https://sigurdurmalari.hi.is/wiki/index.php?action=history&feed=atom&title=Fundur_8.n%C3%B3v.%2C_1866Fundur 8.nóv., 1866 - Breytingaskrá2026-10-22T15:04:57ZBreytingaskrá fyrir þessa síðu á wiki-síðunniMediaWiki 1.41.2https://sigurdurmalari.hi.is/wiki/index.php?title=Fundur_8.n%C3%B3v.,_1866&diff=4281&oldid=prevOlga: Fundur 8. nov., 1866 færð á Fundur 8.nóv., 18662013-01-26T21:36:05Z<p><a href="/wiki/index.php?title=Fundur_8._nov.,_1866" class="mw-redirect" title="Fundur 8. nov., 1866">Fundur 8. nov., 1866</a> færð á <a href="/wiki/index.php?title=Fundur_8.n%C3%B3v.,_1866" title="Fundur 8.nóv., 1866">Fundur 8.nóv., 1866</a></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="is">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Fyrri útgáfa</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Útgáfa síðunnar 26. janúar 2013 kl. 21:36</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="is"><div class="mw-diff-empty">(Enginn munur)</div>
</td></tr></table>Olgahttps://sigurdurmalari.hi.is/wiki/index.php?title=Fundur_8.n%C3%B3v.,_1866&diff=4261&oldid=prevEirikurv: Ný síða: Fundarbók, 1866-71. <br /> Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn. <small>{{Fundarbók_1866}}</small> * '''Handrit''': [http://han...2013-01-26T15:54:44Z<p>Ný síða: <a href="/wiki/index.php?title=Mynd:Fundarbok1866-71.png" title="Mynd:Fundarbok1866-71.png">200px|thumb|right| Fundarbók, 1866-71. <br /> Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.</a> <small>{{Fundarbók_1866}}</small> * '''Handrit''': [http://han...</p>
<p><b>Ný síða</b></p><div>[[File:fundarbok1866-71.png|200px|thumb|right| Fundarbók, 1866-71. <br /> Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]<br />
<small>{{Fundarbók_1866}}</small><br />
* '''Handrit''': [http://handrit.is/is/manuscript/view/is/Lbs04-0487 Fundarbók Kvöldfélagsins 1861-1866]<br />
* '''Safn''': [http://landsbokasafn.is Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn]<br />
* '''Dagsetning''': 8. nóvember [[1866]]<br />
* '''Ritari''': [[Árni Gíslason]]<br />
* '''Staðsetning höfundar''': [[Reykjavík]]<br />
* '''Viðstaddir''': XXX<br />
----<br />
* '''Lykilorð''': <br />
* '''Efni''': <br />
* '''Nöfn tilgreind''': XXX<br />
----<br />
<br />
==Texti== <br />
[[File:Lbs_487_4to,_0020v_-_41.jpg|380px|thumb|right| <br /> [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0020v Lbs 487_4to, 0020v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]<br />
<br />
<br />
Bls. 1 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0020v Lbs 487_4to, 0020v])<br />
<br />
<br />
Hinn 8. Nóvember var kvöldfélagsfundr haldinn og var<br />
<br />
og var þá í byrjun fundarins lesið upp ávarp nefnd<br />
<br />
sem nefnd félagsmanna hafði tekist á hendr að semja<br />
<br />
til H. E. Helgesens fyrveranda forseta félagsins, og var<br />
<br />
það samþykt með litlum sem engum breytingum.-<br />
<br />
Þvínæst var tekið til meðferðar aðalmálið: myrk-<br />
<br />
fælkni, hvað er hún? Matt Jochumsson frammælandi. Hún er hræðsla við myrkrið eða<br />
<br />
eitthvað í myrkrinu Myrkfælnir menn eru eins og aðrir<br />
<br />
menn skapaðir í kross, en sjaldan skygnir. Myrkfælnin<br />
<br />
er gömul og er hennar getið svo lángt sem sögur ná.<br />
<br />
Myrkfælnin á rót sína í því að það er svo miklu geig<br />
<br />
vænlegra en birtan og menn þá ekki geta gjört sjer grein<br />
<br />
fyrir því sem í kringum þá, en þarámóti er ímyndunar<br />
<br />
afl og hugsmíði mannsins þá næmast og fjölskrúð-<br />
<br />
igast, og því hætti þeim við að verða myrkfælnastir<br />
<br />
sem hafa glöggast og næmast hugsmíðaafl svo<br />
<br />
hjá þeim vakni ósjálfrátt ýmsar kynja myndir<br />
<br />
þar að auki má gjöra börn myrkfælin með kynja<br />
<br />
og forynjasögum, má aptur venja það frá henni<br />
<br />
<br />
----<br />
[[File:Lbs_487_4to,_0021r_-_42.jpg|380px|thumb|right| <br /> [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0021r Lbs 487_4to, 0021r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]<br />
<br />
Bls. 2 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0021r Lbs 487_4to, 0021r])<br />
<br />
<br />
með skynsamlegum útlistunum, en verra er viðfángs<br />
<br />
að venja hana af fullorðnum mönnum. Myrkfælnin<br />
<br />
kemur einkum frá hlutunum utanað, en er eigi<br />
<br />
meðfædd, og innvortis í eðli mannsins er einum gis<br />
<br />
móttækilegleikinn sem tekur við áhrifum hlutanna<br />
<br />
utanað. Ofsjónir sem eigi er hægt að neita að opt<br />
<br />
hafi átt sjer stað geta og ef til vill stundum valdið<br />
<br />
myrkfælni.<br />
<br />
Jónas Björnsson. Margt af því sem frummælandi<br />
<br />
hefir sagt er satt. Það má taka fram að það sem<br />
<br />
menn hræðast er opt gefið t.a.m. draugar svipir drauma<br />
<br />
aðsóknir o.s.fr. Eigi er víst að þeir sem hafa-<br />
<br />
næmast og glöggast imyndanar afl sjeu móttæki-<br />
<br />
legastir fyrir myrkfælni því heimskir menn eru <br />
<br />
eins opt myrkfælnir og jafnvel sauðkindur<br />
<br />
og hestar og fleiri dýr. Að öðru leiti andaríkið<br />
<br />
svo óskilið og dularfullt að það er ef til vill miklu<br />
<br />
meira og auðugra en heimspekina nokkurntíma hefir<br />
<br />
dreymt um.<br />
<br />
Frummælandi Myrkfælni kemur að nokkru leiti<br />
<br />
undir landslagi til að minda hvert þar er sljett<br />
<br />
lent, eða fjöll og hólar og steinar, eða brimrót og rjúfar<br />
<br />
klettar, eða kirkjugarðar sem hvert fyrir sig er lagað<br />
<br />
fyrir viltar greinir hugsmíða og hjátrúar.-<br />
<br />
<br />
----<br />
[[File:Lbs_487_4to,_0021v_-_43.jpg|380px|thumb|right| <br /> [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0021v Lbs 487_4to, 0021v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]<br />
<br />
Bls. 3 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0021v Lbs 487_4to, 0021v])<br />
<br />
<br />
Eiríkur Briem Mykrfælnin kemur næmu og veinar<br />
<br />
imyndunarafli sem stefnir ofmjög að einni hugsun<br />
<br />
Kjarkmenn verða síður myrkfælnir en aðrir. Myrk-<br />
<br />
rið er sjálft er orsök til fælninnar og verður því meiri<br />
<br />
sem ímyndunaraflið er fjörugra.<br />
<br />
Pjetur Guðmundsson. Myrkfælnin á ef til vill rót<br />
<br />
sína í fornöldinni, því fornmenn hafi setið um óvini<br />
<br />
sína í myrkri og skugga og því muni jafnvel ótti<br />
<br />
fyrir myrkri hafa fest rætur frá kynslóð til kynslóðar<br />
<br />
Það að auki sjeu þjófar og margar hættur og tálsnörur<br />
<br />
miklu hættulegri í dimmu en björtu.<br />
<br />
Gísli Magnússon Frummælandi sagði það væri ekkert<br />
<br />
gefið sem menn hræðast í myrkri, en orsök til þess<br />
<br />
og það er þess vegna breytilegleikinn sem einkum veldur<br />
<br />
því að menn óttast myrkrið. Það er og ekkert ólík-<br />
<br />
legt að ef menn fæddust og eldust jafnan upp í myrkri<br />
<br />
yrði daghræddir. Menn eru ekki fremur hneigðir til<br />
<br />
þess sem er óttalegt og hryllilegt en þeir sem er ástúð-<br />
<br />
legt og fagurt, þar er þvert á móti, því nær sem mað-<br />
<br />
urinn er eðli sínu því minni hræðlu hefir hann<br />
<br />
en því fjær sem hann er eðli sínu og því veiklu-<br />
<br />
legri sem hann er orðin því gjarnari verður hann til<br />
<br />
<br />
----<br />
[[File:Lbs_487_4to,_0022r_-_44.jpg|380px|thumb|right| <br /> [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0022r Lbs 487_4to, 0022r Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]<br />
<br />
Bls. 4 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0022r Lbs 487_4to, 0022r])<br />
<br />
<br />
myrkfælni. Maðurinn er því myrkfælinn, ekki eptir<br />
<br />
eðli sínu, heldur á móti því. Ofsjónir geta valdið myrk-<br />
<br />
fælni hjá þeim sem eru veikir fyrir, en þeir sem eru-<br />
<br />
þrekmeiri og skynsamari, því þeir skeita því eigi og sjá<br />
<br />
og fyinna að það er eigi annað en hjegómi. Þar er<br />
<br />
Að öðru leiti er það eðlilegt að menn sjeu hræddari<br />
<br />
í myrkri en ekki, því þá geta menn eigi gjört sjer<br />
<br />
jafnljósa grein fyrir því sem þeir sjá og heyra en í birtu.<br />
<br />
Draumar og aðsóknir eru alt annað en myrkfælni.<br />
<br />
Menn sem hafa ríkt imyndunarafl eru meðtækilegri<br />
<br />
en aðrir fyrir myrkfælni, eins og fyrir öllum áhrifum<br />
<br />
og alla hluti ef þeir eru óupplýstir og veikir, en sjeu <br />
<br />
þeir upplýstir og hafa andlegann styrk, þá eru þeir eingu<br />
<br />
fremur hneigðir til myrkfælni en aðrir menn, nema síður<br />
<br />
sje, þó þeir sjeu manna meðtækilegastir fyrir öll fegri<br />
<br />
áhrif. Hvað hafa fjelagsmenn grætt á þessari umræðu?<br />
<br />
Ákaflega lítið! og Hverjum er það að kenna? Ekki frum-<br />
<br />
mælanda, ekki til andmælendum, heldur efninu sjálfu.<br />
<br />
Þrátt fyrir það hefir þessi umræða verið allgóð því<br />
<br />
með þessháttar umræðum geti menn æfst í því<br />
<br />
hvernin taka skuli og tala um þau mál sem fyrir<br />
<br />
komi<br />
<br />
<br />
----<br />
[[File:Lbs_487_4to,_0022v_-_45.jpg|380px|thumb|right| <br /> [http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0022v Lbs 487_4to, 0022v Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn.]]]<br />
<br />
Bls. 5 ([http://handrit.is/is/manuscript/imaging/is/Lbs04-0487/page#0022v Lbs 487_4to, 0022v])<br />
<br />
<br />
Matthias frummælandi: Því verður þó ekki neitað<br />
<br />
að því meira sem ímyndunaraflið væri er hjá manninum því meðtæki-<br />
<br />
legri sem er hann fyrir myrkfælni og sannar það meðal<br />
<br />
annars fýkn sú sem mönnum er lagin eptir kynjasögum<br />
<br />
Kristján Jónsson: Trúarbrögð Draugatrú og þessháttar á töluverðan<br />
<br />
þátt í myrkfælni. Sumu ímyndunarafli er að minn-<br />
<br />
sta kosti undir vissum kríngumstæðum eiginlegra það<br />
<br />
sem er dimmt og skuggalegt, því hvers vegna yrkja<br />
<br />
sorgarleikaskáldin sorgarleika af öðru en því að þeim<br />
<br />
erur þvílíkar hugsanir eiginlegri.<br />
<br />
Sveinn Skúlason: Myrkfælnin kemur meðfram af því<br />
<br />
að menn i myrkri ekki geta notið skilningarvitanna<br />
<br />
eins og í birtu, og að öðru leiti af því að kellingar sem<br />
<br />
ekki kunna annað hnoða inn í börnin óendanlegum<br />
<br />
draugasögum, en þegar andinn þroskast og menntast<br />
<br />
hefur hann sig yfir þetta, I þriðja lagi kemur myrk-<br />
<br />
fælnin af því að hjá einstökum mönnum að þeir eru<br />
<br />
eru taugaveikir (nervose)<br />
<br />
Umræðuefni til næsta fundar er: Hvernin verður forn-<br />
<br />
gripasafnið bezt eflt og varðveitt Frummælandi: E Briem<br />
<br />
Andmælendur Sv. Skúlason og Sigurður Guðmundsson. -<br />
<br />
Fundi slitið<br />
<br />
Lárus Þ Blöndal. Á Gíslason<br />
<br />
<br />
----<br />
* '''Athugasemdir''': <br />
* '''Skönnuð mynd''':<br />
----<br />
* '''Skráð af''': Eiríkur <br />
* '''Dagsetning''': 01.2013<br />
<br />
----<br />
==Sjá einnig==<br />
==Skýringar==<br />
<references group="sk" /><br />
==Tilvísanir== <br />
<references /><br />
==Tenglar==<br />
<br />
[[Category:7]][[Category:Fundarbók Kvöldfélagsins 1866-1871]][[Category:All entries]]</div>Eirikurv