 13. gr. stendr að fundir og félags-

menn hafi rétt til að láta <del>allar</del> ætlun sína

í ljós; er það mildi? þar á móti stendur

ekkert um hvort álit þeirra verði <del>ekki</del>tekið til

greina; svo eru það ekki nema stærstu sýslurnar

sem mega láta ætlun sína í ljósi. Meðan

lögin eru þannig er ógangandi í félagið,

þar sem allir verða að vera hrákasleikjur formanns.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110v_-_221.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v])

Gísli Magnússon: Jeg er alveg samþykk

ur andmælanda, sem þó sjaldan er.

Væri það[blekklessur] Væri það eigi slíkur maður sem

er, sem hefði stofnað þetta félag á þennan

því væri það kallaður þjófnaður og svik.

þett[blekklessa] Set að hóla* mætti á sr. Þórarinn - þá ætti

Jón Sig. að slaufast.* Magnús Stephensen dugl.

2 sótt um skrifarastörf - 1 fékk ekki - Jón í

Álaborg. Jeg var valin á þjóðfundin af því

að jeg talaði <del>um</del> lystil. á Eyrabakka og af

því að jeg átti bróður í Flóanum*. Allt

er illa orðað í þessari bók. Jeg saknaði

eins í stykkinu eptir Maliere, að þar var

ekki talað um Anoxagoras. Páskakastið

kemur í vor; þá ber ær Halld. Friðr.

og frá verðr snjórinn af lambasporð-

um. Til vits og ára er. Maðr segir við

Dísu: þú átt að hjöra 4 sk., við Signúju

þá átt að gefa 8 og, við Malen er: þú

átt að gefa 12. Jeg kalla þetta [blekklessa]

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111r_-_222.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r])

þingsvínafélag. Og þessi maðr er

bróðir þessa manns, sem jeg vil

ekki tala um; hann átti mörg börn

fyrir guð drottinn. Séra Hamsto* fær

launaviðbót, jeg ekki. Bróðir minn

átti 15 börn, og þurfti 15 sinnum

að missa gagnið af konunni sinni

þegar hún var vanfær. Maðr stelur

læri, og er hýddur fyrir. Jens Sigurðss.

er ekki hýddur. Jón Sig. er eins og

góðr hestur, sem er kominn í dálæti og

kann sér ekki hóf. Hver bókmenntafelagsdeild

má verja <del>1</del>500 rd til bókakaupa. Á þing-

svínafélagið nokkurn sjóð. þetta

dokument er passandi hafundin enn

og obrúkandi. Nonsens. það er absurd

og félagsmenn megi ekki vera á fundi. Lögin

hepta framgang félagsins. Jeg uppástend

að þetta sé svínaþjófapukturlegt. Rikur maðr

vildi fá lán í bræðrasjóði, en fær ekki. Hér

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111v_-_223.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v])

er upprætt öll tiltrú manna á milli.

það er svína-þjófarpukur-andskots

legt. (mér er brugðið um * og að

jeg sje óglöggur í orðum).

Jón frá Melum: það er þennt sem

jeg helzt festi í minni af því sem

1. andmælandi talaði um. Fyrst var

það, að félagið væri leynt; mér finnst

vera full ástæða til þess að auglýsa það

ekki undireins, meðan maðr ekki veit ekki

hvaða undirtektir það fær. Annað var

það, að formaður mætti vera í Kpm.,

jeg sé ekkert beinl. á móti því, en kynni

þó betur við að það væri öðruvísi. þriðja

var það, að félagsstjórnin væri despotisk*

Jeg álít það nauðsynl. að einn sé oddviti

fyrir <del>þeim</del> flokki hverjum, en ekki 100.;

þetta sýnist að vísu vera ófrjálslegt, en

vér vitum að maðrinn, sem er oddviti, er

sjálfkjörinn til þess að vera formaðr félags

ins. Svo eru og lög félags þeirra ekki <del>áreiðanl.</del>eilíf

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112r_-_224.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r])

Ef að það er satt sem andmælandi sagði

að allir þingmenn væru svín, þá er

ástæða til þess hafa á móti félaginu,

en annars ekki.

Jón Ólafsson: það er miklu heppilegra

að hafa félagið opinbert vegna þess

að þá verðr heldur engu logið upp á félagið

Viðurvíkjandi forsetakosningu, þá á hún

að vera óbundin. Viðv. despotiska principinu

þá sagði hann, að þjóðmál vort kynni að

fara í hundana, þegar Jón Sig. félli frá,

en ef málið er ekki sterkara en svo, þá

má það líka fara í hundana. Frum-

mælandi talaði um að oddvitafýsnin væri

skaðl., en þá er Jón Sig skaðl., því hvergi

kemr fram eins mikil oddvitafýsn eins

og hér. Svona organiserað ætti hvert fjélag

að vera, sem vildi kom aá despotíi,

en ekki það sem vildi hafa frelsi. það má

má ekki breyta lögum þessum, því

forseti ein kýs mennina, sem lögin sem mega breyta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112v_-_225.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v])

<del>þet</del> Gísli Magnússon: Viðv. formanns-

kosningu, þá er hún carricatur,

skrímsli, turpitudo, nequitia, etc. etc.

Jón Sig. deyr, eða verðr minister í

Grikklandi, eða rektor á Norðurlandi.

hann má vera formaður, en hinn ekki,

og það er absurdum. Viðv. leyndard. prin-

cipinu, þá álít jeg það ei nauðsynl.,

að hafa öll félög opinber. Ólafr stipt-

amtmaðr vildi draga fram alla sína;

nú set jeg svo sem félag myndaðist,

til að spyrna á móti því, og þá hefði

það ástæðu til að <del>hafa</del> vera sig leynt.

Eg ímynda mér, að frummælandi hafi

hugsað þannig, að formaðr þjóðvina-

félagsins væri hér sjálfkjörinn. þegar

sú svívirðal. Aþenuborg drap Socrates,

þá fór hún líkt að. Bölvuð sé Aþena.

Helgi Helgesen (forseti). Mér hafa

þótt lög þessi ófrjálsleg, en nú er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113r_-_226.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r])

jeg komin á nokkuð aðra skoðun. <del>þar</del>

Samb. Isl. og Dana er eins og Gyðinga

og Egypta. <del>Men</del> Jón Sigurðsson (Móses)

hefr vakið oss til þjóðernistilfinningar.

Jeg hef verið hálfvolgur í þessu máli.

Jón Sigurðsson hefr verið upp ala Íslend-

inga til að verða frjálsir, hann hefr átt

við að stríða vanþekkingu, deyfð, eigin-

girni, þrællyndi og öfund Islendinga.

Ef einhver mikill maðr kemur <del>han</del>

fram, þá koma blóðsugurnar og

ætla að drepa hann. Af því hann er

hataður, þá finn jeg ástæðu til þess að

álíta hann enn meiri mann. það er hörmul.

að heyra menn, sem rífa allt í sundur,

vilja eyðaleggja þetta eins og annað. Ef

maðr lítur á hvernig fólkið er, þá er

ástæða til að setja krapt í félagið

með þessum lögum. Allir mótstöðu-

menn <del>hans</del> Jóns Sig. hafa farið í hundana.

Maðr skal því ekki taka hart á lögunum

þessum eptir hinum verandi kringumstæðum.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113v_-_227.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v])

Meðan allt er í þeirri svívirðingu,

sem er, þá á þetta að vera þannig.

Jón Ólafsson Panegyrikusinn

yfir Jón Sigurðsson ætla jeg ekki að

tala um. En einmitt af því að Jón

Sigurðsson hefur almenningstraust

þá þarf ekki að hafa svona ákveðin,

despotisk lög. <del>þegar menn eru</del>

<del>orðnir fullkomnari</del>, og því meiri inter-

esse sem er, því meira stríð. <del>Hann(andleg.) berst</del>

<del>berst fyrir</del> Jón Sig. hefur vakið þjóð-

ina til frelsislöngunar en alls ekki

uppalið hana til að þyggja frelsið.

Lifi það vrövl, sem er vottur um frelsi.

Gísli Magnússon: Að eigna Jóni

Sigurðssyni það að hann hafi <del>b</del> vakið

frelsislöngun vora, er rétt, en <del>hann</del>forseti

hefði átt að geta fleiri manna, sem

ekki hafa gjört það síður. Kaupmenn eru

framandi hrækvikindi. Akill* vildi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0114r_-_228.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r])

heldr vera kóngur í helvíti, en næst-

kommanderandi í himnaríki. Að

jeg sé kúaklessa getr gjarnan verið,

en undir lægja Jóns Sig. <del>getr gjarnan</del>

<del>verið</del> vil jeg ekki vera. Jeg held að

ekkert gott geti komizt á Íslandi meðan

það <del>það</del> hefur annan eins mann og

ritstjóra Gönguhrólfs.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 14.feb., 1873

2015-02-17T15:04:50Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 14. febrúar 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==
[[File:Lbs_488_4to,_0109v_-_219.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v])

10. fundur, 14. febr.

Fyrst var rætt um þjóðvinafélagið.

Andmælandi Jón Ólafsson tók fyrstr til máls.

Maðr þekkir ekki annað til þess, en <del>þess</del> að því sem

lög þess skýra frá. það var mjög óheppil. af

því að gera sig að leyndu félagi. Tilgangr

félagsins er mjög glæsil., en þó hef jeg ei séð

eins óheppileg lög. Í 3. gr. <del>stendr</del>: stendur

alþingismenn eru stofnendur félagsins; þetta

skil jeg ekki; eru það allir alþingismenn um

aldur og æfi. Í 4. gr. er tiltekið að formaðr

megi vera hvar sem vill, en vara formaðr ætíð

í Tkvík. þetta er hótleg tilhögun, þar sem

formaðrinn er óbundinn, en varaformaðr bundinn

við vissan stað. (Gísli Magnússon: Lögin eru

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110r_-_220.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r])

skammarl. samin; það má eigi interphellera

andmælanda þegar hann talar svo skynsaml.).

Hér gengr virðing og vald niðr á við, því

hér er hreinasta despotier og enginn getr

neinu ráðið nema formaðr, þar sem hann

má velja alla stjórnina; - og þetta félag kallar

sig frjálslegt! Í 5. gr. stendr að hver megi félags

maðr, sem sé kominn til vits og ára; hvar

er thermometer fyrir vitið? Í 10. gr. stendr

að reikninga megi prenta, ef það þykir henta.

hér kemur fram legndarlines* principið!

Í 11. gr. stendr að til fundarstjóra megi kjósa

formanninn etc. þetta er hlægil., og hendir á það

að sér í lagi skuli þó vleja formanninn. Samkv.

12. gr. má ekkert mál bera upp á fundi,

nema formaðr samþykki; þetta er verra en á

alþingi. Í 13. gr. stendr að fundir og félags-

menn hafi rétt til að láta <del>allar</del> ætlun sína

í ljós; er það mildi? þar á móti stendur

ekkert um hvort álit þeirra verði <del>ekki</del>tekið til

greina; svo eru það ekki nema stærstu sýslurnar

sem mega láta ætlun sína í ljósi. Meðan

lögin eru þannig er ógangandi í félagið,

þar sem allir verða að vera hrákasleikjur formanns.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110v_-_221.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v])

Gísli Magnússon: Jeg er alveg samþykk

ur andmælanda, sem þó sjaldan er.

Væri það[blekklessur] Væri það eigi slíkur maður sem

er, sem hefði stofnað þetta félag á þennan

því væri það kallaður þjófnaður og svik.

þett[blekklessa] Set að hóla* mætti á sr. Þórarinn - þá ætti

Jón Sig. að slaufast.* Magnús Stephensen dugl.

2 sótt um skrifarastörf - 1 fékk ekki - Jón í

Álaborg. Jeg var valin á þjóðfundin af því

að jeg talaði <del>um</del> lystil. á Eyrabakka og af

því að jeg átti bróður í Flóanum*. Allt

er illa orðað í þessari bók. Jeg saknaði

eins í stykkinu eptir Maliere, að þar var

ekki talað um Anoxagoras. Páskakastið

kemur í vor; þá ber ær Halld. Friðr.

og frá verðr snjórinn af lambasporð-

um. Til vits og ára er. Maðr segir við

Dísu: þú átt að hjöra 4 sk., við Signúju

þá átt að gefa 8 og, við Malen er: þú

átt að gefa 12. Jeg kalla þetta [blekklessa]

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111r_-_222.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r])

þingsvínafélag. Og þessi maðr er

bróðir þessa manns, sem jeg vil

ekki tala um; hann átti mörg börn

fyrir guð drottinn. Séra Hamsto* fær

launaviðbót, jeg ekki. Bróðir minn

átti 15 börn, og þurfti 15 sinnum

að missa gagnið af konunni sinni

þegar hún var vanfær. Maðr stelur

læri, og er hýddur fyrir. Jens Sigurðss.

er ekki hýddur. Jón Sig. er eins og

góðr hestur, sem er kominn í dálæti og

kann sér ekki hóf. Hver bókmenntafelagsdeild

má verja <del>1</del>500 rd til bókakaupa. Á þing-

svínafélagið nokkurn sjóð. þetta

dokument er passandi hafundin enn

og obrúkandi. Nonsens. það er absurd

og félagsmenn megi ekki vera á fundi. Lögin

hepta framgang félagsins. Jeg uppástend

að þetta sé svínaþjófapukturlegt. Rikur maðr

vildi fá lán í bræðrasjóði, en fær ekki. Hér

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111v_-_223.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v])

er upprætt öll tiltrú manna á milli.

það er svína-þjófarpukur-andskots

legt. (mér er brugðið um * og að

jeg sje óglöggur í orðum).

Jón frá Melum: það er þennt sem

jeg helzt festi í minni af því sem

1. andmælandi talaði um. Fyrst var

það, að félagið væri leynt; mér finnst

vera full ástæða til þess að auglýsa það

ekki undireins, meðan maðr ekki veit ekki

hvaða undirtektir það fær. Annað var

það, að formaður mætti vera í Kpm.,

jeg sé ekkert beinl. á móti því, en kynni

þó betur við að það væri öðruvísi. þriðja

var það, að félagsstjórnin væri despotisk*

Jeg álít það nauðsynl. að einn sé oddviti

fyrir <del>þeim</del> flokki hverjum, en ekki 100.;

þetta sýnist að vísu vera ófrjálslegt, en

vér vitum að maðrinn, sem er oddviti, er

sjálfkjörinn til þess að vera formaðr félags

ins. Svo eru og lög félags þeirra ekki <del>áreiðanl.</del>eilíf

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112r_-_224.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r])

Ef að það er satt sem andmælandi sagði

að allir þingmenn væru svín, þá er

ástæða til þess hafa á móti félaginu,

en annars ekki.

Jón Ólafsson: það er miklu heppilegra

að hafa félagið opinbert vegna þess

að þá verðr heldur engu logið upp á félagið

Viðurvíkjandi forsetakosningu, þá á hún

að vera óbundin. Viðv. despotiska principinu

þá sagði hann, að þjóðmál vort kynni að

fara í hundana, þegar Jón Sig. félli frá,

en ef málið er ekki sterkara en svo, þá

má það líka fara í hundana. Frum-

mælandi talaði um að oddvitafýsnin væri

skaðl., en þá er Jón Sig skaðl., því hvergi

kemr fram eins mikil oddvitafýsn eins

og hér. Svona organiserað ætti hvert fjélag

að vera, sem vildi kom aá despotíi,

en ekki það sem vildi hafa frelsi. það má

má ekki breyta lögum þessum, því

forseti ein kýs mennina, sem lögin sem mega breyta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112v_-_225.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v])

<del>þet</del> Gísli Magnússon: Viðv. formanns-

kosningu, þá er hún carricatur,

skrímsli, turpitudo, nequitia, etc. etc.

Jón Sig. deyr, eða verðr minister í

Grikklandi, eða rektor á Norðurlandi.

hann má vera formaður, en hinn ekki,

og það er absurdum. Viðv. leyndard. prin-

cipinu, þá álít jeg það ei nauðsynl.,

að hafa öll félög opinber. Ólafr stipt-

amtmaðr vildi draga fram alla sína;

nú set jeg svo sem félag myndaðist,

til að spyrna á móti því, og þá hefði

það ástæðu til að <del>hafa</del> vera sig leynt.

Eg ímynda mér, að frummælandi hafi

hugsað þannig, að formaðr þjóðvina-

félagsins væri hér sjálfkjörinn. þegar

sú svívirðal. Aþenuborg drap Socrates,

þá fór hún líkt að. Bölvuð sé Aþena.

Helgi Helgesen (forseti). Mér hafa

þótt lög þessi ófrjálsleg, en nú er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113r_-_226.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r])

jeg komin á nokkuð aðra skoðun. <del>þar</del>

Samb. Isl. og Dana er eins og Gyðinga

og Egypta. <del>Men</del> Jón Sigurðsson (Móses)

hefr vakið oss til þjóðernistilfinningar.

Jeg hef verið hálfvolgur í þessu máli.

Jón Sigurðsson hefr verið upp ala Íslend-

inga til að verða frjálsir, hann hefr átt

við að stríða vanþekkingu, deyfð, eigin-

girni, þrællyndi og öfund Islendinga.

Ef einhver mikill maðr kemur <del>han</del>

fram, þá koma blóðsugurnar og

ætla að drepa hann. Af því hann er

hataður, þá finn jeg ástæðu til þess að

álíta hann enn meiri mann. það er hörmul.

að heyra menn, sem rífa allt í sundur,

vilja eyðaleggja þetta eins og annað. Ef

maðr lítur á hvernig fólkið er, þá er

ástæða til að setja krapt í félagið

með þessum lögum. Allir mótstöðu-

menn <del>hans</del> Jóns Sig. hafa farið í hundana.

Maðr skal því ekki taka hart á lögunum

þessum eptir hinum verandi kringumstæðum.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113v_-_227.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v])

Meðan allt er í þeirri svívirðingu,

sem er, þá á þetta að vera þannig.

Jón Ólafsson Panegyrikusinn

yfir Jón Sigurðsson ætla jeg ekki að

tala um. En einmitt af því að Jón

Sigurðsson hefur almenningstraust

þá þarf ekki að hafa svona ákveðin,

despotisk lög. <del>þegar menn eru</del>

<del>orðnir fullkomnari</del>, og því meiri inter-

esse sem er, því meira stríð. <del>Hann(andleg.) berst</del>

<del>berst fyrir</del> Jón Sig. hefur vakið þjóð-

ina til frelsislöngunar en alls ekki

uppalið hana til að þyggja frelsið.

Lifi það vrövl, sem er vottur um frelsi.

Gísli Magnússon: Að eigna Jóni

Sigurðssyni það að hann hafi <del>b</del> vakið

frelsislöngun vora, er rétt, en <del>hannforseti</del>

hefði átt að geta fleiri manna, sem

ekki hafa gjört það síður. Kaupmenn eru

framandi hrækvikindi. Akill vildi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0114r_-_228.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r])

heldr vera kóngur í helvíti, en næst-

kommanderandi í himnaríki. Að

jeg sé kúaklessa getr gjarnan verið,

en undir lægja Jóns Sig. <del>getr gjarnan</del>

<del>verið</del> vil jeg ekki vera. Jeg held að

ekkert gott geti komizt á Íslandi meðan

það <del>það</del> hefur annan eins mann og

ritstjóra Gönguhrólfs.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 14.feb., 1873

2015-02-17T15:00:05Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 14. febrúar 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==
[[File:Lbs_488_4to,_0109v_-_219.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v])

10. fundur, 14. febr.

Fyrst var rætt um þjóðvinafélagið.

Andmælandi Jón Ólafsson tók fyrstr til máls.

Maðr þekkir ekki annað til þess, en <del>þess</del> að því sem

lög þess skýra frá. það var mjög óheppil. af

því að gera sig að leyndu félagi. Tilgangr

félagsins er mjög glæsil., en þó hef jeg ei séð

eins óheppileg lög. Í 3. gr. <del>stendr</del>: stendur

alþingismenn eru stofnendur félagsins; þetta

skil jeg ekki; eru það allir alþingismenn um

aldur og æfi. Í 4. gr. er tiltekið að formaðr

megi vera hvar sem vill, en vara formaðr ætíð

í Tkvík. þetta er hótleg tilhögun, þar sem

formaðrinn er óbundinn, en varaformaðr bundinn

við vissan stað. (Gísli Magnússon: Lögin eru

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110r_-_220.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r])

skammarl. samin; það má eigi interphellera

andmælanda þegar hann talar svo skynsaml.).

Hér gengr virðing og vald niðr á við, því

hér er hreinasta despotier og enginn getr

neinu ráðið nema formaðr, þar sem hann

má velja alla stjórnina; - og þetta félag kallar

sig frjálslegt! Í 5. gr. stendr að hver megi félags

maðr, sem sé kominn til vits og ára; hvar

er thermometer fyrir vitið? Í 10. gr. stendr

að reikninga megi prenta, ef það þykir henta.

hér kemur fram legndarlines* principið!

Í 11. gr. stendr að til fundarstjóra megi kjósa

formanninn etc. þetta er hlægil., og hendir á það

að sér í lagi skuli þó vleja formanninn. Samkv.

12. gr. má ekkert mál bera upp á fundi,

nema formaðr samþykki; þetta er verra en á

alþingi. Í 13. gr. stendr að fundir og félags-

menn hafi rétt til að láta <del>allar</del> ætlun sína

í ljós; er það mildi? þar á móti stendur

ekkert um hvort álit þeirra verði <del>ekki</del>tekið til

greina; svo eru það ekki nema stærstu sýslurnar

sem mega láta ætlun sína í ljósi. Meðan

lögin eru þannig er ógangandi í félagið,

þar sem allir verða að vera hrákasleikjur formanns.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110v_-_221.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v])

Gísli Magnússon: Jeg er alveg samþykk

ur andmælanda, sem þó sjaldan er.

Væri það[blekklessur] Væri það eigi slíkur maður sem

er, sem hefði stofnað þetta félag á þennan

því væri það kallaður þjófnaður og svik.

þett[blekklessa] Set að hóla* mætti á sr. Þórarinn - þá ætti

Jón Sig. að slaufast.* Magnús Stephensen dugl.

2 sótt um skrifarastörf - 1 fékk ekki - Jón í

Álaborg. Jeg var valin á þjóðfundin af því

að jeg talaði <del>um</del> lystil. á Eyrabakka og af

því að jeg átti bróður í Flóanum*. Allt

er illa orðað í þessari bók. Jeg saknaði

eins í stykkinu eptir Maliere, að þar var

ekki talað um Anoxagoras. Páskakastið

kemur í vor; þá ber ær Halld. Friðr.

og frá verðr snjórinn af lambasporð-

um. Til vits og ára er. Maðr segir við

Dísu: þú átt að hjöra 4 sk., við Signúju

þá átt að gefa 8 og, við Malen er: þú

átt að gefa 12. Jeg kalla þetta [blekklessa]

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111r_-_222.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r])

þingsvínafélag. Og þessi maðr er

bróðir þessa manns, sem jeg vil

ekki tala um; hann átti mörg börn

fyrir guð drottinn. Séra Hamsto* fær

launaviðbót, jeg ekki. Bróðir minn

átti 15 börn, og þurfti 15 sinnum

að missa gagnið af konunni sinni

þegar hún var vanfær. Maðr stelur

læri, og er hýddur fyrir. Jens Sigurðss.

er ekki hýddur. Jón Sig. er eins og

góðr hestur, sem er kominn í dálæti og

kann sér ekki hóf. Hver bókmenntafelagsdeild

má verja <del>1</del>500 rd til bókakaupa. Á þing-

svínafélagið nokkurn sjóð. þetta

dokument er passandi hafundin enn

og obrúkandi. Nonsens. það er absurd

og félagsmenn megi ekki vera á fundi. Lögin

hepta framgang félagsins. Jeg uppástend

að þetta sé svínaþjófapukturlegt. Rikur maðr

vildi fá lán í bræðrasjóði, en fær ekki. Hér

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111v_-_223.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v])

er upprætt öll tiltrú manna á milli.

það er svína-þjófarpukur-andskots

legt. (mér er brugðið um * og að

jeg sje óglöggur í orðum).

Jón frá Melum: það er þennt sem

jeg helzt festi í minni af því sem

1. andmælandi talaði um. Fyrst var

það, að félagið væri leynt; mér finnst

vera full ástæða til þess að auglýsa það

ekki undireins, meðan maðr ekki veit ekki

hvaða undirtektir það fær. Annað var

það, að formaður mætti vera í Kpm.,

jeg sé ekkert beinl. á móti því, en kynni

þó betur við að það væri öðruvísi. þriðja

var það, að félagsstjórnin væri despotisk*

Jeg álít það nauðsynl. að einn sé oddviti

fyrir <del>þeim</del> flokki hverjum, en ekki 100.;

þetta sýnist að vísu vera ófrjálslegt, en

vér vitum að maðrinn, sem er oddviti, er

sjálfkjörinn til þess að vera formaðr félags

ins. Svo eru og lög félags þeirra ekki <del>áreiðanl.</del>eilíf

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112r_-_224.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r])

Ef að það er satt sem andmælandi sagði

að allir þingmenn væru svín, þá er

ástæða til þess hafa á móti félaginu,

en annars ekki.

Jón Ólafsson: það er miklu heppilegra

að hafa félagið opinbert vegna þess

að þá verðr heldur engu logið upp á félagið

Viðurvíkjandi forsetakosningu, þá á hún

að vera óbundin. Viðv. despotiska principinu

þá sagði hann, að þjóðmál vort kynni að

fara í hundana, þegar Jón Sig. félli frá,

en ef málið er ekki sterkara en svo, þá

má það líka fara í hundana. Frum-

mælandi talaði um að oddvitafýsnin væri

skaðl., en þá er Jón Sig skaðl., því hvergi

kemr fram eins mikil oddvitafýsn eins

og hér. Svona organiserað ætti hvert fjélag

að vera, sem vildi kom aá despotíi,

en ekki það sem vildi hafa frelsi. það má

má ekki breyta lögum þessum, því

forseti ein kýs mennina, sem lögin sem mega breyta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112v_-_225.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v])

<del>þet</del> Gísli Magnússon: Viðv. formanns-

kosningu, þá er hún carricatur,

skrímsli, turpitudo, nequitia, etc. etc.

Jón Sig. deyr, eða verðr minister í

Grikklandi, eða rektor á Norðurlandi.

hann má vera formaður, en hinn ekki,

og það er absurdum. Viðv. leyndard. prin-

cipinu, þá álít jeg það ei nauðsynl.,

að hafa öll félög opinber. Ólafr stipt-

amtmaðr vildi draga fram alla sína;

nú set jeg svo sem félag myndaðist,

til að spyrna á móti því, og þá hefði

það ástæðu til að <del>hafa</del> vera sig leynt.

Eg ímynda mér, að frummælandi hafi

hugsað þannig, að formaðr þjóðvina-

félagsins væri hér sjálfkjörinn. þegar

sú svívirðal. Aþenuborg drap Socrates,

þá fór hún líkt að. Bölvuð sé Aþena.

Helgi Helgesen (forseti). Mér hafa

þótt lög þessi ófrjálsleg, en nú er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113r_-_226.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r])

jeg komin á nokkuð aðra skoðun. <del>þar</del>

Samb. Isl. og Dana er eins og Gyðinga

og Egypta. <del>Men</del> Jón Sigurðsson (Móses)

hefr vakið oss til þjóðernistilfinningar.

Jeg hef verið hálfvolgur í þessu máli.

Jón Sigurðsson hefr verið upp ala Íslend-

inga til að verða frjálsir, hann hefr átt

við að stríða vanþekkingu, deyfð, eigin-

girni, þrællyndi og öfund Islendinga.

Ef einhver mikill maðr kemur <del>han</del>

fram, þá koma blóðsugurnar og

ætla að drepa hann. Af því hann er

hataður, þá finn jeg ástæðu til þess að

álíta hann enn meiri mann. það er hörmul.

að heyra menn, sem rífa allt í sundur,

vilja eyðaleggja þetta eins og annað. Ef

maðr lítur á hvernig fólkið er, þá er

ástæða til að setja krapt í félagið

með þessum lögum. Allir mótstöðu-

menn <del>hans</del> Jóns Sig. hafa farið í hundana.

Maðr skal því ekki taka hart á lögunum

þessum eptir hinum verandi kringumstæðum.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113v_-_227.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v])

Meðan allt er í þeirri svívirðingu,

sem er, þá á þetta að vera þannig.

Jón Ólafsson Panegyrikusinn

yfir Jón Sigurðsson ætla jeg ekki að

tala um. En einmitt af því að Jón

Sigurðsson hefur almenningstraust

þá þarf ekki að hafa svona ákveðin,

despotisk lög. <del>þegar menn eru</del>

<del>orðnir fullkomnari</del>, og því meiri inter-

esse sem er, því meira stríð. <del>Hann<del>(andleg.)</del> berst</del>

<del>berst fyrir</del> Jón Sig. hefur vakið þjóð-

ina til frelsislöngunar en alls ekki

uppalið hana til að þyggja frelsið.

Lifi það vrövl, sem er vottur um frelsi.

Gísli Magnússon: Að eigna Jóni

Sigurðssyni það að hann hafi <del>b</del> vakið

frelsislöngun vora, er rétt, en <del>hannforseti</del>

hefði átt að geta fleiri manna, sem

ekki hafa gjört það síður. Kaupmenn eru

framandi hrækvikindi. Akill vildi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0114r_-_228.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r])

heldr vera kóngur í helvíti, en næst-

kommanderandi í himnaríki. Að

jeg sé kúaklessa getr gjarnan verið,

en undir lægja Jóns Sig. <del>getr gjarnan</del>

<del>verið</del> vil jeg ekki vera. Jeg held að

ekkert gott geti komizt á Íslandi meðan

það <del>það</del> hefur annan eins mann og

ritstjóra Gönguhrólfs.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 14.feb., 1873

2015-02-17T14:58:15Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 14. febrúar 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==
[[File:Lbs_488_4to,_0109v_-_219.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v])

10. fundur, 14. febr.

Fyrst var rætt um þjóðvinafélagið.

Andmælandi Jón Ólafsson tók fyrstr til máls.

Maðr þekkir ekki annað til þess, en <del>þess</del> að því sem

lög þess skýra frá. það var mjög óheppil. af

því að gera sig að leyndu félagi. Tilgangr

félagsins er mjög glæsil., en þó hef jeg ei séð

eins óheppileg lög. Í 3. gr. <del>stendr</del>: stendur

alþingismenn eru stofnendur félagsins; þetta

skil jeg ekki; eru það allir alþingismenn um

aldur og æfi. Í 4. gr. er tiltekið að formaðr

megi vera hvar sem vill, en vara formaðr ætíð

í Tkvík. þetta er hótleg tilhögun, þar sem

formaðrinn er óbundinn, en varaformaðr bundinn

við vissan stað. (Gísli Magnússon: Lögin eru

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110r_-_220.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r])

skammarl. samin; það má eigi interphellera

andmælanda þegar hann talar svo skynsaml.).

Hér gengr virðing og vald niðr á við, því

hér er hreinasta despotier og enginn getr

neinu ráðið nema formaðr, þar sem hann

má velja alla stjórnina; - og þetta félag kallar

sig frjálslegt! Í 5. gr. stendr að hver megi félags

maðr, sem sé kominn til vits og ára; hvar

er thermometer fyrir vitið? Í 10. gr. stendr

að reikninga megi prenta, ef það þykir henta.

hér kemur fram legndarlines* principið!

Í 11. gr. stendr að til fundarstjóra megi kjósa

formanninn etc. þetta er hlægil., og hendir á það

að sér í lagi skuli þó vleja formanninn. Samkv.

12. gr. má ekkert mál bera upp á fundi,

nema formaðr samþykki; þetta er verra en á

alþingi. Í 13. gr. stendr að fundir og félags-

menn hafi rétt til að láta <del>allar</del> ætlun sína

í ljós; er það mildi? þar á móti stendur

ekkert um hvort álit þeirra verði <del>ekki</del>tekið til

greina; svo eru það ekki nema stærstu sýslurnar

sem mega láta ætlun sína í ljósi. Meðan

lögin eru þannig er ógangandi í félagið,

þar sem allir verða að vera hrákasleikjur formanns.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110v_-_221.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v])

Gísli Magnússon: Jeg er alveg samþykk

ur andmælanda, sem þó sjaldan er.

Væri það[blekklessur] Væri það eigi slíkur maður sem

er, sem hefði stofnað þetta félag á þennan

því væri það kallaður þjófnaður og svik.

þett[blekklessa] Set að hóla* mætti á sr. Þórarinn - þá ætti

Jón Sig. að slaufast.* Magnús Stephensen dugl.

2 sótt um skrifarastörf - 1 fékk ekki - Jón í

Álaborg. Jeg var valin á þjóðfundin af því

að jeg talaði <del>um</del> lystil. á Eyrabakka og af

því að jeg átti bróður í Flóanum*. Allt

er illa orðað í þessari bók. Jeg saknaði

eins í stykkinu eptir Maliere, að þar var

ekki talað um Anoxagoras. Páskakastið

kemur í vor; þá ber ær Halld. Friðr.

og frá verðr snjórinn af lambasporð-

um. Til vits og ára er. Maðr segir við

Dísu: þú átt að hjöra 4 sk., við Signúju

þá átt að gefa 8 og, við Malen er: þú

átt að gefa 12. Jeg kalla þetta [blekklessa]

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111r_-_222.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r])

þingsvínafélag. Og þessi maðr er

bróðir þessa manns, sem jeg vil

ekki tala um; hann átti mörg börn

fyrir guð drottinn. Séra Hamsto* fær

launaviðbót, jeg ekki. Bróðir minn

átti 15 börn, og þurfti 15 sinnum

að missa gagnið af konunni sinni

þegar hún var vanfær. Maðr stelur

læri, og er hýddur fyrir. Jens Sigurðss.

er ekki hýddur. Jón Sig. er eins og

góðr hestur, sem er kominn í dálæti og

kann sér ekki hóf. Hver bókmenntafelagsdeild

má verja <del>1</del>500 rd til bókakaupa. Á þing-

svínafélagið nokkurn sjóð. þetta

dokument er passandi hafundin enn

og obrúkandi. Nonsens. það er absurd

og félagsmenn megi ekki vera á fundi. Lögin

hepta framgang félagsins. Jeg uppástend

að þetta sé svínaþjófapukturlegt. Rikur maðr

vildi fá lán í bræðrasjóði, en fær ekki. Hér

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111v_-_223.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v])

er upprætt öll tiltrú manna á milli.

það er svína-þjófarpukur-andskots

legt. (mér er brugðið um * og að

jeg sje óglöggur í orðum).

Jón frá Melum: það er þennt sem

jeg helzt festi í minni af því sem

1. andmælandi talaði um. Fyrst var

það, að félagið væri leynt; mér finnst

vera full ástæða til þess að auglýsa það

ekki undireins, meðan maðr ekki veit ekki

hvaða undirtektir það fær. Annað var

það, að formaður mætti vera í Kpm.,

jeg sé ekkert beinl. á móti því, en kynni

þó betur við að það væri öðruvísi. þriðja

var það, að félagsstjórnin væri despotisk*

Jeg álít það nauðsynl. að einn sé oddviti

fyrir <del>þeim</del> flokki hverjum, en ekki 100.;

þetta sýnist að vísu vera ófrjálslegt, en

vér vitum að maðrinn, sem er oddviti, er

sjálfkjörinn til þess að vera formaðr félags

ins. Svo eru og lög félags þeirra ekki <del>áreiðanl.</del>eilíf

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112r_-_224.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r])

Ef að það er satt sem andmælandi sagði

að allir þingmenn væru svín, þá er

ástæða til þess hafa á móti félaginu,

en annars ekki.

Jón Ólafsson: það er miklu heppilegra

að hafa félagið opinbert vegna þess

að þá verðr heldur engu logið upp á félagið

Viðurvíkjandi forsetakosningu, þá á hún

að vera óbundin. Viðv. despotiska principinu

þá sagði hann, að þjóðmál vort kynni að

fara í hundana, þegar Jón Sig. félli frá,

en ef málið er ekki sterkara en svo, þá

má það líka fara í hundana. Frum-

mælandi talaði um að oddvitafýsnin væri

skaðl., en þá er Jón Sig skaðl., því hvergi

kemr fram eins mikil oddvitafýsn eins

og hér. Svona organiserað ætti hvert fjélag

að vera, sem vildi kom aá despotíi,

en ekki það sem vildi hafa frelsi. það má

má ekki breyta lögum þessum, því

forseti ein kýs mennina, sem lögin sem mega breyta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112v_-_225.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v])

<del>þet</del> Gísli Magnússon: Viðv. formanns-

kosningu, þá er hún carricatur,

skrímsli, turpitudo, nequitia, etc. etc.

Jón Sig. deyr, eða verðr minister í

Grikklandi, eða rektor á Norðurlandi.

hann má vera formaður, en hinn ekki,

og það er absurdum. Viðv. leyndard. prin-

cipinu, þá álít jeg það ei nauðsynl.,

að hafa öll félög opinber. Ólafr stipt-

amtmaðr vildi draga fram alla sína;

nú set jeg svo sem félag myndaðist,

til að spyrna á móti því, og þá hefði

það ástæðu til að <del>hafa</del> vera sig leynt.

Eg ímynda mér, að frummælandi hafi

hugsað þannig, að formaðr þjóðvina-

félagsins væri hér sjálfkjörinn. þegar

sú svívirðal. Aþenuborg drap Socrates,

þá fór hún líkt að. Bölvuð sé Aþena.

Helgi Helgesen (forseti). Mér hafa

þótt lög þessi ófrjálsleg, en nú er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113r_-_226.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r])

jeg komin á nokkuð aðra skoðun. <del>þar</del>

Samb. Isl. og Dana er eins og Gyðinga

og Egypta. <del>Men</del> Jón Sigurðsson (Móses)

hefr vakið oss til þjóðernistilfinningar.

Jeg hef verið hálfvolgur í þessu máli.

Jón Sigurðsson hefr verið upp ala Íslend-

inga til að verða frjálsir, hann hefr átt

við að stríða vanþekkingu, deyfð, eigin-

girni, þrællyndi og öfund Islendinga.

Ef einhver mikill maðr kemur <del>han</del>

fram, þá koma blóðsugurnar og

ætla að drepa hann. Af því hann er

hataður, þá finn jeg ástæðu til þess að

álíta hann enn meiri mann. það er hörmul.

að heyra menn, sem rífa allt í sundur,

vilja eyðaleggja þetta eins og annað. Ef

maðr lítur á hvernig fólkið er, þá er

ástæða til að setja krapt í félagið

með þessum lögum. Allir mótstöðu-

menn <del>hans</del> Jóns Sig. hafa farið í hundana.

Maðr skal því ekki taka hart á lögunum

þessum eptir hinum verandi kringumstæðum.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113v_-_227.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v])

Meðan allt er í þeirri svívirðingu,

sem er, þá á þetta að vera þannig.

Jón Ólafsson Panegyrikusinn

yfir Jón Sigurðsson ætla jeg ekki að

tala um. En einmitt af því að Jón

Sigurðsson hefur almenningstraust

þá þarf ekki að hafa svona ákveðin,

despotisk lög. <del>þegar menn eru</del>

<del>orðnir fullkomnari</del>, og því meiri inter-

esse sem er, því meira stríð. <del>Hann<del>(andleg.)</del> berst</del>

<del>berst fyrir</del> Jón Sig. hefur vakið þjóð-

ina til frelsislöngunar en alls ekki

uppalið hana til að þyggja frelsið.

Lifi það vrövl, sem er vottur um frelsi.

Gísli Magnússon: Að eigna Jóni

Sigurðssyni það að hann hafi <del>b</del> vakið

frelsislöngun vora, er rétt, en <del>hann</del>forseti

hefði átt að geta fleiri manna, sem

ekki hafa gjört það síður. Kaupmenn eru

framandi hrækvikindi. Akill vildi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0114r_-_228.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r])

heldr vera kóngur í helvíti, en næst-

kommanderandi í himnaríki. Að

jeg sé kúaklessa getr gjarnan verið,

en undir lægja Jóns Sig. <del>getr gjarnan</del>

<del>verið</del> vil jeg ekki vera. Jeg held að

ekkert gott geti komizt á Íslandi meðan

það <del>það</del> hefur annan eins mann og

ritstjóra Gönguhrólfs.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 14.feb., 1873

2015-02-17T14:55:57Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 14. febrúar 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==
[[File:Lbs_488_4to,_0109v_-_219.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v])

10. fundur, 14. febr.

Fyrst var rætt um þjóðvinafélagið.

Andmælandi Jón Ólafsson tók fyrstr til máls.

Maðr þekkir ekki annað til þess, en <del>þess</del> að því sem

lög þess skýra frá. það var mjög óheppil. af

því að gera sig að leyndu félagi. Tilgangr

félagsins er mjög glæsil., en þó hef jeg ei séð

eins óheppileg lög. Í 3. gr. <del>stendr</del>: stendur

alþingismenn eru stofnendur félagsins; þetta

skil jeg ekki; eru það allir alþingismenn um

aldur og æfi. Í 4. gr. er tiltekið að formaðr

megi vera hvar sem vill, en vara formaðr ætíð

í Tkvík. þetta er hótleg tilhögun, þar sem

formaðrinn er óbundinn, en varaformaðr bundinn

við vissan stað. (Gísli Magnússon: Lögin eru

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110r_-_220.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r])

skammarl. samin; það má eigi interphellera

andmælanda þegar hann talar svo skynsaml.).

Hér gengr virðing og vald niðr á við, því

hér er hreinasta despotier og enginn getr

neinu ráðið nema formaðr, þar sem hann

má velja alla stjórnina; - og þetta félag kallar

sig frjálslegt! Í 5. gr. stendr að hver megi félags

maðr, sem sé kominn til vits og ára; hvar

er thermometer fyrir vitið? Í 10. gr. stendr

að reikninga megi prenta, ef það þykir henta.

hér kemur fram legndarlines* principið!

Í 11. gr. stendr að til fundarstjóra megi kjósa

formanninn etc. þetta er hlægil., og hendir á það

að sér í lagi skuli þó vleja formanninn. Samkv.

12. gr. má ekkert mál bera upp á fundi,

nema formaðr samþykki; þetta er verra en á

alþingi. Í 13. gr. stendr að fundir og félags-

menn hafi rétt til að láta <del>allar</del> ætlun sína

í ljós; er það mildi? þar á móti stendur

ekkert um hvort álit þeirra verði <del>ekki</del>tekið til

greina; svo eru það ekki nema stærstu sýslurnar

sem mega láta ætlun sína í ljósi. Meðan

lögin eru þannig er ógangandi í félagið,

þar sem allir verða að vera hrákasleikjur formanns.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110v_-_221.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v])

Gísli Magnússon: Jeg er alveg samþykk

ur andmælanda, sem þó sjaldan er.

Væri það[blekklessur] Væri það eigi slíkur maður sem

er, sem hefði stofnað þetta félag á þennan

því væri það kallaður þjófnaður og svik.

þett[blekklessa] Set að hóla* mætti á sr. Þórarinn - þá ætti

Jón Sig. að slaufast.* Magnús Stephensen dugl.

2 sótt um skrifarastörf - 1 fékk ekki - Jón í

Álaborg. Jeg var valin á þjóðfundin af því

að jeg talaði <del>um</del> lystil. á Eyrabakka og af

því að jeg átti bróður í Flóanum*. Allt

er illa orðað í þessari bók. Jeg saknaði

eins í stykkinu eptir Maliere, að þar var

ekki talað um Anoxagoras. Páskakastið

kemur í vor; þá ber ær Halld. Friðr.

og frá verðr snjórinn af lambasporð-

um. Til vits og ára er. Maðr segir við

Dísu: þú átt að hjöra 4 sk., við Signúju

þá átt að gefa 8 og, við Malen er: þú

átt að gefa 12. Jeg kalla þetta [blekklessa]

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111r_-_222.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r])

þingsvínafélag. Og þessi maðr er

bróðir þessa manns, sem jeg vil

ekki tala um; hann átti mörg börn

fyrir guð drottinn. Séra Hamsto* fær

launaviðbót, jeg ekki. Bróðir minn

átti 15 börn, og þurfti 15 sinnum

að missa gagnið af konunni sinni

þegar hún var vanfær. Maðr stelur

læri, og er hýddur fyrir. Jens Sigurðss.

er ekki hýddur. Jón Sig. er eins og

góðr hestur, sem er kominn í dálæti og

kann sér ekki hóf. Hver bókmenntafelagsdeild

má verja <del>1</del>500 rd til bókakaupa. Á þing-

svínafélagið nokkurn sjóð. þetta

dokument er passandi hafundin enn
og obrúkandi. Nonsens. það er absurd

og félagsmenn megi ekki vera á fundi. Lögin

hepta framgang félagsins. Jeg uppástend

að þetta sé svínaþjófapukturlegt. Rikur maðr

vildi fá lán í bræðrasjóði, en fær ekki. Hér

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111v_-_223.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v])

er upprætt öll tiltrú manna á milli.

það er svína-þjófarpukur-andskots

legt. (mér er brugðið um * og að

jeg sje óglöggur í orðum).

Jón frá Melum: það er þennt sem

jeg helzt festi í minni af því sem

1. andmælandi talaði um. Fyrst var

það, að félagið væri leynt; mér finnst

vera full ástæða til þess að auglýsa það

ekki undireins, meðan maðr ekki veit ekki

hvaða undirtektir það fær. Annað var

það, að formaður mætti vera í Kpm.,

jeg sé ekkert beinl. á móti því, en kynni

þó betur við að það væri öðruvísi. þriðja

var það, að félagsstjórnin væri despotisk*

Jeg álít það nauðsynl. að einn sé oddviti

fyrir <del>þeim</del> flokki hverjum, en ekki 100.;

þetta sýnist að vísu vera ófrjálslegt, en

vér vitum að maðrinn, sem er oddviti, er

sjálfkjörinn til þess að vera formaðr félags

ins. Svo eru og lög félags þeirra ekki <del>áreiðanl.</del>eilíf

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112r_-_224.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r])

Ef að það er satt sem andmælandi sagði

að allir þingmenn væru svín, þá er

ástæða til þess hafa á móti félaginu,

en annars ekki.

Jón Ólafsson: það er miklu heppilegra

að hafa félagið opinbert vegna þess

að þá verðr heldur engu logið upp á félagið

Viðurvíkjandi forsetakosningu, þá á hún

að vera óbundin. Viðv. despotiska principinu

þá sagði hann, að þjóðmál vort kynni að

fara í hundana, þegar Jón Sig. félli frá,

en ef málið er ekki sterkara en svo, þá

má það líka fara í hundana. Frum-

mælandi talaði um að oddvitafýsnin væri

skaðl., en þá er Jón Sig skaðl., því hvergi

kemr fram eins mikil oddvitafýsn eins

og hér. Svona organiserað ætti hvert fjélag

að vera, sem vildi kom aá despotíi,

en ekki það sem vildi hafa frelsi. það má

má ekki breyta lögum þessum, því

forseti ein kýs mennina, sem lögin sem mega breyta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112v_-_225.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v])

<del>þet</del> Gísli Magnússon: Viðv. formanns-

kosningu, þá er hún carricatur,

skrímsli, turpitudo, nequitia, etc. etc.

Jón Sig. deyr, eða verðr minister í

Grikklandi, eða rektor á Norðurlandi.

hann má vera formaður, en hinn ekki,

og það er absurdum. Viðv. leyndard. prin-

cipinu, þá álít jeg það ei nauðsynl.,

að hafa öll félög opinber. Ólafr stipt-

amtmaðr vildi draga fram alla sína;

nú set jeg svo sem félag myndaðist,

til að spyrna á móti því, og þá hefði

það ástæðu til að <del>hafa</del> vera sig leynt.

Eg ímynda mér, að frummælandi hafi

hugsað þannig, að formaðr þjóðvina-

félagsins væri hér sjálfkjörinn. þegar

sú svívirðal. Aþenuborg drap Socrates,

þá fór hún líkt að. Bölvuð sé Aþena.

Helgi Helgesen (forseti). Mér hafa

þótt lög þessi ófrjálsleg, en nú er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113r_-_226.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r])

jeg komin á nokkuð aðra skoðun. <del>þar</del>

Samb. Isl. og Dana er eins og Gyðinga

og Egypta. <del>Men</del> Jón Sigurðsson (Móses)

hefr vakið oss til þjóðernistilfinningar.

Jeg hef verið hálfvolgur í þessu máli.

Jón Sigurðsson hefr verið upp ala Íslend-

inga til að verða frjálsir, hann hefr átt

við að stríða vanþekkingu, deyfð, eigin-

girni, þrællyndi og öfund Islendinga.

Ef einhver mikill maðr kemur <del>han</del>

fram, þá koma blóðsugurnar og

ætla að drepa hann. Af því hann er

hataður, þá finn jeg ástæðu til þess að

álíta hann enn meiri mann. það er hörmul.

að heyra menn, sem rífa allt í sundur,

vilja eyðaleggja þetta eins og annað. Ef

maðr lítur á hvernig fólkið er, þá er

ástæða til að setja krapt í félagið

með þessum lögum. Allir mótstöðu-

menn <del>hans</del> Jóns Sig. hafa farið í hundana.

Maðr skal því ekki taka hart á lögunum

þessum eptir hinum verandi kringumstæðum.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113v_-_227.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v])

Meðan allt er í þeirri svívirðingu,

sem er, þá á þetta að vera þannig.

Jón Ólafsson Panegyrikusinn

yfir Jón Sigurðsson ætla jeg ekki að

tala um. En einmitt af því að Jón

Sigurðsson hefur almenningstraust

þá þarf ekki að hafa svona ákveðin,

despotisk lög. <del>þegar menn eru</del>

<del>orðnir fullkomnari</del>, og því meiri inter-

esse sem er, því meira stríð. <del>Hann<del>(andleg.)</del> berst</del>

<del>berst fyrir</del> Jón Sig. hefur vakið þjóð-

ina til frelsislöngunar en alls ekki

uppalið hana til að þyggja frelsið.

Lifi það vrövl, sem er vottur um frelsi.

Gísli Magnússon: Að eigna Jóni

Sigurðssyni það að hann hafi <del>b</del> vakið

frelsislöngun vora, er rétt, en <del>hann</del>forseti

hefði átt að geta fleiri manna, sem

ekki hafa gjört það síður. Kaupmenn eru

framandi hrækvikindi. Akill vildi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0114r_-_228.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r])

heldr vera kóngur í helvíti, en næst-

kommanderandi í himnaríki. Að

jeg sé kúaklessa getr gjarnan verið,

en undir lægja Jóns Sig. <del>getr gjarnan</del>

<del>verið</del> vil jeg ekki vera. Jeg held að

ekkert gott geti komizt á Íslandi meðan

það <del>það</del> hefur annan eins mann og

ritstjóra Gönguhrólfs.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 14.feb., 1873

2015-02-17T14:55:24Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 14. febrúar 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==
[[File:Lbs_488_4to,_0109v_-_219.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v])

10. fundur, 14. febr.

Fyrst var rætt um þjóðvinafélagið.

Andmælandi Jón Ólafsson tók fyrstr til máls.

Maðr þekkir ekki annað til þess, en <del>þess</del> að því sem

lög þess skýra frá. það var mjög óheppil. af

því að gera sig að leyndu félagi. Tilgangr

félagsins er mjög glæsil., en þó hef jeg ei séð

eins óheppileg lög. Í 3. gr. <del>stendr</del>: stendur

alþingismenn eru stofnendur félagsins; þetta

skil jeg ekki; eru það allir alþingismenn um

aldur og æfi. Í 4. gr. er tiltekið að formaðr

megi vera hvar sem vill, en vara formaðr ætíð

í Tkvík. þetta er hótleg tilhögun, þar sem

formaðrinn er óbundinn, en varaformaðr bundinn

við vissan stað. (Gísli Magnússon: Lögin eru

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110r_-_220.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r])

skammarl. samin; það má eigi interphellera

andmælanda þegar hann talar svo skynsaml.).

Hér gengr virðing og vald niðr á við, því

hér er hreinasta despotier og enginn getr

neinu ráðið nema formaðr, þar sem hann

má velja alla stjórnina; - og þetta félag kallar

sig frjálslegt! Í 5. gr. stendr að hver megi félags

maðr, sem sé kominn til vits og ára; hvar

er thermometer fyrir vitið? Í 10. gr. stendr

að reikninga megi prenta, ef það þykir henta.

hér kemur fram legndarlines* principið!

Í 11. gr. stendr að til fundarstjóra megi kjósa

formanninn etc. þetta er hlægil., og hendir á það

að sér í lagi skuli þó vleja formanninn. Samkv.

12. gr. má ekkert mál bera upp á fundi,

nema formaðr samþykki; þetta er verra en á

alþingi. Í 13. gr. stendr að fundir og félags-

menn hafi rétt til að láta <del>allar</del> ætlun sína

í ljós; er það mildi? þar á móti stendur

ekkert um hvort álit þeirra verði <del>ekki</del><sup<tekið til

greina; svo eru það ekki nema stærstu sýslurnar

sem mega láta ætlun sína í ljósi. Meðan

lögin eru þannig er ógangandi í félagið,

þar sem allir verða að vera hrákasleikjur formanns.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110v_-_221.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v])

Gísli Magnússon: Jeg er alveg samþykk

ur andmælanda, sem þó sjaldan er.

Væri það[blekklessur] Væri það eigi slíkur maður sem

er, sem hefði stofnað þetta félag á þennan

því væri það kallaður þjófnaður og svik.

þett[blekklessa] Set að hóla* mætti á sr. Þórarinn - þá ætti

Jón Sig. að slaufast.* Magnús Stephensen dugl.

2 sótt um skrifarastörf - 1 fékk ekki - Jón í

Álaborg. Jeg var valin á þjóðfundin af því

að jeg talaði <del>um</del> lystil. á Eyrabakka og af

því að jeg átti bróður í Flóanum*. Allt

er illa orðað í þessari bók. Jeg saknaði

eins í stykkinu eptir Maliere, að þar var

ekki talað um Anoxagoras. Páskakastið

kemur í vor; þá ber ær Halld. Friðr.

og frá verðr snjórinn af lambasporð-

um. Til vits og ára er. Maðr segir við

Dísu: þú átt að hjöra 4 sk., við Signúju

þá átt að gefa 8 og, við Malen er: þú

átt að gefa 12. Jeg kalla þetta [blekklessa]

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111r_-_222.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r])

þingsvínafélag. Og þessi maðr er

bróðir þessa manns, sem jeg vil

ekki tala um; hann átti mörg börn

fyrir guð drottinn. Séra Hamsto* fær

launaviðbót, jeg ekki. Bróðir minn

átti 15 börn, og þurfti 15 sinnum

að missa gagnið af konunni sinni

þegar hún var vanfær. Maðr stelur

læri, og er hýddur fyrir. Jens Sigurðss.

er ekki hýddur. Jón Sig. er eins og

góðr hestur, sem er kominn í dálæti og

kann sér ekki hóf. Hver bókmenntafelagsdeild

má verja <del>1</del>500 rd til bókakaupa. Á þing-

svínafélagið nokkurn sjóð. þetta

dokument er passandi hafundin enn
og obrúkandi. Nonsens. það er absurd

og félagsmenn megi ekki vera á fundi. Lögin

hepta framgang félagsins. Jeg uppástend

að þetta sé svínaþjófapukturlegt. Rikur maðr

vildi fá lán í bræðrasjóði, en fær ekki. Hér

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111v_-_223.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v])

er upprætt öll tiltrú manna á milli.

það er svína-þjófarpukur-andskots

legt. (mér er brugðið um * og að

jeg sje óglöggur í orðum).

Jón frá Melum: það er þennt sem

jeg helzt festi í minni af því sem

1. andmælandi talaði um. Fyrst var

það, að félagið væri leynt; mér finnst

vera full ástæða til þess að auglýsa það

ekki undireins, meðan maðr ekki veit ekki

hvaða undirtektir það fær. Annað var

það, að formaður mætti vera í Kpm.,

jeg sé ekkert beinl. á móti því, en kynni

þó betur við að það væri öðruvísi. þriðja

var það, að félagsstjórnin væri despotisk*

Jeg álít það nauðsynl. að einn sé oddviti

fyrir <del>þeim</del> flokki hverjum, en ekki 100.;

þetta sýnist að vísu vera ófrjálslegt, en

vér vitum að maðrinn, sem er oddviti, er

sjálfkjörinn til þess að vera formaðr félags

ins. Svo eru og lög félags þeirra ekki <del>áreiðanl.</del>eilíf

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112r_-_224.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r])

Ef að það er satt sem andmælandi sagði

að allir þingmenn væru svín, þá er

ástæða til þess hafa á móti félaginu,

en annars ekki.

Jón Ólafsson: það er miklu heppilegra

að hafa félagið opinbert vegna þess

að þá verðr heldur engu logið upp á félagið

Viðurvíkjandi forsetakosningu, þá á hún

að vera óbundin. Viðv. despotiska principinu

þá sagði hann, að þjóðmál vort kynni að

fara í hundana, þegar Jón Sig. félli frá,

en ef málið er ekki sterkara en svo, þá

má það líka fara í hundana. Frum-

mælandi talaði um að oddvitafýsnin væri

skaðl., en þá er Jón Sig skaðl., því hvergi

kemr fram eins mikil oddvitafýsn eins

og hér. Svona organiserað ætti hvert fjélag

að vera, sem vildi kom aá despotíi,

en ekki það sem vildi hafa frelsi. það má

má ekki breyta lögum þessum, því

forseti ein kýs mennina, sem lögin sem mega breyta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112v_-_225.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v])

<del>þet</del> Gísli Magnússon: Viðv. formanns-

kosningu, þá er hún carricatur,

skrímsli, turpitudo, nequitia, etc. etc.

Jón Sig. deyr, eða verðr minister í

Grikklandi, eða rektor á Norðurlandi.

hann má vera formaður, en hinn ekki,

og það er absurdum. Viðv. leyndard. prin-

cipinu, þá álít jeg það ei nauðsynl.,

að hafa öll félög opinber. Ólafr stipt-

amtmaðr vildi draga fram alla sína;

nú set jeg svo sem félag myndaðist,

til að spyrna á móti því, og þá hefði

það ástæðu til að <del>hafa</del> vera sig leynt.

Eg ímynda mér, að frummælandi hafi

hugsað þannig, að formaðr þjóðvina-

félagsins væri hér sjálfkjörinn. þegar

sú svívirðal. Aþenuborg drap Socrates,

þá fór hún líkt að. Bölvuð sé Aþena.

Helgi Helgesen (forseti). Mér hafa

þótt lög þessi ófrjálsleg, en nú er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113r_-_226.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r])

jeg komin á nokkuð aðra skoðun. <del>þar</del>

Samb. Isl. og Dana er eins og Gyðinga

og Egypta. <del>Men</del> Jón Sigurðsson (Móses)

hefr vakið oss til þjóðernistilfinningar.

Jeg hef verið hálfvolgur í þessu máli.

Jón Sigurðsson hefr verið upp ala Íslend-

inga til að verða frjálsir, hann hefr átt

við að stríða vanþekkingu, deyfð, eigin-

girni, þrællyndi og öfund Islendinga.

Ef einhver mikill maðr kemur <del>han</del>

fram, þá koma blóðsugurnar og

ætla að drepa hann. Af því hann er

hataður, þá finn jeg ástæðu til þess að

álíta hann enn meiri mann. það er hörmul.

að heyra menn, sem rífa allt í sundur,

vilja eyðaleggja þetta eins og annað. Ef

maðr lítur á hvernig fólkið er, þá er

ástæða til að setja krapt í félagið

með þessum lögum. Allir mótstöðu-

menn <del>hans</del> Jóns Sig. hafa farið í hundana.

Maðr skal því ekki taka hart á lögunum

þessum eptir hinum verandi kringumstæðum.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113v_-_227.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v])

Meðan allt er í þeirri svívirðingu,

sem er, þá á þetta að vera þannig.

Jón Ólafsson Panegyrikusinn

yfir Jón Sigurðsson ætla jeg ekki að

tala um. En einmitt af því að Jón

Sigurðsson hefur almenningstraust

þá þarf ekki að hafa svona ákveðin,

despotisk lög. <del>þegar menn eru</del>

<del>orðnir fullkomnari</del>, og því meiri inter-

esse sem er, því meira stríð. <del>Hann<del>(andleg.)</del> berst</del>

<del>berst fyrir</del> Jón Sig. hefur vakið þjóð-

ina til frelsislöngunar en alls ekki

uppalið hana til að þyggja frelsið.

Lifi það vrövl, sem er vottur um frelsi.

Gísli Magnússon: Að eigna Jóni

Sigurðssyni það að hann hafi <del>b</del> vakið

frelsislöngun vora, er rétt, en <del>hann</del>forseti

hefði átt að geta fleiri manna, sem

ekki hafa gjört það síður. Kaupmenn eru

framandi hrækvikindi. Akill vildi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0114r_-_228.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r])

heldr vera kóngur í helvíti, en næst-

kommanderandi í himnaríki. Að

jeg sé kúaklessa getr gjarnan verið,

en undir lægja Jóns Sig. <del>getr gjarnan</del>

<del>verið</del> vil jeg ekki vera. Jeg held að

ekkert gott geti komizt á Íslandi meðan

það <del>það</del> hefur annan eins mann og

ritstjóra Gönguhrólfs.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 14.feb., 1873

2015-02-17T14:53:13Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1873}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 14. febrúar 1873
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==
[[File:Lbs_488_4to,_0109v_-_219.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0109v Lbs 488 4to, 0109v])
10. fundur, 14. febr.

Fyrst var rætt um þjóðvinafélagið.

Andmælandi Jón Ólafsson tók fyrstr til máls.

Maðr þekkir ekki annað til þess, en <del>þess</del> að því sem

lög þess skýra frá. það var mjög óheppil. af

því að gera sig að leyndu félagi. Tilgangr

félagsins er mjög glæsil., en þó hef jeg ei séð

eins óheppileg lög. Í 3. gr. <del>stendr</del>: stendur

alþingismenn eru stofnendur félagsins; þetta

skil jeg ekki; eru það allir alþingismenn um

aldur og æfi. Í 4. gr. er tiltekið að formaðr

megi vera hvar sem vill, en vara formaðr ætíð

í Tkvík. þetta er hótleg tilhögun, þar sem

formaðrinn er óbundinn, en varaformaðr bundinn

við vissan stað. (Gísli Magnússon: Lögin eru

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110r_-_220.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110r Lbs 488 4to, 0110r])
skammarl. samin; það má eigi interphellera

andmælanda þegar hann talar svo skynsaml.).

Hér gengr virðing og vald niðr á við, því

hér er hreinasta despotier og enginn getr

neinu ráðið nema formaðr, þar sem hann

má velja alla stjórnina; - og þetta félag kallar

sig frjálslegt! Í 5. gr. stendr að hver megi félags

maðr, sem sé kominn til vits og ára; hvar

er thermometer fyrir vitið? Í 10. gr. stendr

að reikninga megi prenta, ef það þykir henta.

hér kemur fram legndarlines* principið!

Í 11. gr. stendr að til fundarstjóra megi kjósa

formanninn etc. þetta er hlægil., og hendir á það

að sér í lagi skuli þó vleja formanninn. Samkv.

12. gr. má ekkert mál bera upp á fundi,

nema formaðr samþykki; þetta er verra en á

alþingi. Í 13. gr. stendr að fundir og félags-

menn hafi rétt til að láta <del>allar</del> ætlun sína

í ljós; er það mildi? þar á móti stendur

ekkert um hvort álit þeirra verði <del>ekki</del><sup<tekið til

greina; svo eru það ekki nema stærstu sýslurnar

sem mega láta ætlun sína í ljósi. Meðan

lögin eru þannig er ógangandi í félagið,

þar sem allir verða að vera hrákasleikjur formanns.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0110v_-_221.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0110v Lbs 488 4to, 0110v])
Gísli Magnússon: Jeg er alveg samþykk

ur andmælanda, sem þó sjaldan er.

Væri það[blekklessur] Væri það eigi slíkur maður sem

er, sem hefði stofnað þetta félag á þennan

því væri það kallaður þjófnaður og svik.

þett[blekklessa] Set að hóla* mætti á sr. Þórarinn - þá ætti

Jón Sig. að slaufast.* Magnús Stephensen dugl.

2 sótt um skrifarastörf - 1 fékk ekki - Jón í

Álaborg. Jeg var valin á þjóðfundin af því

að jeg talaði <del>um</del> lystil. á Eyrabakka og af

því að jeg átti bróður í Flóanum*. Allt

er illa orðað í þessari bók. Jeg saknaði

eins í stykkinu eptir Maliere, að þar var

ekki talað um Anoxagoras. Páskakastið

kemur í vor; þá ber ær Halld. Friðr.

og frá verðr snjórinn af lambasporð-

um. Til vits og ára er. Maðr segir við

Dísu: þú átt að hjöra 4 sk., við Signúju

þá átt að gefa 8 og, við Malen er: þú

átt að gefa 12. Jeg kalla þetta [blekklessa]

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111r_-_222.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111r Lbs 488 4to, 0111r])
þingsvínafélag. Og þessi maðr er

bróðir þessa manns, sem jeg vil

ekki tala um; hann átti mörg börn

fyrir guð drottinn. Séra Hamsto* fær

launaviðbót, jeg ekki. Bróðir minn

átti 15 börn, og þurfti 15 sinnum

að missa gagnið af konunni sinni

þegar hún var vanfær. Maðr stelur

læri, og er hýddur fyrir. Jens Sigurðss.

er ekki hýddur. Jón Sig. er eins og

góðr hestur, sem er kominn í dálæti og

kann sér ekki hóf. Hver bókmenntafelagsdeild

má verja <del>1</del>500 rd til bókakaupa. Á þing-

svínafélagið nokkurn sjóð. þetta

dokument er passandi hafundin enn
og obrúkandi. Nonsens. það er absurd

og félagsmenn megi ekki vera á fundi. Lögin

hepta framgang félagsins. Jeg uppástend

að þetta sé svínaþjófapukturlegt. Rikur maðr

vildi fá lán í bræðrasjóði, en fær ekki. Hér

----
[[File:Lbs_488_4to,_0111v_-_223.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0111v Lbs 488 4to, 0111v])
er upprætt öll tiltrú manna á milli.

það er svína-þjófarpukur-andskots

legt. (mér er brugðið um * og að

jeg sje óglöggur í orðum).

Jón frá Melum: það er þennt sem

jeg helzt festi í minni af því sem

1. andmælandi talaði um. Fyrst var

það, að félagið væri leynt; mér finnst

vera full ástæða til þess að auglýsa það

ekki undireins, meðan maðr ekki veit ekki

hvaða undirtektir það fær. Annað var

það, að formaður mætti vera í Kpm.,

jeg sé ekkert beinl. á móti því, en kynni

þó betur við að það væri öðruvísi. þriðja

var það, að félagsstjórnin væri despotisk*

Jeg álít það nauðsynl. að einn sé oddviti

fyrir <del>þeim</del> flokki hverjum, en ekki 100.;

þetta sýnist að vísu vera ófrjálslegt, en

vér vitum að maðrinn, sem er oddviti, er

sjálfkjörinn til þess að vera formaðr félags

ins. Svo eru og lög félags þeirra ekki <del>áreiðanl.</del>eilíf

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112r_-_224.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112r Lbs 488 4to, 0112r])
Ef að það er satt sem andmælandi sagði
að allir þingmenn væru svín, þá er

ástæða til þess hafa á móti félaginu,

en annars ekki.

Jón Ólafsson: það er miklu heppilegra

að hafa félagið opinbert vegna þess

að þá verðr heldur engu logið upp á félagið

Viðurvíkjandi forsetakosningu, þá á hún

að vera óbundin. Viðv. despotiska principinu

þá sagði hann, að þjóðmál vort kynni að

fara í hundana, þegar Jón Sig. félli frá,

en ef málið er ekki sterkara en svo, þá

má það líka fara í hundana. Frum-

mælandi talaði um að oddvitafýsnin væri

skaðl., en þá er Jón Sig skaðl., því hvergi

kemr fram eins mikil oddvitafýsn eins

og hér. Svona organiserað ætti hvert fjélag

að vera, sem vildi kom aá despotíi,

en ekki það sem vildi hafa frelsi. það má

má ekki breyta lögum þessum, því

forseti ein kýs mennina, sem lögin sem mega breyta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0112v_-_225.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0112v Lbs 488 4to, 0112v])
<del>þet</del> Gísli Magnússon: Viðv. formanns-

kosningu, þá er hún carricatur,

skrímsli, turpitudo, nequitia, etc. etc.

Jón Sig. deyr, eða verðr minister í

Grikklandi, eða rektor á Norðurlandi.

hann má vera formaður, en hinn ekki,

og það er absurdum. Viðv. leyndard. prin-

cipinu, þá álít jeg það ei nauðsynl.,

að hafa öll félög opinber. Ólafr stipt-

amtmaðr vildi draga fram alla sína;

nú set jeg svo sem félag myndaðist,

til að spyrna á móti því, og þá hefði

það ástæðu til að <del>hafa</del> vera sig leynt.

Eg ímynda mér, að frummælandi hafi

hugsað þannig, að formaðr þjóðvina-

félagsins væri hér sjálfkjörinn. þegar

sú svívirðal. Aþenuborg drap Socrates,

þá fór hún líkt að. Bölvuð sé Aþena.

Helgi Helgesen (forseti). Mér hafa

þótt lög þessi ófrjálsleg, en nú er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113r_-_226.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113r Lbs 488 4to, 0113r])
jeg komin á nokkuð aðra skoðun. <del>þar</del>

Samb. Isl. og Dana er eins og Gyðinga

og Egypta. <del>Men</del> Jón Sigurðsson (Móses)

hefr vakið oss til þjóðernistilfinningar.

Jeg hef verið hálfvolgur í þessu máli.

Jón Sigurðsson hefr verið upp ala Íslend-

inga til að verða frjálsir, hann hefr átt

við að stríða vanþekkingu, deyfð, eigin-

girni, þrællyndi og öfund Islendinga.

Ef einhver mikill maðr kemur <del>han</del>

fram, þá koma blóðsugurnar og

ætla að drepa hann. Af því hann er

hataður, þá finn jeg ástæðu til þess að

álíta hann enn meiri mann. það er hörmul.

að heyra menn, sem rífa allt í sundur,

vilja eyðaleggja þetta eins og annað. Ef

maðr lítur á hvernig fólkið er, þá er

ástæða til að setja krapt í félagið

með þessum lögum. Allir mótstöðu-

menn <del>hans</del> Jóns Sig. hafa farið í hundana.

Maðr skal því ekki taka hart á lögunum

þessum eptir hinum verandi kringumstæðum.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0113v_-_227.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0113v Lbs 488 4to, 0113v])
Meðan allt er í þeirri svívirðingu,

sem er, þá á þetta að vera þannig.

Jón Ólafsson Panegyrikusinn

yfir Jón Sigurðsson ætla jeg ekki að

tala um. En einmitt af því að Jón

Sigurðsson hefur almenningstraust

þá þarf ekki að hafa svona ákveðin,

despotisk lög. <del>þegar menn eru</del>

<del>orðnir fullkomnari</del>, og því meiri inter-

esse sem er, því meira stríð. <del>Hann<del>(andleg.)</del> berst</del>

<del>berst fyrir</del> Jón Sig. hefur vakið þjóð-

ina til frelsislöngunar en alls ekki

uppalið hana til að þyggja frelsið.

Lifi það vrövl, sem er vottur um frelsi.

Gísli Magnússon: Að eigna Jóni

Sigurðssyni það að hann hafi <del>b</del> vakið

frelsislöngun vora, er rétt, en <del>hann</del>forseti

hefði átt að geta fleiri manna, sem

ekki hafa gjört það síður. Kaupmenn eru

framandi hrækvikindi. Akill vildi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0114r_-_228.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0114r Lbs 488 4to, 0114r])
heldr vera kóngur í helvíti, en næst-

kommanderandi í himnaríki. Að

jeg sé kúaklessa getr gjarnan verið,

en undir lægja Jóns Sig. <del>getr gjarnan</del>

<del>verið</del> vil jeg ekki vera. Jeg held að

ekkert gott geti komizt á Íslandi meðan

það <del>það</del> hefur annan eins mann og

ritstjóra Gönguhrólfs.

þá var fundi slitið.

H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 14.feb., 1873

2015-02-17T14:38:50Z

Eoa2:

Fundur 7.feb., 1873

2015-02-17T10:57:40Z

Eoa2:

Fundur 6.des., 1872

2015-02-16T21:42:45Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1872}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 6. desember 1872
* '''Ritari''': Hallgrímur Melsteð
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0096v_-_193.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0096v Lbs 488 4to, 0096v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0096v Lbs 488 4to, 0096v])
 6. fundur
 6. Desember.
 Forseti: að stefnu tímanna hafði síðast verið frestað
 vegna fjarveru nokkurra: E. Briem og G. Magnussonar.
 1. Um stefnu tímanna frh.
 G.M. Hann hafi sjaldan komið jafn illa staddr vegna
 t.d. að við góða sé hn góðr, en frummæl. hafi grensað
 til hins ófæra, að <del>eftirvæntinga</del>bið fylgi eftirvæntingu, sakir
 gleymsku, sakir þess að langt væri síðan að um málið
 hefði verið rætt. - Höf. byrjað fagurt og skáld. að nokkru
 leyti, en þó að svo hafi verið þá sé svo að slíkir skáldl.
 orðskviðir sé <del>vanal.</del> bæði mikið,- en oft ekkert segjandi.
 Viljandi hlaupa yfir það er hann eigi man, eða fá hjálp
 1. Um reformation; höf. skýrandi að það sé að færa eitt
 í <del>betra annað</del>sitt upprunal. form, betra form, en þetta er að endurmynda
 hvort betri eða verri, fyrir því höf. lagt fegurri þýðingu í
 orð þetta, en það átti skilið.
 2. að framfarir væru komnar undir frelsi og réttlæti, en geta
 verið komnar undir mörgu öðru t.d. bjargálnum o.sl., með
 öðrum orðum sigla of harðan byr.
 3. að öld frá dauða Napoleons - 1848hafi verið afturfara öld<del>en almennt viðurkennt</del>

----
[[File:Lbs_488_4to,_0097r_-_194.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0097r Lbs 488 4to, 0097r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0097r Lbs 488 4to, 0097r])
 <del>að</del> en það er líkt eins og gömlu karlarnir segja um sína
 tíma, að betra hafi verið meðan þeir lifðu. En var hagr mið-
 Evropu verri eftir Nap. en á dögum Luðv. 14 og 15. - Nei, því
 verri gat hn ei verið, og revolutionin hreinsandi hinn
 dimma himinn hinna aldanna, og Nap. Sól þess himins.
 <del>3. Ef menn hefðu andl. frelsi gætu menn fengið politisk
 frelsi en það fraseologi</del>
 3. jTrúarfrelsi, emancipation et socialismus; viðv. <del>f</del> trúar-
 frelsi, að það sé prívatísk, mótmælist, sakir þess, að það
 væri óbrúkandi að hver hefði <del>það</del> slíkt eins og hann vildi
 Um Emancipation, framstundan heimsins er rjett; en hvort
 er mögul. að kona geti komið fram alveg eins o gkarlmaðr
 það er spursmál, og dugar ekki eintom fraseologi. Og að segja
 að kona standi á sama stigi að sínu leyti sem maðurinn
 að sínu leyti, með því ekkert sagt. þessvegna áðr en talað
 er um jafnrétti þarf að tala um hvar maðurinn og konan
 eigi að verða samferða og hvað hvort á <del>nesti</del>undan öðru.
 Socialismus, talaði höf snalllega, <del>og</del> segjandi að það
 væru hin fögru framför þessara tíma. En hingað til hefi hann
 komið fram sem einskonar skandalon, hvernig sem hann
 verður. Að misjafnt hafi verið um stöðu manna
 er satt, en socialismus mun eigi mikið um bæta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0097v_-_195.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0097v Lbs 488 4to, 0097v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0097v Lbs 488 4to, 0097v])
 En hvaðan er socialismus sprottinn, er það frá
 hinum ríku og velstöddu eða þeim <del>frá</del> á rassinum.
 Hann er frá þeim á rassinum þrátt fyri rorð frum-
 mælanda. Eflaust hafa margir socialistar verið ríkir,
 en það hafa þeir verið af fæðingu, en moraliter hafa
 þeir eigi komið vel fram. - Ergo: socialismus kom-
 ið illa fram og fordæmanlegur, en að því leyti
 fyrirgefanlegt, að sannleikur gengur ekki á gegn
 með góðu, heldur illa, jafnvel lygum og prettum.
 Eftir demokratin eiga allir að hafa jafnan rjett, og
 jafnbornir og citerað í Ameriku, en þetta er hægra að
 segja en útfæra. Hann glaður út af 1850 ideinni um
 30 manna stjórn á Islandi realiseraðri. En þessi stjórn
 getr farið svo að betra þyki að hafa alla þessa 3 menn
 hér í Rvk og taka því safinn og brúka hann til <del>eld</del> þess.
 þetta er eftir <del>þjar</del> jafnréttinum. Ef menn segja að
 hann sé eigi nógu vel klæddr né fræddr verður svarið,
 að það sé af því að hann hafi eigi fæðst af nógu
 ríkum foreldrum. - En eftir socialistum eru börnin
 jöfn guði gjöf öllum, og fyrir því á að taka frá hin-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0098r_-_196.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0098r Lbs 488 4to, 0098r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0098r Lbs 488 4to, 0098r])
 um ríku handa hinum fátæku. Eins næður heiðarl.
 á börn sem hann vill ala heiðarl. upp, ein kerling sett barnið sitt með hverjum strák,
 þá á eftir reglum socialista að taka frá börnum hins
 heiðarl. handa öllu illþýði sem á einhvern hátt ekkert
 á til. - það princip, að taka hvern mann, sem hafi aðeins
 heilt vit, það sé eigi séð fyrir endann á því. Socíalist-
 anna hugmynd sé að nivetlera* allt, með oðrum orðum
 að gera allt að donsku flatbrauði. T.d. að klípa af
 ymsum <del>smáum</del> stórum stjórnum og bæta við hina
 smáu, úr því verður stjórngrautur, sem engum er
 þént með, og þetta er eftir socíalismus.
 Að Krig sé Selskab er eitt af piis desideries, en
 ekkert annað en heimsku skvaldur; <del>mar</del> það er fögur
 ósk, að óska að aldrei verði barist, en spursmál
 hvort mögul. sé að realisera.
 Að menn fæðist með sama rétti er sama sem að
 segja að börn fæðist með eins nefi 2. augum 2. eyrum,
 og jafnvel neitast að öll börn fæðist með sama rétt, og
 hvort það er eigi mun heimanlegra fyrir börn landfó-
 getans að ganga inn í heiminn eða einkverja skrælingja,

----
[[File:Lbs_488_4to,_0098v_-_197.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0098v Lbs 488 4to, 0098v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0098v Lbs 488 4to, 0098v])
 auðvitað megi bæta úr því með því að stela
 úr vasa annara.
 Að socíalist vilji hafa næsta réttlæti er svo
 að hann hrækir því út
 <del>Um</del>Konúnganna regiment af guðs náð var haft í skopi; meðan menn
 eru <del>barn</del> ungir geta menn haft það í skopi, en
 að vera er það eftirstöðvar af fornu guðrækilegu
 hugarfari. Í fyrstu er þetta eigi sagt til að hreykja sér
 upp yfir aðra, heldur af því, að menn, er voru í miklu
 góðgengi áður, þökkuðu á einhvern hátt guði fyrir
 slíka heppnisstöðu sína.
 Að lýðstjórn sé betri en höfðingja - eða konungastjórn; þó
 að það sé sorgl. hvað konungstjórn hafi farið, þá er mjög
 óvíst að lýðsstjórn fari <del>f</del> betur, því að lýður leiðist
 ávallt af einstökum mönnum, er hefja sig upp yfir
 lýðinn, og hjá slíkum mönnum mun þá fljótt kvikna
 löngun til að koma sjálfum sér fram, jafnvel með því
 að niðra og útdjöfla hver öðrum.
 Um republik í San Maríus er ekkert að gagni að segir
 og í Schweitz, hvað hefur orðið gott af henni? Bænd-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0099r_-_198.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0099r Lbs 488 4to, 0099r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0099r Lbs 488 4to, 0099r])
 urnir eiga þar reydnar feitar sauðasíður, en að slíkt
 sé miklar framfarir er víst eigi. Með öðrum orðum að
 þó að ein þjóð geti veseterað, það er eigi merkilegt.
 Mun það að menn megi skifta meiningu 7 sinnum á dag
 það er óbrúkandi, hvað sem svo frummælandi segir, og
 ómögulegt að eiga við slika menn, og óskandi að Forseti
 tæki fram í slíkt.
 „það sé skylda vor að beina tímanum í rétt horf“; slíkt
 er eintómt þvaðr.
 Resúltat að hann hafi talað margt skáldlega, þvað-
 url. lofl. lausl. bullsl., sleppandi mörgu er mikils-
 var vert, alveg inntekin af socíalismus. Emanci-
 pation ómerkil. Socialismus hrækist fram.
 Menn fæðast; tímar líða, og framkoma höfuð ættanna,
 og síðan konungar, og yfir höfuð hvaða nafn sem slíkt vald
 hefir haft hefir eitt vald verið yfir þjóðunum. Eftir
 kverja dauð öld nema t.d. karlamagnús, síðan sví-
 virða kganna t.d. Luðv. 14og15. - Á síðari tímum hafa
 menn því fundið mun hinna efstu og múgans,
 útaf því, að menn hafa viljað fylla upp þetta skarð

----
[[File:Lbs_488_4to,_0099v_-_199.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0099v Lbs 488 4to, 0099v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0099v Lbs 488 4to, 0099v])
 hefir komið Constitution. - Stefnan hefir verið
 að bæta kjör hinna kúguðu og jafna <del>þ</del> allt eftir því
 sem lætur sig gera, og til þess er Constitution góð,
 sömul. meiri umhugsun um velmegun manna á milli,
 um að menn komi fram hæfilegleikum sínum. En
 Socíalistanna skoðun að eins að menn hafi nóg að
 eta og drekka, og láta alla slóða og slúbberta komast
 fram, <del>hvað sem</del> án þess að vinna nokkuð til. það sé
 því saurgun að tala nokkurt orð hér Socíalistum
 til góðs.
 J. Ól. Andm. sagðist þekkja ideer Soc. en hann hefir
 alveg misskilið anda þeirra, og á því er öll andmælin
 bygð. <del>Ha</del> Andm. hefði sagt að í stað þess að tala um
 stefnu tímans, hefði talað um framfarir tímans;
 en það er hið sama. Um Reformation sannfærðist
 eigi af orðum Andmæl. (G. M. þarf eigi að svarast)
 Um trúarbrögð var hneyxlanl. hjá andmæl. því réttr og
 trúarbrögð geta ekki átt undir sama, því í prin-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0100r_-_200.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0100r Lbs 488 4to, 0100r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0100r Lbs 488 4to, 0100r])
 cipi sé það slik moðsat; því trúin verður að vera
 blind, annars er það ekki trú; engin trú getur verið
 án fanatikunar; og í vísindal. disputation er trúin
 vísindamanni alveg ósamboðin, því trú hefur ekki
 hið minnsta að gera við skynsemi, <del>maðr þ</del> en án skyn-
 semi geta engin vísindi existerat. Að hagur Mið-Evrópu
 hefði staðið eins vel og á dögum Lúðv. 14., sýnir ekki neitt, því
 með vitlausasta systemi má framkunstla ástand, sem
 ekki beinlínis fer aftur í orði kveðnu. því Matternick
 sem þá réði mestu var sá argasti frelsisóvinur, sem hugsast
 gat. Um Emancipation fór Andm. illum orðum; <del>hún</del>
 hefir sama rétt; hvernig sem hún brúkar er undir hennar,
 sjálfrar <del>innri</del> sálargáfum komið, en sama útvortis rétt
 á hún að hafa. Til þess að hafa Psychologi konunnar þarf
 maður a ðhafa séð konur um allan heim útvíklast undir
 sömu kringumstæðum og mennina. <del>Hvo</del> Andm. hafði
 það mest á móti Socialismus, að hann hefði komið
 fram sem eins konar skrípi, en ef menn vilja

----
[[File:Lbs_488_4to,_0100v_-_201.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0100v Lbs 488 4to, 0100v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0100v Lbs 488 4to, 0100v])
 <del>kon</del> dæma hann eiga menn að dæma hann eftir
 setningum en eigi eftir því hvernig einstakir menn
 hafa fordjöflað honum, og þó þeir hafi brennt nokkur hús í París.
 Um að það sé eigi ríkir menn, er kommið hafa fram
 með Social. er skakkt t.d. Karli Mat, sem er einn
 hinn <del>ríkasti og</del> ríkmannlegasti maður.
 Að það sé princip Soc. að húsgangsmenn og betlarar fái
 mat án þess að vinna eða gera neitt, er alveg misskiln-
 ingur, og þó að einstakir Soc. segi slíkt, þá eiga menn
 eigi að fara eftir því, heldur eftir því systemi,
 sem Soc. hefir sett sér í heild sinni.
 Andm. sagði að soc. vildu láta alla hafa jafnrétti, en það er
 eigi svo heldur hafa allir í fyrstunni jafnan rétt, og
 því er það að mönnum dytti eigi í hug að taka
 Sæfinn* til embætta, hann hefði að vísu í fyrstu verið jafn bor-
 inn til þess, en hann hefði eigi þá innvortis hæfileg-
 leika er til þess þurfa. - <del>Kosningar</del> Band á að vera á
 kjósendum en eigi þeim er stilla sig, eða kjörgengi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0101r_-_202.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0101r Lbs 488 4to, 0101r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0101r Lbs 488 4to, 0101r])
 um það, að sú sé meining Sóc. að allir eigi að hafa
 jafnt, með því að taka<del>deilingu</del> frá hinum ríku, er eigi satt. Soc.
 segja: Ríkið er skyldugt að bjóða öllum að hafa erviði
 ef hann vill, en það er undi rhonum sjálfum komið
 hvort hann neytir þess eða eigi. Og þá er einn heiðarl.
 borgari er orðinn svo farinn að hann eigi lengur
 getur unnið, þá taka Soc. eigi öll borgaraleg réttindi
 af slíkum manni, heldur láta hann njóta síns fyrra
 heiðarl. lífs, og veita honum lífsuppeldi, eigi sem öl-
 musu, heldur sem skyldu af ríkinu.
 Ef maður tekur 10 <del>l</del> ríki Borsspeculanta og slíka, þá hafa
 5 af 10 gifst auðnum, 8 af 10 erft, og 9 af 10 ekkert vit;
 þessir menn taka þá einn gáfaðan mann, sem sér um
 allt þeirra og hefir í staðinn - brauð upp í sig og ekk-
 ert annað. - Beinasninn, sem á engu hefir vit, er aðeins
 hefir erft, hefir rétt til að taka <el>góðan og</del> hæfilegleika-
 mann sem sinn slora, en slíkt er rangt.
 Soc. vilja eigi af taka erfðaréttinn, en setja grændser
 fyrir honum, þannig að sonurinn erfi eina vissa upphæð,
 er sé hæfileg til þess að koma honum fram.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0101v_-_203.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0101v Lbs 488 4to, 0101v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 11 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0101v Lbs 488 4to, 0101v])
 Andm. sagði að setn., krig er Selskab væri skvaldr,
 er það eigi satt, <del>góð</del> og fyrst svo er, þá er það og rétt ef það
 verður realiserað, og að það, að stríð hætti er eigi ómögu-
 legt. því einhvern tíma komast þjóðirnar svo langt,
 að þær geta gert grein á landi og þjóð. það er eigi föð-
 urlandsást að sloka hraungrýti og perisla* eins lands,
 heldur þjóðina, sem byggir landið.
 Ef nokkuð á að gefa einum forrétt, þá er það innvortis
 hæfilegleikar, en til þess það geti átt sér stað verður út-
 vortis jafnrétti að eiga sér stað. Soc. segist eigi vera
 andans barn heldur það praktiskasta fyrirkomulag,
 og vil því hafa almindelig velvære, og nái hann því
 takmarki, getur <del>þe</del> Soc. eigi fengið meira hrós. Mann-
 félagið á að sjá fyrir andans forða, Ríkið fyrir líkamans.
 Konungar „af guðs náð“ hið næsta hneyxli í
 kristninni, og hverjum manni ber að hata konungdóm-
 inn, þó hann eigi hati persónurnar. Þessir menn vita
 að <del>hvað</del> þeir mega gera allt sem þeir vila, allt hið versta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0102r_-_204.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0102r Lbs 488 4to, 0102r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 12 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0102r Lbs 488 4to, 0102r])
 og bölfaðasta, og að þeir hvað sem þeir gera eru
 friðhelgir; <del>ministragreyin má hengja</del> og þessir kongar,
 sem ekkert mega sín, sem eru borgaðar millíonir, sem
 hjálpað gætu so og so mörgum oðrum fyrir ekki neitt, sem verða að
 samþykkja hvað sem fyrir þá er lagt, þessir konung-
 ar eiga að vera hinir þýðingarmestu menn í ríkinu.
 Constitationelt Monarchi úthrærist af vörunum og eins og
 Björnson segir er Pander* með en sögn i Spitsen.
 Demokratí má gjarna<del>st</del> stýrast af einum, en það
 stýrist þá eigi af einum idiot, sem ekkert hefir nema
 það, að hann sé fæddr til slíks.
 Svissarar hafa meiri materiel velvegnun en önnur
 lönd, og það hefir verið útreiknað að hér um 1/7 fleiri
 menn eru í Sveits, en jörðin framflytur eftir náttur-
 unni. Sveits er í því meira líberalt en önnur lönd, að
 allir pólit. afbrotamenn hafa þar griðastað.
 <del>M</del> Að menn mega ekki hafa meiningaskifti; er
 áður sett fram með röksemdum, og svo eft. sem menn
 verða yfirbevísaðir af nægum rökum, mega menn skifta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0102v_-_205.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0102v Lbs 488 4to, 0102v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 13 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0102v Lbs 488 4to, 0102v])
 meiningu.
 Ef menn viðurkenna soc. sem góða hugmynd, eiga
 menn að hafa þá trú a því, að hann fái framgang.
 Andmælanda sóc. er þá const. monarchí, en það er eins
 og áðr var sagt ideel lýgi. Ef konungurinn gerir rangt
 tekur lýðurinn það ti bragðs að hengja sinn konung,
 og þá er hann orðinn demokratiskur, og hið constit.
 monarchí er þá farið í hundana.
 Að Republik hefði fullnægt andmæl. ungum, en
 constit. monarchí nú fullnægi honum bezt, sýnir
 að jafnvel beztu menn getur dagað uppi.
 HEHelgesen. Hallgr Meðsteð

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 6.des., 1872

2015-02-16T20:49:06Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1872}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 6. desember 1872
* '''Ritari''': Hallgrímur Melsteð
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0096v_-_193.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0096v Lbs 488 4to, 0096v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0096v Lbs 488 4to, 0096v])
 6. fundur
 6. Desember.
 Forseti: að stefnu tímanna hafði síðast verið frestað
 vegna fjarveru nokkurra: E. Briem og G. Magnussonar.
 1. Um stefnu tímanna frh.
 G.M. Hann hafi sjaldan komið jafn illa staddr vegna
 t.d. að við góða sé hn góðr, en frummæl. hafi grensað
 til hins ófæra, að <del>eftirvæntinga</del>bið fylgi eftirvæntingu, sakir
 gleymsku, sakir þess að langt væri síðan að um málið
 hefði verið rætt. - Höf. byrjað fagurt og skáld. að nokkru
 leyti, en þó að svo hafi verið þá sé svo að slíkir skáldl.
 orðskviðir sé <del>vanal.</del> bæði mikið,- en oft ekkert segjandi.
 Viljandi hlaupa yfir það er hann eigi man, eða fá hjálp
 1. Um reformation; höf. skýrandi að það sé að færa eitt
 í <del>betra annað</del>sitt upprunal. form, betra form, en þetta er að endurmynda
 hvort betri eða verri, fyrir því höf. lagt fegurri þýðingu í
 orð þetta, en það átti skilið.
 2. að framfarir væru komnar undir frelsi og réttlæti, en geta
 verið komnar undir mörgu öðru t.d. bjargálnum o.sl., með
 öðrum orðum sigla of harðan byr.
 3. að öld frá dauða Napoleons - 1848hafi verið afturfara öld<del>en almennt viðurkennt</del>

----
[[File:Lbs_488_4to,_0097r_-_194.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0097r Lbs 488 4to, 0097r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0097r Lbs 488 4to, 0097r])
 <del>að</del> en það er líkt eins og gömlu karlarnir segja um sína
 tíma, að betra hafi verið meðan þeir lifðu. En var hagr mið-
 Evropu verri eftir Nap. en á dögum Luðv. 14 og 15. - Nei, því
 verri gat hn ei verið, og revolutionin hreinsandi hinn
 dimma himinn hinna aldanna, og Nap. Sól þess himins.
 <del>3. Ef menn hefðu andl. frelsi gætu menn fengið politisk
 frelsi en það fraseologi</del>
 3. jTrúarfrelsi, emancipation et socialismus; viðv. <del>f</del> trúar-
 frelsi, að það sé prívatísk, mótmælist, sakir þess, að það
 væri óbrúkandi að hver hefði <del>það</del> slíkt eins og hann vildi
 Um Emancipation, framstundan heimsins er rjett; en hvort
 er mögul. að kona geti komið fram alveg eins o gkarlmaðr
 það er spursmál, og dugar ekki eintom fraseologi. Og að segja
 að kona standi á sama stigi að sínu leyti sem maðurinn
 að sínu leyti, með því ekkert sagt. þessvegna áðr en talað
 er um jafnrétti þarf að tala um hvar maðurinn og konan
 eigi að verða samferða og hvað hvort á <del>nesti</del>undan öðru.
 Socialismus, talaði höf snalllega, <del>og</del> segjandi að það
 væru hin fögru framför þessara tíma. En hingað til hefi hann
 komið fram sem einskonar skandalon, hvernig sem hann
 verður. Að misjafnt hafi verið um stöðu manna
 er satt, en socialismus mun eigi mikið um bæta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0097v_-_195.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0097v Lbs 488 4to, 0097v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0097v Lbs 488 4to, 0097v])
 En hvaðan er socialismus sprottinn, er það frá
 hinum ríku og velstöddu eða þeim <del>frá</del> á rassinum.
 Hann er frá þeim á rassinum þrátt fyri rorð frum-
 mælanda. Eflaust hafa margir socialistar verið ríkir,
 en það hafa þeir verið af fæðingu, en moraliter hafa
 þeir eigi komið vel fram. - Ergo: socialismus kom-
 ið illa fram og fordæmanlegur, en að því leyti
 fyrirgefanlegt, að sannleikur gengur ekki á gegn
 með góðu, heldur illa, jafnvel lygum og prettum.
 Eftir demokratin eiga allir að hafa jafnan rjett, og
 jafnbornir og citerað í Ameriku, en þetta er hægra að
 segja en útfæra. Hann glaður út af 1850 ideinni um
 30 manna stjórn á Islandi realiseraðri. En þessi stjórn
 getr farið svo að betra þyki að hafa alla þessa 3 menn
 hér í Rvk og taka því safinn og brúka hann til <del>eld</del> þess.
 þetta er eftir <del>þjar</del> jafnréttinum. Ef menn segja að
 hann sé eigi nógu vel klæddr né fræddr verður svarið,
 að það sé af því að hann hafi eigi fæðst af nógu
 ríkum foreldrum. - En eftir socialistum eru börnin
 jöfn guði gjöf öllum, og fyrir því á að taka frá hin-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0098r_-_196.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0098r Lbs 488 4to, 0098r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0098r Lbs 488 4to, 0098r])
 um ríku handa hinum fátæku. Eins næður heiðarl.
 á börn sem hann vill ala heiðarl. upp, ein kerling sett barnið sitt með hverjum strák,
 þá á eftir reglum socialista að taka frá börnum hins
 heiðarl. handa öllu illþýði sem á einhvern hátt ekkert
 á til. - það princip, að taka hvern mann, sem hafi aðeins
 heilt vit, það sé eigi séð fyrir endann á því. Socíalist-
 anna hugmynd sé að nivetlera* allt, með oðrum orðum
 að gera allt að donsku flatbrauði. T.d. að klípa af
 ymsum <del>smáum</del> stórum stjórnum og bæta við hina
 smáu, úr því verður stjórngrautur, sem engum er
 þént með, og þetta er eftir socíalismus.
 Að Krig sé Selskab er eitt af piis desideries, en
 ekkert annað en heimsku skvaldur; <del>mar</del> það er fögur
 ósk, að óska að aldrei verði barist, en spursmál
 hvort mögul. sé að realisera.
 Að menn fæðist með sama rétti er sama sem að
 segja að börn fæðist með eins nefi 2. augum 2. eyrum,
 og jafnvel neitast að öll börn fæðist með sama rétt, og
 hvort það er eigi mun heimanlegra fyrir börn landfó-
 getans að ganga inn í heiminn eða einkverja skrælingja,

----
[[File:Lbs_488_4to,_0098v_-_197.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0098v Lbs 488 4to, 0098v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0098v Lbs 488 4to, 0098v])
 auðvitað megi bæta úr því með því að stela
 úr vasa annara.
 Að socíalist vilji hafa næsta réttlæti er svo
 að hann hrækir því út
 <del>Um</del>Konúnganna regiment af guðs náð var haft í skopi; meðan menn
 eru <del>barn</del> ungir geta menn haft það í skopi, en
 að vera er það eftirstöðvar af fornu guðrækilegu
 hugarfari. Í fyrstu er þetta eigi sagt til að hreykja sér
 upp yfir aðra, heldur af því, að menn, er voru í miklu
 góðgengi áður, þökkuðu á einhvern hátt guði fyrir
 slíka heppnisstöðu sína.
 Að lýðstjórn sé betri en höfðingja - eða konungastjórn; þó
 að það sé sorgl. hvað konungstjórn hafi farið, þá er mjög
 óvíst að lýðsstjórn fari <del>f</del> betur, því að lýður leiðist
 ávallt af einstökum mönnum, er hefja sig upp yfir
 lýðinn, og hjá slíkum mönnum mun þá fljótt kvikna
 löngun til að koma sjálfum sér fram, jafnvel með því
 að niðra og útdjöfla hver öðrum.
 Um republik í San Maríus er ekkert að gagni að segir
 og í Schweitz, hvað hefur orðið gott af henni? Bænd-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0099r_-_198.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0099r Lbs 488 4to, 0099r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0099r Lbs 488 4to, 0099r])
 urnir eiga þar reydnar feitar sauðasíður, en að slíkt
 sé miklar framfarir er víst eigi. Með öðrum orðum að
 þó að ein þjóð geti veseterað, það er eigi merkilegt.
 Mun það að menn megi skifta meiningu 7 sinnum á dag
 það er óbrúkandi, hvað sem svo frummælandi segir, og
 ómögulegt að eiga við slika menn, og óskandi að Forseti
 tæki fram í slíkt.
 „það sé skylda vor að beina tímanum í rétt horf“; slíkt
 er eintómt þvaðr.
 Resúltat að hann hafi talað margt skáldlega, þvað-
 url. lofl. lausl. bullsl., sleppandi mörgu er mikils-
 var vert, alveg inntekin af socíalismus. Emanci-
 pation ómerkil. Socialismus hrækist fram.
 Menn fæðast; tímar líða, og framkoma höfuð ættanna,
 og síðan konungar, og yfir höfuð hvaða nafn sem slíkt vald
 hefir haft hefir eitt vald verið yfir þjóðunum. Eftir
 kverja dauð öld nema t.d. karlamagnús, síðan sví-
 virða kganna t.d. Luðv. 14og15. - Á síðari tímum hafa
 menn því fundið mun hinna efstu og múgans,
 útaf því, að menn hafa viljað fylla upp þetta skarð

----
[[File:Lbs_488_4to,_0099v_-_199.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0099v Lbs 488 4to, 0099v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0099v Lbs 488 4to, 0099v])
 hefir komið Constitution. - Stefnan hefir verið
 að bæta kjör hinna kúguðu og jafna <del>þ</del> allt eftir því
 sem lætur sig gera, og til þess er Constitution góð,
 sömul. meiri umhugsun um velmegun manna á milli,
 um að menn komi fram hæfilegleikum sínum. En
 Socíalistanna skoðun að eins að menn hafi nóg að
 eta og drekka, og láta alla slóða og slúbberta komast
 fram, <del>hvað sem</del> án þess að vinna nokkuð til. það sé
 því saurgun að tala nokkurt orð hér Socíalistum
 til góðs.
 J. Ól. Andm. sagðist þekkja ideer Soc. en hann hefir
 alveg misskilið anda þeirra, og á því er öll andmælin
 bygð. <del>Ha</del> Andm. hefði sagt að í stað þess að tala um
 stefnu tímans, hefði talað um framfarir tímans;
 en það er hið sama. Um Reformation sannfærðist
 eigi af orðum Andmæl. (G. M. þarf eigi að svarast)
 Um trúarbrögð var hneyxlanl. hjá andmæl. því réttr og
 trúarbrögð geta ekki átt undir sama, því í prin-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0100r_-_200.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0100r Lbs 488 4to, 0100r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0100r Lbs 488 4to, 0100r])
 cipi sé það slik moðsat; því trúin verður að vera
 blind, annars er það ekki trú; engin trú getur verið
 án fanatikunar; og í vísindal. disputation er trúin
 vísindamanni alveg ósamboðin, því trú hefur ekki
 hið minnsta að gera við skynsemi, <del>maðr þ</del> en án skyn-
 semi geta engin vísindi existerat. Að hagur Mið-Evrópu
 hefði staðið eins vel og á dögum Lúðv. 14., sýnir ekki neitt, því
 með vitlausasta systemi má framkunstla ástand, sem
 ekki beinlínis fer aftur í orði kveðnu. því Matternick
 sem þá réði mestu var sá argasti frelsisóvinur, sem hugsast
 gat. Um Emancipation fór Andm. illum orðum; <del>hún</del>
 hefir sama rétt; hvernig sem hún brúkar er undir hennar,
 sjálfrar <del>innri</del> sálargáfum komið, en sama útvortis rétt
 á hún að hafa. Til þess að hafa Psychologi konunnar þarf
 maður a ðhafa séð konur um allan heim útvíklast undir
 sömu kringumstæðum og mennina. <del>Hvo</del> Andm. hafði
 það mest á móti Socialismus, að hann hefði komið
 fram sem eins konar skrípi, en ef menn vilja

----
[[File:Lbs_488_4to,_0100v_-_201.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0100v Lbs 488 4to, 0100v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0100v Lbs 488 4to, 0100v])
 <del>kon</del> dæma hann eiga menn að dæma hann eftir
 setningum en eigi eftir því hvernig einstakir menn
 hafa fordjöflað honum, og þó þeir hafi brennt nokkur hús í París.
 Um að það sé eigi ríkir menn, er kommið hafa fram með Social. er skakkt t.d. Karli Mat, sem er einn
 hinn <del>ríkasti og</del> ríkmannlegasti maður.Að það sé princip Soc. að húsgangsmenn og betlarar fái
 mat án þess að vinna eða gera neitt, er alveg misskiln-
 ingur, og þó að einstakir Soc. segi slíkt, þá eiga menn
 eigi að fara eftir því, heldur eftir því systemi,
 sem Soc. hefir sett sér í heild sinni.
 Andm. sagði að soc. vildu láta alla hafa jafnrétti, en það er
 eigi svo heldur hafa allir í fyrstunni jafnan rétt, og
 því er það að mönnum dytti eigi í hug að taka
 Sæfinn* til embætta, hann hefði að vísu í fyrstu verið jafn bor-
 inn til þess, en hann hefði eigi þá innvortis hæfileg-
 leika er til þess þurfa. - <del>Kosningar</del> Band á að vera á
 kjósendum en eigi þeim er stilla sig, eða kjörgengi

----
[[File:Lbs_488_4to,_0101r_-_202.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0101r Lbs 488 4to, 0101r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0101r Lbs 488 4to, 0101r])
 um það, að sú sé meining Sóc. að allir eigi að hafa
 jafnt, með því að taka<del>deilingu</del> frá hinum ríku, er eigi satt. Soc.
 segja: Ríkið er skyldugt að bjóða öllum að hafa erviði
 ef hann vill, en það er undi rhonum sjálfum komið
 hvort hann neytir þess eða eigi. Og þá er einn heiðarl.
 borgari er orðinn svo farinn að hann eigi lengur
 getur unnið, þá taka Soc. eigi öll borgaraleg réttindi
 af slíkum manni, heldur láta hann njóta síns fyrra
 heiðarl. lífs, og veita honum lífsuppeldi, eigi sem öl-
 musu, heldur sem skyldu af ríkinu.
 Ef maður tekur 10 <del>l</del> ríki Borsspeculanta og slíka, þá hafa
 5 af 10 gifst auðnum, 8 af 10 erft, og 9 af 10 ekkert vit;
 þessir menn taka þá einn gáfaðan mann, sem sér um
 allt þeirra og hefir í staðinn - brauð upp í sig og ekk-
 ert annað. - Beinasninn, sem á engu hefir vit, er aðeins
 hefir erft, hefir rétt til að taka <el>góðan og</del> hæfilegleika-
 mann sem sinn slora, en slíkt er rangt.
 Soc. vilja eigi af taka erfðaréttinn, en setja grændser
 fyrir honum, þannig að sonurinn erfi eina vissa upphæð,
 er sé hæfileg til þess að koma honum fram.

----
[[File:Lbs_488_4to,_0101v_-_203.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0101v Lbs 488 4to, 0101v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 11 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0101v Lbs 488 4to, 0101v])
 Andm. sagði að setn., krig er Selskab væri skvaldr,
 er það eigi satt, <del>góð</del> og fyrst svo er, þá er það og rétt ef það
 verður realiserað, og að það, að stríð hætti er eigi ómögu-
 legt. því einhvern tíma komast þjóðirnar svo langt,
 að þær geta gert grein á landi og þjóð. það er eigi föð-
 urlandsást að sloka hraungrýti og perisla* eins lands,
 heldur þjóðina, sem byggir landið.
 Ef nokkuð á að gefa einum forrétt, þá er það innvortis
 hæfilegleikar, en til þess það geti átt sér stað verður út-
 vortis jafnrétti að eiga sér stað. Soc. segist eigi vera
 andans barn heldur það praktiskasta fyrirkomulag,
 og vil því hafa almindelig velvære, og nái hann því
 takmarki, getur <del>þe</del> Soc. eigi fengið meira hrós. Mann-
 félagið á að sjá fyrir andans forða, Ríkið fyrir líkamans.
 Konungar „af guðs náð“ hið næsta hneyxli í
 kristninni, og hverjum manni ber að hata konungdóm-
 inn, þó hann eigi hati persónurnar. Þessir menn vita
 að <del>hvað</del> þeir mega gera allt sem þeir vila, allt hið versta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0102r_-_204.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0102r Lbs 488 4to, 0102r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 12 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0102r Lbs 488 4to, 0102r])
 og bölfaðasta, og að þeir hvað sem þeir gera eru
 friðhelgir; <del>ministragreyin má hengja</del> og þessir kongar,
 sem ekkert mega sín, sem eru borgaðar millíonir, sem
 hjálpað gætu so og so mörgum oðrum fyrir ekki neitt, sem verða að
 samþykkja hvað sem fyrir þá er lagt, þessir konung-
 ar eiga að vera hinir þýðingarmestu menn í ríkinu.
 Constitationelt Monarchi úthrærist af vörunum og eins og
 Björnson segir er Pander* með en sögn i Spitsen.
 Demokratí má gjarna<del>st</del> stýrast af einum, en það
 stýrist þá eigi af einum idiot, sem ekkert hefir nema
 það, að hann sé fæddr til slíks.
 Svissarar hafa meiri materiel velvegnun en önnur
 lönd, og það hefir verið útreiknað að hér um 1/7 fleiri
 menn eru í Sveits, en jörðin framflytur eftir náttur-
 unni. Sveits er í því meira líberalt en önnur lönd, að
 allir pólit. afbrotamenn hafa þar griðastað.
 <del>M</del> Að menn mega ekki hafa meiningaskifti; er
 áður sett fram með röksemdum, og svo eft. sem menn
 verða yfirbevísaðir af nægum rökum, mega menn skifta

----
[[File:Lbs_488_4to,_0102v_-_205.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0102v Lbs 488 4to, 0102v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 13 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0102v Lbs 488 4to, 0102v])
 meiningu.
 Ef menn viðurkenna soc. sem góða hugmynd, eiga
 menn að hafa þá trú a því, að hann fái framgang.
 Andmælanda sóc. er þá const. monarchí, en það er eins
 og áðr var sagt ideel lýgi. Ef konungurinn gerir rangt
 tekur lýðurinn það ti bragðs að hengja sinn konung,
 og þá er hann orðinn demokratiskur, og hið constit.
 monarchí er þá farið í hundana.
 Að Republik hefði fullnægt andmæl. ungum, en
 constit. monarchí nú fullnægi honum bezt, sýnir
 að jafnvel beztu menn getur dagað uppi.
 HEHelgesen. Hallgr Meðsteð

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 29.nóv., 1872

2015-02-12T15:20:15Z

Eoa2:

Fundur 22.nóv., 1872

2015-02-12T13:21:23Z

Eoa2:

Fundur 8.nóv., 1872

2015-02-10T14:51:00Z

Eoa2:

Fundur 8.nóv., 1872

2015-02-10T14:50:08Z

Eoa2:

Fundur 1.nóv., 1872

2015-02-06T14:46:36Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1872}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 1. nóvember 1872
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0082v_-_165.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0082v Lbs 488 4to, 0082v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0082v Lbs 488 4to, 0082v])
 2. fundur, 1. nóv.
 Fyrst las skrifari upp lög fjelagsins fyrir fjelags
 mönnum, og skrifuðu nokkrir nýir fjelagsmenn undir
 þau.
 Síðan las forseti upp umræðuefni þau, en nefndin,
 er kosin var á síðasti, hafði stungið upp á, og
 voru þau samþykkt af fundarmönnum í einu hljóði.
 þá voru kosnir ýmsir fjelagsmenn til að vera
 frummálsmenn í ýmsum umræðum.
 Ennfremur var ákveðið umræðuefni til næsta fundar,
 nl. 1. „*hússbyggingin etc.“; frummælandi Sig. Guðm.
 andmælendur: Jónas Helgason, og Magnús Stephensen,
 og 2. „De mortuis nil visi bene“. frummælandi:
 Gísli Magnússon; andmælendur: Sig. Guðm. og Jón Ól.
 þá tók frummálsmaður í conmciopatio-*
 málinu <del>til máls</del>, Eiríkkur Briem, til máls:
 Karlar og konur hfaa <del>t</del> yfirhöfuð jafna
 hæfileika, nema hvað þeir kunna ýmisl. frem.
 það sem karlar einkum hafa fram yfir
 konur er það, að þeir hafa phyciska krapta.
 Kjarkur og þrek er karlmönnum einkum

----
[[File:Lbs_488_4to,_0083r_-_166.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0083r Lbs 488 4to, 0083r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0083r Lbs 488 4to, 0083r])
 eign<del>að</del>aður, en kvennfólk er þó ef til vill kjark-
 meira í ýmsu, einkum í smákjarki; þær þola
 og hefur ýmis<del>s</del>l. mótlæti, og eldar líka betur.
 Sem konunga og stjórnarar hafa þær og eigi síðan
 dugnað. Kvennfólk hefur meira tilfinninga-
 líf, og er guðhræddara; sömul. þyki það
 hjátrúarfyllra. Ennfremur þykir <del>kar</del> kvennfólk
 hjegómasamara, en karlmenn drottnunar-
 gjarnari. Karlmenn hafa fremur „höfuð“
 Kvennfólk fremur hjarta; hugsun kvenna
 er fljótari. og kvennmenn skara fram úr
 að snarræði, og dto mannþekkingu, en eru
 eigi <del>l</del> eins logiskir og karlmenn, og eru <del>þó eigi</del>
 <del>þá</del> betri að sannfæra en <del>hæfni að sannfæra</del>
 en sanna. Karlar eru „abstract“, en kvenfólk
 „concret“. Konur eru aldrei eins lærðar og
 karlar, en eru þó jafnfróðir í því sem
 ekki er strangvísindalegt. - Sökum hinna
 nokkuð mismunandi hæfileika karla og
 kvenna verður rjettur þvi ei hinn sami

----
[[File:Lbs_488_4to,_0083v_-_167.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0083v Lbs 488 4to, 0083v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0083v Lbs 488 4to, 0083v])
 og getur eigi verið. á fyrri tímum var
 kvennfólk haft sem þrælar, en á síðari
 tímum hefur rjettur kvenna mjög breyst,
 ekki eing. eptir lögum, heldur eptir hugs-
 unarhætti manna. áður þótti t.d.
 sjálfsagt, að <del>kvenfólk eins</del> foreldrar
 eða vandamenn réðu eingöngu gitingu
 kvenna. Í útlöndum er eimancipation
 kvenna skoðuð sem lausn frá einhverri
 kúgun, sem í rauninni á sjer ekki stoð,
 því þó t.d. að konan hafi eigi fjárráð
 eptir lögum, ræður hún miklu í þeim efnum.
 það sem einkum þarf að gjöra fyrir kvenn-
 fólk er að mennta það, þannig að það gæti
 tekist á hendur ýmis aopinber störf, sem
 væru við þeirra hæfi, og yfirhöfuð
 að gjöra nokkuð fyrir í því tilliti, meira
 en; það er og einnig nauðsynl. að kvenn
 menn hafi talsverða menntun þó eigi
 væri nema fyrir húslífið; það hefur
 líka svo mikil áhrif á hina uppvax-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0084r_-_168.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0084r Lbs 488 4to, 0084r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0084r Lbs 488 4to, 0084r])
 andi kynslóð, það ætti og að vera á sama
 menntunarstigi og karlmenn af þeirra
 failiu, þó eigi væru það eins lærð
 Sömul. <del>g</del> verðr að gefa kvennfólki kost
 á að leita atvinnu sinnar á þann hátt
 sem helzt væri við þeirra hæfi. Í útlönd-
 um er minni munur á körlum og konum
 í þessu tilliti, en hjer. það sem útheimtir
 líkaml. áreynslu geta kvenfólk ei eins vel
 og karlar, en ýmsar iðnir getur það eins
 stundað, t.d. skósmíði, verzluln, skrif-
 stofustörf, póstafgreiðslu etc. Til bóklegra
 starfa mundu kvennmenn vel vera hæfir, t.d.
 til að redigera blöð, semja kennslubækur
 handa unglingum, kenna börnum etc.
 Eigi virðist heldur ástæða til að meina
 þeim opinber störf, einkum þar sem
 þau snerta einhver persónul. atriði. Kven-
 fólk mundi eigi duga til að vera

----
[[File:Lbs_488_4to,_0084v_-_169.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0084v Lbs 488 4to, 0084v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0084v Lbs 488 4to, 0084v])
 prestar, en mundu vera ágætir með-
 hjálparar. Læknar ættu kvennmenn eigi
 að vera, en ýmisl. sem tilheyrir slíku
 t.d. að hjúkrun sjúklinga, er vel við
 þeirra hæfi. Politisk réttindi, t.d.
 kosningarrétt, þarf kvennfólk eigi að hafa,
 en þó er ýmisl. í politik og löggjöf, sem
 leita ætti ráða í hjá kvennfólki; það er
 og mjög tilhlýðil. að þær fylgi alm.
 málum með intresse, sér í lagi þeim,
 sem standa <del>sveitanefndinni</del> heimilis-
 lífinu næst, t.d. sveitastjórninni einkum
 sumum greinum hennar, svo sem
 því, er snertir bæjargrag og heimilislíf.
 Sig. Guðmundsson, andmælandi: það
 er búið að taka þetta mál út í allar
 æsar, svo jeg get ekkert sagt. þó vil
 jeg geta þess, að kvennfólk hefur meiri
 föðurlandsást en karlar, og ætti

----
[[File:Lbs_488_4to,_0085r_-_170.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0085r Lbs 488 4to, 0085r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0085r Lbs 488 4to, 0085r])
 slíkt eigi að vera látið ónotað. Í bókl.
 efnum álít jeg eigi að kvennfólk dugi
 jafnt <del>jafnt</del> og karlmenn, t.d. róman-
 literatur, drama etc. það vantar styrk
 í hugsununinni; sömul. vantar það
 styrk í hinu tekniska, t.d. málarakunst.
 það er einn höfuð gallinn á kvennfólkinu,
 að það er svo hjegómasamt, en slíkt
 má nota líka, því keppnin getur gjört
 mikið að verkum. Kvenfólk og börn
 eru beztir mannþekkjarar, þar næst
 dýrin, t.d. hundar, því þar samhugs-
 unin ræður minna, er <del>skp</del> skarpara auga.
 Eiríkur: Hvað snertir gáfur kvenna,
 þá átti jeg einkum við námsgáfur
 sem jeg ætla þær hafa ekki síður en
 karlmenn. Öfund ætla jeg karlmenn
 eigi síður hafa um karlmenn.
 Helgi Helgesen: Viðvíkjandi gáfum kvenna
 vil jeg geta þess, að í barnaskólanum eru

----
[[File:Lbs_488_4to,_0085v_-_171.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0085v Lbs 488 4to, 0085v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0085v Lbs 488 4to, 0085v])
 stúlur efstar í hverjum bekk.
 Gísli Magnússon: Frummælandi
 tók karlmenn og kvennmenn eins og þeir
 og þær, en gætti þess eigi, að kvenn-
 fólk hefur svo ólíkt uppeldi og karl-
 menn. Karlmennsku vanta kvenfólk
 eigi. (kerla kallast konan í stjórn). Fyrst
 er kvennfólk alið upp við að passa börn
 og dúlla við ýmisl. smávegis, og með
 því gjört kvennmanlegra en það annars
 mundi vera. Ef kvenfólk gengi í herskóla,
 en karlmenn væri haft til að busta
 þá og þjóna þeim, þá mundi kvennfólk fremur
 vera kallmannlegri en kvennmenn. <del>f</del> að
 því er snertir það, að kvenfólk eldist
 betur, þá er það opt komið af því,
 að styttir síður aldur sinn með óreglu-
 legum lifnaði, einkum í uppvextinum.
 Námsgáfur kvenna munu eigi vera meiri
 því á námsgáfu karla reynir meira

----
[[File:Lbs_488_4to,_0086r_-_172.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0086r Lbs 488 4to, 0086r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0086r Lbs 488 4to, 0086r])
 en námsgáfur kvenna, t.d. er opt sagt að systirin
 sje gáfaðari en bróðirinn, ef bróðirinn
 lærir í skóla, en það er ei sagt, að systir-
 in yrði betri ef hún kæmi í skóla.
 jeg vil því eigi kannast við, að kven-
 menn sjeu <del>jafn</del> gáfaðari, en aptur á mót vil
j eg halda, að kvennmaðurinn hafi til að
 bera töluverða karlmennsku, en kannast
 þó við, að karlmaðurinn er alltaf eitthvað
 gjörfuglegri. - Hvað snertir réttindi
 kvenna, þá er það sjálfsagt, að kvenn-
 mönnum læri jafnrétti við karlmenn
 í því, sem þeir hafa jafna hæfi-
 legleika; en hæfileika til að vera prestur
 og læknir ætla jeg kvenfólk hafi ekki.
 Að það hafi áður verið alment
 að foreldrar neyddu kvennmenn til að
 giptast fremur en nú, því neita jeg,
 nema hvað áður var<del>t</del> allt illtríkara

----
[[File:Lbs_488_4to,_0086v_-_173.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0086v Lbs 488 4to, 0086v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0086v Lbs 488 4to, 0086v])
 og meira snauta. Að kosningaréttur
 sje eigi eins merkil. fyrir hina ein-
 stöku, eins og fjelagið, því neita
 jeg. Andmælandi talar um föður-
 landsást kvenna; í slíku skil jeg ekki,
 mörg dæmi þekki jeg upp á föðurlands-
 ást karla, en fá upp á föðurlandsást
 kvenna, því þó kvenfólk skræki blíðu-
 legar um slíkt, þá er slíkt lítilsvert.
 Hvað snertir tekniska gáfu kvenna, þá
 álít jeg hana minni af því, að kvennmenn
 <del>að</del> venjast minna við slíkt. öfund ætla
 jeg eigi <del>eigi</del> síður eiga heima hjá
 karlmönnum. Móðir mín var nudd-
 samari en faðir minn, það sýnir að
 kvenfólk á fremur í við slíkt dútl
 að stríða. Mannþekkingu barna og sjer í
 lagi hunda met jeg eigi mikils, slíkt
 kalla jeg að fara yfir á hundavaði
 Eiríkur: Ef maður sleppir reynsl-

----
[[File:Lbs_488_4to,_0087r_-_174.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0087r Lbs 488 4to, 0087r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0087r Lbs 488 4to, 0087r])
 unni, og talar eigi um það sme
 er, þá koma fram ótal möguleikar,
 maður má eigi heldur segj aað kringum-
 stæður ráði öllu. Aðalmunur karla
 og kvenna er það að kvennfólkið er afl-
 minna í hverju sem er. Kvennfólk <del>hefur</del>
 hefur opt átt kost á nema ýmisl. t.d.
 hernað, en það hefur sjaldan staðið
 sig mjög vel í slíku. Hark karlmanna
 spillir oft heilsu þeirra, en útivist
 þeirra og vinna styrkir hana. Námsgáfur
 kvenna ætla jeg eigi síður en karla.
 það var og heldur eigi meining mín
 að gipt kvenfólk gæti staðið jafn-
 vel í sumum stöðum. Viðvíkjandi
 atkvæðisréttinum, þá álít hann eigi
 þurfi, því jafnvægi næst fyrir
 því. Föðurlandsást, eins og alla
 ást, ætla jeg <del>karlmenn</del> kvenmenn
 hafa <del>eigi síður</del>öllu fremur en karlmenn

----
[[File:Lbs_488_4to,_0087v_-_175.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0087v Lbs 488 4to, 0087v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 11 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0087v Lbs 488 4to, 0087v])
 Gísli Magnússon: Frummælandi sagði
 að <del>k</del>útivist og vinna bætti heilsu
 manna; það er satt; en þá er annað
 sem drepur þá, nl. bóklesturinn.
 Viðvíkjandi því, er sagt var um það, að
 stúlkur á barnaskólanum væru betur
 að sjer, þá kemur slíkt af því,
 að piltarnir ganga annan veg. Höfuð-
 gallinn á því, að kvennfólk eigi getur
 verið embættismenn, er barneignin.
 Helgi Helgesen: Jeg álít að verksvið
 kvennmanna hafi verið heldur þröng
 hingað til, og þyrfti að bæta úr því.
 Viðvíkjand idæminu, sem jeg tók úr
 barnaskólanum, þá álít jeg það
 rjett, og jeg hef fyrir mjer 10 ára reynslu
 fyrir mjer í því efni.
 Þá var umræðum lekið um þetta mál,
 og þóttu allir mælendur á eitt sáttir
 í aðalatriðum, nl. í því, að

----
[[File:Lbs_488_4to,_0088r_-_176.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0088r Lbs 488 4to, 0088r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 12 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0088r Lbs 488 4to, 0088r])
 rýmka bæri verksvið kvennmanna,
 og neita þeim meiri og fullkomnari
 menntun en hingað til hefur gjört
 verið.
 H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 02.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 5.jan., 1872

2015-02-05T15:02:07Z

Eoa2:

Fundur 9.jan., 1872

2015-02-05T15:01:46Z

Eoa2:

Fundur 12.jan., 1872

2015-02-05T15:01:22Z

Eoa2:

Fundur 19.jan., 1872

2015-02-05T15:01:00Z

Eoa2:

Fundur 26.jan., 1872

2015-02-05T15:00:03Z

Eoa2:

Fundur 2.feb., 1872

2015-02-05T14:59:39Z

Eoa2:

Fundur 9.feb., 1872

2015-02-05T14:59:19Z

Eoa2:

Fundur 16.feb., 1872

2015-02-05T14:58:54Z

Eoa2:

Fundur 23.feb., 1872

2015-02-05T14:58:32Z

Eoa2:

[[File:fundarbok1871-74.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1871-74. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]
{{Fundarbók_1872}}
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0488 Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]
* '''Dagsetning''': 23. febrúar 1872
* '''Ritari''': Valdimar Briem
* '''Staðsetning höfundar''': Reykjavík
* '''Viðstaddir''': XXX
----
* '''Lykilorð''':
* '''Efni''':
* '''Nöfn tilgreind''': XXX
----

==Texti==

[[File:Lbs_488_4to,_0064v_-_129.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0064v Lbs 488 4to, 0064v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0064v Lbs 488 4to, 0064v])
 19. fundur, 23. febr.
 Fyrst var tekið til umræðu um samband hinnar
 vaxandi og þverrandi kynslóðar, og var Jón Ólafsson
 frummælandi; hann mælti hér um bil á þessa leið:
 þetta mál má taka bæði almennt og sérstakt,
 og mun jeg fyrst tala um hið almenna. Tilgangr
 manna er að ná andl. og líkaml. velmegun, og miðar
 mönnum annaðhv. aptr á bak eða áfram. Hinir yngri
 sem hafa það fram yfir hina eldri, að þeir hafa
 meira fjör og interesse, en hinir eldri hafa reynsluna
 og æfinguna fram yfir hina. Hinir eldri eiga
 þó óhægra að snúa snúa sér við, og eru orðnir
 áhugalausir um flest, hinir yngri þar á móti
 lifa betur í tímanum, og eintrjánast ekki upp.
 Reynslan er ei reynsla hvurs einst. mans,
 heldr alls sem á undan honum er, og
 þá reynslu hafa framm hinir yngri en

----
[[File:Lbs_488_4to,_0065r_-_130.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0065r Lbs 488 4to, 0065r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0065r Lbs 488 4to, 0065r])
 hinir eldri andl. dauða eintrjáningar. Svo er
 opt, að ungr maðr hefr meiri eigin reynslu
 <del>en ga</del> en hinn gamli, þó gamlir hafi vanal.
 meiri eigin reynslu, en það er líka hið eina,
 sem margir menn hafa fram yfir <del>hið</del> hina gömlu.
 hinir yngri eru miklu liðugri, eins liðug skrúfa,
 þar sem hinir gamlari eru eins og forskrúfuð
 skrúfa. það er viðurkennt, að öll hin eldri stefna
 í kennslunni <del>sé</del> sem nú er hér á Ísl. sé
 í hafandi, t.d. menn eiga að læra 36 tíma í
 vikunni í 6 ár til að læra latínu, sem fæstir
 hafa gagn af; of mikið er einnig lesið af grísku,
 mathematik, náttúrusögu o. s.frv., en þar á
 móti langt of lítið af dönsku, þýzku, ensku,
 etc. Menn sjá t.d. Benedikt Gröndal hrósa
 því sem er þó enn verra, nl. Bessastaðarskóla,
 og er það gott dæmi upp á hvernig menn
 stagnerast. Í poliitisku tiliti eru hinir
 yngri heldri, en hinir gamlari conservativer

----
[[File:Lbs_488_4to,_0065v_-_131.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0065v Lbs 488 4to, 0065v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0065v Lbs 488 4to, 0065v])
 eintrjáningsfauskar. Fátt er alveg fordæmal.
 og það má þó segja sem þá conservative,
 <del>því</del> þeir hugsa svo, að sjaldan fer hefur þá
 brett er, og með því viðurkenna þeir einnig,
 að þeir sem ei menn til að gjöra breytingar,
 og eigi skjóta þannig málinu til hinna yngri.
 Samb. milli hinna yngri og eldri má
 tákna með því, að hinir yngri ganga mann-
 eskjugang áfram, en hinir eldri krabbagang aptr-
 á bak
 Síðan fók Helgi Helgesen til máls: Frum-
 mælandi talaði vel, en eigi full ljóslega, <del>sem</del>
 að mjer þótti, og vildi jeg helzt að hann
 talaði lengur og skýrði málið betur. Mjer
 líkaði eigi, að hann sagði að hinir gömlu gangi
 krabbagang aptr á bak, <del>en</del> því að það
 er víst, að þeir fylgja miklu betur tímanum
 margir hverir en hinir yngri. Jeg vil nefna
 eitt fagurt dæmi upp á gamlan man, sem
 fylgir vel tímanum, það er Thiers,

----
[[File:Lbs_488_4to,_0066r_-_132.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0066r Lbs 488 4to, 0066r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0066r Lbs 488 4to, 0066r])
 Hinir mestu framfaramenn í Frakklandi
 fylgja ooptast nær hans ráðum. það eru ein-
 mitt opt hinir eldri menn, sem mest gjöra,
 sem náttúrl. , *eiga þeirrar reynslu, sem
 þeir hafa fengið sjálfir og hjá öðrum og með
 bókum, og líka eru þeir orðnir minna bundnir
 af hégóma lífsins. Hjá hinum yngri verðr
 margt í fumi og flaustri, og hrapar um koll,
 <del>þegar</del>það, sem þeir ætla að fara að spreyta
 sig áfram. Bezt fer þó á, að engir menn
 og gamlir lifi og vinni í samvinnu; hinir
 gömlu mega ei litilsvirða fjör hinna ungu,
 og hinir ungu ei þekking og reynslu hinna
 gömlu; þeir vilja líka fara áfram, en
 á annan hátt, en spursmálið er: hvort
 er réttara?
 Jón Ólafsson. Jeg álít það fremr
 undantekningu, þegar gamlir menn fylgja
 tímanum. Hvað er Thiers snertir, þá eru
 nú komin á hann elliglöp, því það er

----
[[File:Lbs_488_4to,_0066v_-_133.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0066v Lbs 488 4to, 0066v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0066v Lbs 488 4to, 0066v])
 ei að marka, þó hinir barbarísku
 Frakkar <del>fari</del> hlaupi stundum eptir
 honum; heldr mætti nefna sómamenn
 eins og Bismark, Moltke, Vilhjálm keis-
 ara o.s. frv. - Gamla menn á að fara vel
 með, eins og útlifaða karla, sem <del>t</del> menn
 halda í lífinu, fyrir það sem þeir hafa
 gjört á hinum yngri árum. það væri
 ó náttúrul. ef maðurinn færi að verða nýtari
 þegar <del>og</del>líkams og sálarhæfileikar
 manna fara að dofna, <del>svo að</del> þeir hafa
 ei annað að bera fyrir sig en reynsluna,
 sem fylgir stagneruðum principum
 úr forfeðranna gröfum.
 Síðan var umræðum álitið lokið um
 þetta mál. Þá tók Jón Ólafsson aptur til
 máls; að skýra frá hinni nýjustu nýjung:
 Hin nýjasta nýung er hið islenzka

----
[[File:Lbs_488_4to,_0067r_-_134.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0067r Lbs 488 4to, 0067r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 6 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0067r Lbs 488 4to, 0067r])
 þjóðvinafjelag. það er stofnað í lok
 alþingis í sumar af alþingismönnum
 það er tilgangr þess að efla hag þjóðarinnar
 eptir því sem þeim flokki þykir hæfa, sem
 hafa, sem hefr stofnað það. Jeg vil því
 skora á fjelagsmenn að <del>skora á</del> ganga í fje-
 lagið, en til þess þurfa þeir að þekkja það,
 og vil jeg ráða fjelagsmönnum til að kynna
 sjer þau nákvæmar. (Hjer lýsti hann tilgangi
 og fyrirkomulagi fjelags þessa nákvæmar.)*
 Eptir að rætt var um þetta nokkra hríð
 aptr og áfram, án þess að komist yrði að
 nokkurri niðurstöðu, var málið fellt við
 að sinni. -
 Síðan tók Árni Jóhannsson til
 umræðu um gestrisni. (sem frummælandi):
 Íslendingar eru kallaðir gestrisnir, og
 eru það einnig; raunar gengur gestrisni þeirra

----
[[File:Lbs_488_4to,_0067v_-_135.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0067v Lbs 488 4to, 0067v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 7 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0067v Lbs 488 4to, 0067v])
 nokkuð vítt, þar sem verið er að troða í
 menn kaffi og ýmsu<del>m</del>, enn maðr hefr
 enga þörf á. Svo teljast menn við þetta
 bæði veitendur og þyggjendur, og veitendur
 bíða talsverðan skaða á efnum sínum. Miklu
 fremr ætti að sjá betr<del>og</del> eða greiða fyrir
 langferðamönnum, en gjört er. Gestrisnin
 er raunar optast sprottin af góðum vilja,
 þó hún sé misbrúkuð; en sumir menn
 <del>verða</del> eru gestrisnir til að fá á sig orð fyrir
 gestrisni, en það er ei hin sama gestrisni,
 en það er ei hin saa gestrisni sem sanna
 gestrisni er að veita hinum mest þurfandi
 hið þarfasta, og af góðum hug. það er margr
 siðr, að bjóða brennivín, og margt, sem
 manni er óhentugast, og getr jafnvel drepið
 menn. Hin sanna gestrisni er einnig fólgin
 í því, að greiða fyrir fólki á allan hátt,
 og gjöra ferð þeirra þægilegri, og þess þarf

----
[[File:Lbs_488_4to,_0068r_-_136.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0068r Lbs 488 4to, 0068r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 8 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0068r Lbs 488 4to, 0068r])
 sannarl. með hér á landi. Með hinni röngu
 gestrisni sviptir maðr ei sig, sjálfan
 og efnum, <del>veit</del>og þyggjanda, optlega mörgu
 góðu, heldr einnig mannfélagið. það er
 ei rétt, að neyða fólk til að þyggja beina,
 nema því aðeins að brýn þörf sé á því.
 þetta álít jeg að séu herumbil takmörkin.
 Þorvarðr Kerulf (andmælandi): Jeg
 er frummælanda samþykkr. Gestrisnin á
 að sýna sig í fylgdum, veitingum þarfra
 vista, góðri aðhlynningu og hjúkrun o.s. frv.
 En að vera að gefa flökkukindum og kjellingum
 með sér, álít jeg <del>við</del> óbrúkandi. Einnig kemur
 gestrisnin fram í því að vera eigi fúll
 heldr skrafhreifinn við gesti sína.
 Guttormur Vigfússon (andmælandi):
 Jeg hef opt verið heimskr en aldrei heimsk-
 ari en nú. Kellingar eru kellingar,

----
[[File:Lbs_488_4to,_0068v_-_137.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0068v Lbs 488 4to, 0068v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 9 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0068v Lbs 488 4to, 0068v])
 og kerlingar hafa alltaf þörf.
 Menn rísa upp á móti spjátrungum
 og lygurum og dönskum dönskum dónum
 og bjóða þeim allskonar beina.
 þegar þeir fara að <del>ham</del> heiman, eiga
 <del>þeir að fara</del> þeir að <del>fara</del> búa sig út
 með millión, og svo á að taka af þeim
 60 rd. fyrir nóttina. þjóðvinafélagið
 ætti að hreinsa oss<del>a</del> af þessum
 útlendingahroða, af því þeir eru
 hundar, eiga þeir að fara með <del>fund</del> hund-
 um, og fara í hundana. Hver sem vill
 viðurkenna sig sem menn, á að skrifa
 sig í þjóðvinafélag, sem er sá besti
 gestr, og hýsir ei nema góða gesti;
 það er gott og elskul. ungmenni og
 bezta mannsefni. Jeg gat ei rekið á

----
[[File:Lbs_488_4to,_0069r_-_138.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0069r Lbs 488 4to, 0069r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 10 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0069r Lbs 488 4to, 0069r])
 þetta endahnútinn. æ! æ! æ!
 Jón Ólafsson: Mjer er nú ver við
 gestrisnina en hinum; hún er ölmusa,
 og ekkert annað. Ferðamenn eiga eins að
 borga eins og aðrir. það ættu að vera
 lög um, hvað allar veitingar og greiði
 ættu að vera dýrar, og skylda þá fólk
 til að veita og greiða. Eins og kunningjar
 selja hver öðrum hluti, eins eiga
 þeir selja hvor öðrum greiða. Slíkt
 af öllu vil jeg gjöra kerlingum gott,
 og umrenningum. Borgunin getr verið
 sá einasti mælikvarði fyrir því hvað hver
 þarf, og hver ekki þarf.
 Jón Bjarnason: Þú ei ligur að pakk
 og illþyði rasar um landið, og ganga
 eins grenjandi ljón um allar sveitir,

----
[[File:Lbs_488_4to,_0069v_-_139.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0069v Lbs 488 4to, 0069v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 11 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0069v Lbs 488 4to, 0069v])
 svo það er eilífr flakkara circulus
 in infinitum; þetta bölvað pakk gjörir
 allt illt, sbr. Sölva Helgason etc.
 þetta drepr meðal annars niðr sveitirnar.
 þessir manndjöflar vilja heita mánuði
 á bæjum og jeta allt á húsganginn, og
 verðr þeim ei komið burt, nema með
 því að stuta þeim. Flakkararnir fá þorra
 yfirvaldanna gagnst. öllum guðs og
 manna lögum. Hver hreppstjórinn
 þykist góðr, ef hann getr ekið af sér ein-
 hverju drægslinu á annan hreppstjóra.
 Kaffiveitingarnar eru óbrúkandi, og
 fæla þær suma presta frá að sækja
 um brauð þó geti það verið nauðsynl.
 þegar kaldast er. Til þess samt að
 koma misbrúkun þessa af, væri

----
[[File:Lbs_488_4to,_0070r_-_140.jpg|380px|thumb|right| [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0070r Lbs 488 4to, 0070r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]
Bls. 12 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0488#0070r Lbs 488 4to, 0070r])
 æskjandi, að flytja kkjuna* frá
 <del>bæj</del> kirkjustöðunum. En að setja
 fullar skorður við þessari vitlaus<del>t</del>u
 gestrisni er ei gott. Sumir gjöra lang-
 ferðamönnum mest gott, af þeir borga
 helzt fyrir sig.
 Þangað til næst var bætt við þeirri
 spurningu, hvort Ísland, stæði nær civili-
 sation <del>og</del> eða barbarii. Frummælandi:
 Stefán Jónsson. Andmælendur; Sig. Guðm,
 og þá Guttormur Vigfússon.
 Jón Ólafsson tók að sjer málið um
 rjett verkamanna gagnast vart auðmönnum,
 og sömul. málið um embættaskiptan. Í fyrra
 málinu voru andmælendur kosnir: Eiríkur
 Briem og Sig. Guðm.; í hinu síðara
 Gísli Magnússon og Magnús Stephenssen.
 Síðan var fundi slitið.
 H.E.Helgesen Valdimar Briem

----
* '''Athugasemdir''':
* '''Skönnuð mynd''':
----
* '''Skráð af:''': Elsa
* '''Dagsetning''': 01.2015

----
==Sjá einnig==
==Skýringar==
<references group="sk" />
==Tilvísanir==
<references />
==Tenglar==

[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1871-1874]][[Category:All entries]]

Fundur 1.mar., 1872

2015-02-05T14:57:59Z

Eoa2:

Fundur 5.apr., 1872

2015-02-05T14:57:37Z

Eoa2: